{"id":8,"date":"2026-05-18T21:51:05","date_gmt":"2026-05-18T19:51:05","guid":{"rendered":"http:\/\/maslowscy.pl\/?page_id=8"},"modified":"2026-05-26T09:23:53","modified_gmt":"2026-05-26T07:23:53","slug":"wprowadzenie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/maslowscy.pl\/","title":{"rendered":"Wprowadzenie"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-left wp-block-paragraph\">Szanowni Czytelnicy!<br><br>Rozpoczynaj\u0105c &#8222;Silva Rerum Maslowskich&#8221; nale\u017cy spostrzec, \u017ce spo\u015br\u00f3d powy\u017cszych trzech s\u0142\u00f3w tylko ostatnie wymaga od redaktora wyja\u015bnienia. Znaczenie dw\u00f3ch pierwszych mo\u017cna bowiem niezw\u0142ocznie znale\u017a\u0107 w internecie. Nie b\u0119d\u0119 si\u0119 wi\u0119c nad nimi zatrzymywa\u0142.<br><br>Natomiast ostatnie &#8211; trzecie &#8211; wywo\u0142uje natychmiast w\u0105tpliwo\u015b\u0107: &#8222;kt\u00f3rych Mas\u0142owskich?&#8221; Wed\u0142ug najnowszych danych &#8211; os\u00f3b obojga p\u0142ci, kt\u00f3re nosz\u0105 to nazwisko jest niemal 10 tysi\u0119cy. A wi\u0119c odpowied\u017a jest natychmiastowa: &#8222;nie wszystkich&#8221;, a nawet nielicznych bo tylko zwi\u0105zanych kultur\u0105 i duchem z tytu\u0142owym bohaterem niniejszego serwisu &#8211; autorem znakomitego obrazu &#8222;Wsch\u00f3d ksi\u0119\u017cyca&#8221; &#8211; Stanis\u0142awem Mas\u0142owskim (1853-1926). Jest wi\u0119c (a raczej by\u0142o) ich niewielu &#8211; gdy\u017c opr\u00f3cz wspomnianego Stanis\u0142awa, jego nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c syn, Maciej (1901-1976) <br>ale ju\u017c nie bracia. Mo\u017ce \u017cona Aniela z Ponikowskich &#8211; Mas\u0142owska (1864-1940). Mo\u017ce da\u0142oby si\u0119 &#8222;podci\u0105gn\u0105\u0107&#8221; kogo\u015b sprzed paruset lat &#8211; na przyk\u0142ad grecyst\u0119 Franciszka Mas\u0142owskiego (ur. w 1530, zm. w 1594) &#8211; koleg\u0119 poety Jana Kochanowskiego (ok. 1530 &#8211; 1584).<br><br>Nast\u0119pne pytanie &#8211; to sk\u0105d gromadzi\u0142y si\u0119, jak nawarstwia\u0142y owe Silva Rerum? Odpowied\u017a nie jest szczeg\u00f3lnie z\u0142o\u017cona &#8211; ze spu\u015bcizny przede wszystkim po tytu\u0142owym bohaterze &#8211; Stanis\u0142awie, ale chyba jeszcze bardziej po jego synu Macieju i synowej Anieli z Ponikowskich &#8211; Mas\u0142owskiej. Trzeba tu bowiem podkre\u015bli\u0107, \u017ce w\u0142a\u015bnie Maciej, pod koniec swego \u017cycia, nosi\u0142 si\u0119 z zamiarem opublikowania, w ksi\u0105\u017ckowej formie, w\u0142a\u015bnie czego\u015b w rodzaju Silva Rerum &#8211; ale w\u0142asnej wersji &#8211; to jest Silva Rerum historyka sztuki. Przeszkodzi\u0142a temu Jego \u015bmier\u0107 (1976). Obecnie nie odtworzymy tych zamiar\u00f3w, mo\u017cemy jednak do nich nawi\u0105za\u0107 wykorzystuj\u0105c, a niekiedy i rozszerzaj\u0105c na w\u0142asn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 plany i my\u015bli potencjalnego autora.<br><br>Ta, wspomniana wy\u017cej spu\u015bcizna &#8211; jak przysta\u0142o na Silva Rerum &#8211; jest bardzo niejednorodna, bardzo rozstrzelona tematycznie, ale i chronologicznie. Z jednej bowiem strony dotyczy drobnych, cho\u0107 charakterystycznych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, a z drugiej &#8211; nieraz spraw bardzo og\u00f3lnych, czasem samych podstaw, fundament\u00f3w. W ten spos\u00f3b wibruje jak kalejdoskop &#8211; wibruje kolorem i walorem &#8211; nasyceniem barw i kontrastem.