{"id":218,"date":"2026-08-10T22:43:29","date_gmt":"2026-08-10T20:43:29","guid":{"rendered":"https:\/\/maslowscy.pl\/?page_id=218"},"modified":"2026-09-12T23:39:09","modified_gmt":"2026-09-12T21:39:09","slug":"silva_rerum","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/maslowscy.pl\/?page_id=218","title":{"rendered":"Silva Rerum"},"content":{"rendered":"\n

Dla Justynki – Tata Andrzej – My\u015bli niesforne bez celebry i bez fabu\u0142y – Chaotyczne zaproszenie do my\u015blenia<\/h1>\n\n\n\n

https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Chaos_(matematyka)<\/a><\/p>\n\n\n\n

Sami siebie pytamy: czy ten chaotyczny<\/a> groch z kapust\u0105 da si\u0119 czyta\u0107? A mo\u017ce warto zaryzykowa\u0107 kilka nieodnawialnych minut?<\/p>\n\n\n\n

To powa\u017cne ryzyko, bo one nigdy nie wr\u00f3c\u0105. Nie tak, jak wygrywa\u0142 skrzypek na Chmielnej cyklicznie: \u201eP\u00f3jdzie zima, przyjdzie wiosna, p\u00f3jdzie wiosna, przyjdzie lato, p\u00f3jdzie lato, przyjdzie jesie\u0144, p\u00f3jdzie jesie\u0144 przyjdzie zima.\u201d Chaos jest tw\u00f3rczy, chaos jest sztuk\u0105!<\/p>\n\n\n\n

(All rights reserved)<\/p>\n\n\n\n

Zaistnie\u0107 \u2013 istnie\u0107 – znikn\u0105\u0107 do cna<\/h2>\n\n\n\n

Zacznijmy od realnego przyk\u0142adu. Rok 2006, gazetka \u201eMetro\u201d – opowie\u015b\u0107 o pewnym cz\u0142owieku, kt\u00f3ry nie zaistnia\u0142 w \u017cadnym rejestrze, pozbawiony jakichkolwiek dokument\u00f3w, dowod\u00f3w, bez meldunku, czy ochrzczony (?), nie istniej\u0105cy dla wszelkich organ\u00f3w administracyjnych – milicji, prezydi\u00f3w rad narodowych, nie notowany w ksi\u0119gach metrykalnych w urz\u0119dach ewidencji ludno\u015bci; nie mo\u017cna u niego zdiagnozowa\u0107 \u015bmierci m\u00f3zgowej, po\u015bwiadczy\u0107 nieprawdy, gdyby zapad\u0142 w \u015bpi\u0105czk\u0119\u2026 Nie gdybaj! Tylko fizycy w swych naukowych dysertacjach wci\u0105\u017c gdybaj\u0105 – bo to istota eksperymentu my\u015blowego (bo ju\u017c historycy przed nim si\u0119 broni\u0105, nie robia eksperyment\u00f3w my\u015blowych). Zostaw gdybanie naukowym fizykom a mo\u017ce [[patafizykom]]? No, ale do rzeczy! Opowie\u015b\u0107 o 64-letnim cz\u0142owieku, kt\u00f3ry ongi\u015b jako trzynastolatek wyszed\u0142 z rodzinnej wsi, z rodzinnego domu, by nast\u0119pnie przez dziesi\u0105tki lat wynajmowa\u0107 si\u0119 do r\u00f3\u017cnorodnych prac w wiejskich gospodarstwach.
Wypytywany przez dziennikarza – powiedzia\u0142: \u201eMi jest dobrze. Ja nie chc\u0119 zmienia\u0107 swojego \u017cycia.\u201d Na to dziennikarz: \u201eA co b\u0119dzie, jak zachorujesz?\u201d – \u201eJa nigdy nie choruj\u0119. Zawsze mam przy sobie czosnek i cebul\u0119. Trzymaj\u0105 przy zdrowiu\u201d[…]). Odpar\u0142em: On nie ma nawet poj\u0119cia ile traci \u2013 przecie\u017c on jest w\u015br\u00f3d \u201ewykluczonych\u201d! Na to odrzek\u0142: Zastan\u00f3w si\u0119 por\u00f3wnaj – co on
traci, a jak wiele zyskuje?<\/p>\n\n\n\n

Znikn\u0105\u0107 do cna – Poznawanie inwazyjne i nieinwazyjne<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Zaistnie\u0107, by „nic nie wiedzie\u0107” (Sokrates) \u2013 albo znikn\u0105\u0107 „do cna” – by pozna\u0107 cokolwiek.
Dla przeci\u0119tnych \u2013 tuzinkowych – to nonsens \u2013 granicz\u0105cy z chorob\u0105 umys\u0142ow\u0105. Dla nich taka postawa mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 trudna, mo\u017ce zbyt trudna – niemo\u017cliwa? Konieczne w niej jest bowiem serce wraz z jego potrzebami.
By zaistnie\u0107 trzeba pierwej istnie\u0107 \u2013 by\u0107 kim\u015b, by\u0107 osob\u0105, by\u0107 sob\u0105. Ch\u00f3r przekrzykuj\u0105cych si\u0119 \u2013 zw\u0142aszcza w programach i dyskusjach telewizyjnych i radiowych jest zauwa\u017calny – istnieje, ale uwa\u017cnych s\u0142uchaczy ma niewielu.
Je\u017celi zaistnie\u0107 to u kogo, dla kogo – u kogo\u015b najwi\u0119kszego (bo Kali – mawia\u0142 \u201ePanie Wielki\u201d) czy przeciwnie zaistnie\u0107 u Kogo\u015b Najmniejszego, Najs\u0142abszego. A mo\u017ce zanikn\u0105\u0107 do cna u kogo\u015b? To sprawa s\u0142awy i nies\u0142awy. A mo\u017ce zaistnie\u0107 i zrobi\u0107 Mu przys\u0142ug\u0119?? \u201eNie przyszed\u0142em by mi s\u0142u\u017cono, ale by s\u0142u\u017cy\u0107\u201d. Jednak mo\u017cna mu nie tylko s\u0142u\u017cy\u0107, ale i zrobi\u0107 przys\u0142ug\u0119, mimo \u017ce Grecy staro\u017cytni traktowali Go, jako tego, kt\u00f3ry niczego nie potrzebuje, \u017cadnych przys\u0142ug \u2013 st\u0105d pr\u00f3by jego na\u015bladowania np. przez Diogenesa w beczce.
A je\u017celi jednak przys\u0142ug\u0119 \u2013 to jak\u0105? – Przyj\u0105\u0107 \u015bmier\u0107 \u2013 to bezcenna przys\u0142uga, bo tylko u\u015bmiercony ma pe\u0142ni\u0119 wiedzy – to ten, co nie „wchodzi z kopytami” w czyje\u015b sprawy \u2013 nie wp\u0142ywa na widziany obraz i widzi go prawdziwie nie zniekszta\u0142cony.<\/p>\n\n\n\n

Tak to prawda – je\u015bli nie ma manipulacji z definicj\u0105 \u015bmierci (zw\u0142aszcza m\u00f3zgowej), kt\u00f3ra ostatnio przesz\u0142a bardzo ciekaw\u0105 i w\u0105tpliw\u0105 ewolucj\u0119 dostarczaj\u0105c profit\u00f3w (przeszczepy organ\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n

Trzeba zada\u0107 sobie pytanie: je\u017celi kto\u015b ma zaistnie\u0107 – to jaki? – Wielki i brzydki, czy ma\u0142y i pi\u0119kny? Najwi\u0119kszy i najbrzydszy czy najmniejszy i najpi\u0119kniejszy? Wszak pi\u0119kno jest malej\u0105c\u0105 korelacj\u0105 ogromu \u2013 wielko\u015bci \u2013 tego, co \u201ewielkie jest\u201d i basta. Przychodz\u0105 dziwne skojarzenia – Czy wobec Najmniejszej Osoby na miejscu jest tryb rozkazuj\u0105cy? – \u201edaj\u201d, \u201eus\u0142ysz\u201d, przyjmij, czy tylko oznajmuj\u0105cy (\u201edzi\u0119kuj\u0119\u201d), przypuszczaj\u0105cy (\u201emo\u017ce\u201d)..<\/p>\n\n\n\n

W zwi\u0105zku z tym wspomnienie o s\u0142u\u017cbie chi\u0144skiej<\/strong> – to ludzie, kt\u00f3rzy trafnie odczytuj\u0105 – z wyrazu twarzy<\/strong> – pragnienia swych szef\u00f3w, <\/strong>zanim zostan\u0105 wypowiedziane .<\/p>\n\n\n\n