<br><br>Edytowanie niniejszego serwisu mo\u017ce przypomina\u0107 prace edytorskie nad dawnymi tygodnikami, w kt\u00f3rych wi\u0119ksze ca\u0142o\u015bci ukazywa\u0142y si\u0119 w odcinkach. Tak te\u017c b\u0119dzie od samego pocz\u0105tku. Inauguracj\u0105 b\u0119d\u0105 bowiem kr\u00f3tkie lecz charakterystyczne pr\u00f3by poetyckie Macieja (1901-1976) &#8211; syna tytu\u0142owego bohatera niniejszego serwisu Stanis\u0142awa (1853-1926) &#8211; autora &#8222;Wschodu ksi\u0119\u017cyca&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><em>[1]<br><strong>C\u00f3\u017c robi\u0107<br><\/strong>Ju\u017c nie zrobi\u0119 tego<br>I nie zrobi za mnie<br>\u017baden alter ego<br>I nikt nie p\u00f3jdzie<br>Drog\u0105 pomy\u015blunk\u00f3w moich<br>Bo nikt nie stoi<br>O co ja stoj\u0119.<br>\u221e<\/em><br><em><br>[2]<br><strong>Co to znaczy?<br><\/strong>Co to znaczy, \u017ce na niebie tajemnicze znaki wypisuj\u0105 skrzyd\u0142ami fruwaj\u0105ce ptaki?<br>\u017be w upalny dzie\u0144 za Bugiem \u015bnieg le\u017cy doko\u0142a Mielnika?<br>\u017be jak step wielkie pola s\u0105 bia\u0142e, jak gryka?<br>\u017be na jesieni wiosna powraca i ognich\u0105 p\u0142omieni si\u0119 i \u017cytem zieleni?<br>To nic nie znaczy i to wszystko znaczy,<br>Za wszystko nagradza i wszystko t\u0142umaczy.<br>\u221e<\/em><br><em><br>[3]<br><strong>\u0141\u0105ka, jak sakrament<br><\/strong>\u0141\u0105ka, jak sakrament &#8211; w olszynach le\u017cy cicha.<br>Przycisn\u0105\u0107 j\u0105 do serca i s\u0142ucha\u0107 jak oddycha<br>Utopi\u0107 si\u0119 w jej g\u0105szczach &#8211; w jej ch\u0142odach cienistych<br>U ton\u0105c w jej trawach &#8211; puszystych, soczystych<br>\u0141\u0105ka jak sakrament &#8211; rozdaje zbawienie:<br>Nadziej\u0119 szmaragdow\u0105 &#8211; i mi\u0142o\u015b\u0107 liliow\u0105<br>I wiar\u0119 jak wiatr szumn\u0105 &#8211; wiar\u0119 kolorow\u0105<br>Kiedy zapali na niej zielone p\u0142omienie s\u0142o\u0144ce.<br>\u221e<\/em><br><em><br>[4]<br><strong>Pierwsze tango<br><\/strong>Pierwsze tango &#8211; na wodzie pisane &#8211; pi\u00f3rami wiose\u0142 piruety.<br>W stu lustrach \u017cagle skrzyde\u0142 fruwaj\u0105 wspomnieniem,<br>Ta\u0144cz\u0105 z szalem na zwierciadlanym parkiecie.<br><br>Pierwsza mi\u0142o\u015b\u0107 &#8211; \u201eA\u201d &#8211; jak Anna<br>W kontredansie zagubiona<br><br>Pod jaworem \u015bpi<br>W czarnym lesie<br>Bia\u0142\u0105 noc\u0105 otulona.<br><br>Wstawaj Mi\u0142o\u015b\u0107!<br>Jastrz\u0119bie budz\u0105 krzykiem na belwederach gniazd jod\u0142owych.<br>Ju\u017c przed\u015bwit \u0142amie si\u0119 na p\u00f3\u0142 w b\u0142yskach warkoczy cynobrowych.<br><br>Droga na zach\u00f3d, p\u00f3\u0142mrok, ch\u0142\u00f3d, drzewa szumi\u0105, niebo blednie,<br>Las ko\u0144czy si\u0119 o\u015blepiaj\u0105co,<br>Nie ma p\u00f3l, \u0142\u0105k, ogrod\u00f3w, nie ma oczu,<br>Nie ma nic &#8211; tylko p\u0142omienie po ziemi p\u0142yn\u0105cego wschodu!<br>\u221e<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Szanowni Czytelnicy! Rozpoczynaj\u0105c &#8222;Silva Rerum Maslowskich&#8221; nale\u017cy spostrzec, \u017ce spo\u015br\u00f3d powy\u017cszych trzech s\u0142\u00f3w tylko ostatnie wymaga od redaktora wyja\u015bnienia. Znaczenie dw\u00f3ch pierwszych mo\u017cna bowiem niezw\u0142ocznie znale\u017a\u0107 w internecie. Nie b\u0119d\u0119 si\u0119 wi\u0119c nad nimi zatrzymywa\u0142. Natomiast ostatnie &#8211; trzecie &#8211; &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-8","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/maslowscy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/maslowscy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/maslowscy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maslowscy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maslowscy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/maslowscy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61,"href":"https:\/\/maslowscy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8\/revisions\/61"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/maslowscy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}