A przy okazji w\u0105tpliwo\u015b\u0107 – zasada w trybie rozkazuj\u0105cym: „Przyjmij bezdomnego \u2013 czy to by\u0142o kiedy\u015b skierowane r\u00f3wnie\u017c do mieszka\u0144c\u00f3w dawnej Tasmanii, by przyjmowali go\u015bcinnie niezaproszonych go\u015bci na statkach, aby przyjmowali specjalist\u00f3w od zabijania (czy to byli chrze\u015bcijanie?), kt\u00f3rzy wystrzelali ich \u201edo nogi\u201d, do jednego. Dawni mieszka\u0144cy Tasmanii rzeczywi\u015bcie byli go\u015bcinni – biegli przyja\u017anie na spotkanie niezaproszonych go\u015bci ze statk\u00f3w.
Ale wr\u00f3\u0107my do przerwanego w\u0105tku i zapytajmy: Co uwielbiamy? – Ogrom, czy pi\u0119kno. Czy dodanie cho\u0107by nie wiadomo jak du\u017cej sko\u0144czonej liczby do niesko\u0144czono\u015bci zmienia niesko\u0144czono\u015b\u0107 \u221e – zmienia jej pi\u0119kno, jej pi\u0119kn\u0105 doskona\u0142\u0105 symetri\u0119? Dlaczego w sali wyk\u0142adowej, sali \u0107wicze\u0144 s\u0105 zajmowane najpierw ostatnie miejsca – od ko\u0144ca (s\u0142uchacze boj\u0105 si\u0119 by\u0107 na froncie, mo\u017ce fa\u0142szywie skromni?), podobnie, cho\u0107 z innych przyczyn -w restauracji \u2013 miejsca s\u0105 zajmowane poczynaj\u0105c od spokojnych, nieruchliwych zak\u0105tk\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: w\u0142asne przemy\u015blenia.<\/sub> <\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d jeste\u015b – sk\u0105d pochodzisz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W odpowiedzi jest pomocny internet mi\u0119dzy innymi – Wikipedia – zajrzyjmy tam, a znajdziemy drzewo genealogiczne i artyku\u0142y o niekt\u00f3rych Mas\u0142owskich – tak\u017ce tych sprzed kilkuset lat:<\/p>\n\n\n\n

https:\/\/maciejmazur.cba.pl\/m\/5.jpg<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Franciszek_Mas\u0142owski_(filolog_klasyczny)<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gabriel_Mas\u0142owski<\/a> – Przeczytajmy – Gabriel Mas\u0142owski by\u0142 tym pos\u0142em, kt\u00f3ry zawiesi\u0142 piecz\u0119\u0107 przy akcie Unii Lbelskiej. <\/p>\n\n\n\n

O bliskim kole\u017ce\u0144stwie i przyja\u017ani Franciszka Mas\u0142owskiego z Janem Kochanowskim<\/a> \u015bwiadcz\u0105 jego wiersze adresowane \u201edo Franciszka\u201d. <\/strong>Zawieraj\u0105 one zwi\u0119z\u0142\u0105 charakterystyk\u0119 Mas\u0142owskiego. W pierwszym Foricoenium 62 zatytu\u0142owanym \u201eNa portret Franciszka Mas\u0142owskiego\u201d (\u201eIn maginem Franc. Maslovii\u201d) \u2013 autor podkre\u015bla uzdolnienia i wiedz\u0119 Franciszka pisz\u0105c (w przek\u0142adzie na polski): \u201eNajmilszy Franciszku! Chocia\u017c to portret biegle malowany, jednak male\u0144k\u0105 tylko cz\u0105stk\u0119 Ciebie oddaje. W obrazie twarz Twoj\u0119 poznaj\u0119 i prawdziwe rysy, lecz nauki i umys\u0142u wznios\u0142ego nie widz\u0119.\u201d[8]<\/a>[9]<\/a><\/sup> Drugim wierszem jest skierowana \u201eDo Franciszka\u201d fraszka II 102, z kt\u00f3rej wynika, \u017ce opu\u015bciwszy Rzym<\/a>, Mas\u0142owski odbywa\u0142 podr\u00f3\u017ce po licznych krajach (zw\u0142aszcza w misjach dyplomatycznych \u2013 m.in. w 1573 r. do Francji z zaproszeniem Henryka Walezego<\/a> na tron Polski)[10]<\/a><\/sup>. We wspomnianej fraszce czytamy bowiem:<\/p>\n\n\n\n

\u201eAni Ulisses<\/a>, ani Jazon<\/a> m\u0142ody,
 Cho\u0107 o nich si\u0142a starzy nabajali,
 Tak wiele ziemie sna\u0107 nie objechali,
 Jako ty, kt\u00f3ry od Tybrowej<\/a> wody

 Szed\u0142e\u015b, Franciszku, przez r\u00f3\u017cne narody,
 A\u017c tam, gdzie nigdy lata nie uznali
 I ogni\u00f3w pali\u0107 ludzie nie przestali,
 Prze mr\u00f3z gwa\u0142towny i prze wieczne lody.

 Wi\u0119c i w to nie wierz, aby w tej krainie
 Medea<\/a> jaka i Circe<\/a> nie by\u0142a,
 Kt\u00f3ra by ludzi obraca\u0142a w \u015bwinie.
 Tak si\u0119 tu dobrze druga wy\u0107wiczy\u0142a,
 \u017beby t\u0119 sam\u0119, co tak bardzo s\u0142ynie,
 W nied\u017awiedzia Circ\u0119<\/a> \u0142atwie obr\u00f3ci\u0142a.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Przyja\u017a\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n

„Lepszy jeden stary przyjaciel od dwu nowych nieprzyjaci\u00f3\u0142”. <\/strong>Richelieu: „Bo\u017ce, strze\u017c mnie od przyjaci\u00f3\u0142, z wrogami poradz\u0119 sobie sam.\u201d (Cave me, Domine, ab amico, ab inimico vero me ipse cavebo..) „Chcesz zrobi\u0107 sobie w kim\u015b wroga \u2013 zr\u00f3b mu co\u015b dobrego” (tak rzek\u0142 Steinberger). Za\u015b ja zapytuj\u0119: Czy, aby zrobi\u0107 sobie przyjaciela (zaskarbi\u0107 sobie czyj\u0105\u015b przyja\u017a\u0144) – trzeba mu pierwej zrobi\u0107 co\u015b z\u0142ego? Czy w ten spos\u00f3b mo\u017cna pokona\u0107 jego pych\u0119?<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Z powy\u017cszego dokumentu mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 o ojcu malarza Stanis\u0142awa Mas\u0142owskiego prawniku Rajmundzie Mas\u0142owskim<\/p>\n\n\n\n

A jeszcze wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w o nim – z artyku\u0142u w Wikipedii https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rajmund_Mas\u0142owski<\/a><\/p>\n\n\n\n

A kim by\u0142 Stanis\u0142aw M., kt\u00f3ry tak dumnie odm\u00f3wi\u0142 przyj\u0119cia profesury w warszawsiej Szkole Sztuk Pi\u0119knych ze szkod\u0105 dla swej rodziny, by p\u00f3\u017aniej – podczas swej choroby, korzysta\u0107 ze skromnej zapomogi przyznanej mu pod nazw\u0105 „Z \u0142aski Prezydenta”?<\/p>\n\n\n\n

Oto jego konterfekt w warszawskiej pracowni przy ulicy Mokotowskiej, oko\u0142o roku 1900.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Tu wypada przerwa\u0107 wywody – bo cisn\u0105 si\u0119 w\u0142asne my\u015bli, wspomnienia i refleksje:
Jak pi\u0119kne jest S\u0142owo wolne, zatrzymane, zawieszone, nie wys\u0142owione, nie nag\u0142o\u015bnione, ciche, pierwsze i ostatnie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

A wi\u0119c S\u0142owo zawieszone, nie wys\u0142owione, na pocz\u0105tku<\/strong> (i na ko\u0144cu?) – nie wielos\u0142owie, nie krzykliwe by „zaistnie\u0107” – gdzie – u kogo – kiedy ?, ale to zawieszone, niewypowiedziane, nie wys\u0142owione, zostawiaj\u0105ce jego Autorowi wolno\u015b\u0107 wypowiedzi – mo\u017ce by\u0107 powiedziane, takie lub inne, ale nie zosta\u0142o wypowiedziane lecz zawieszone pozostaj\u0105ce wci\u0105\u017c w zawieszeniu czekaj\u0105ce na sw\u00f3j w\u0142a\u015bciwy moment. Na pocz\u0105tku by\u0142o (jest) s\u0142owo trwaj\u0105ce wci\u0105\u017c w zawieszeniu – jakie ono b\u0119dzie (jest) to zagadka – czy\u017c to nie ciekawsze od wielos\u0142owia – przekrzykiwania (si\u0119) by „zaistnie\u0107” gdzie – u kogo – kiedy ? Wolne niewypowiedziane niewys\u0142owione s\u0142owo czekaj\u0105ce na w\u0142a\u015bciw\u0105 chwil\u0119 – jest wolne bo nie wys\u0142owione.<\/p>\n\n\n\n

Ale i przez analogi\u0119 – tak\u017ce i czyn<\/strong>, na przyk\u0142ad cios wolny, bo nie wymierzony. Czyny – dzia\u0142ania-zaniechania w zawieszeniu, nie dokonane s\u0105 ciekawsze od tych dokonanych, bo bogatsze w mo\u017cliwo\u015bci – konserwuj\u0105ce, zostawiaj\u0105ce wolno\u015b\u0107 ich potencjalnemu autorowi.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: w\u0142asne refleksje. <\/p>\n\n\n\n

Pierwsze tango<\/strong>
Pierwsze tango na wodzie pisane
Pi\u00f3rami wiose\u0142 piruety.
W stu lustrach \u017cagle skrzyde\u0142
Fruwaj\u0105 wspomnieniem
Ta\u0144cz\u0105 z szalem
Na zwierciadlanym parkiecie.
Pierwsza mi\u0142o\u015b\u0107
A jak Anna
W kontredansie zagubiona
Pod jaworem
\u015api w czarnym lesie
Bia\u0142\u0105 noc\u0105 otulona.
Wstawaj Mi\u0142o\u015b\u0107!
Jastrz\u0119bie budz\u0105 krzykiem
Na belwederach gniazd jod\u0142owych,
Ju\u017c przed\u015bwit \u0142amie si\u0119 na p\u00f3\u0142
W b\u0142yskach warkoczy cynobrowych.
Droga na zach\u00f3d,
P\u00f3\u0142mrok, ch\u0142\u00f3d.
Drzewa szumi\u0105,
Niebo blednie,
Las ko\u0144czy si\u0119 o\u015blepiaj\u0105co.
Nie ma p\u00f3l, \u0142\u0105k, ogrod\u00f3w
Nie ma oczu
Nie ma nic.
Tylko p\u0142omienie po ziemi p\u0142yn\u0105cego wschodu!<\/p>\n\n\n\n

Pos\u0142usze\u0144stwo \u2013Rz\u0105d dusz \u2013 \u201eMoral panic\u201d \u2013 \u201eZarz\u0105dzanie strachem\u201d i \u201ehandlarze strachu\u201d (https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zarz\u0105dzanie_strachem<\/a>)<\/h2>\n\n\n\n

Pos\u0142usze\u0144stwo – to relacja: z jednej strony zobowi\u0105zanie, a po przeciwnej roszczenie. Tu ci\u015bnie si\u0119 pytanie: pos\u0142usze\u0144stwo \u2013 „komu”, (bo nie \u201eczemu\u201d)? Wiele jest opowie\u015bci o tych pos\u0142usznych i o ich zobowi\u0105zaniach do pos\u0142usze\u0144stwa, ale ma\u0142o, albo i wcale o beneficjentach pos\u0142usze\u0144stwa o ich roszczeniach, czasem uroszczeniach. \u2013 Kto mo\u017ce ro\u015bci\u0107 – oczekiwa\u0107 dla siebie pos\u0142usze\u0144stwa, kiedy, gdzie, na jakiej podstawie, z jakiego tytu\u0142u\u2026? Walka o pos\u0142usze\u0144stwo? Walka o rz\u0105d dusz. Konkurencja mi\u0119dzy o\u015brodkami pos\u0142usze\u0144stwa, centrami dyktatury, a mo\u017ce mi\u0119dzy kandydatami na pozycje dyktator\u00f3w-satrap\u00f3w. Czy to dziwne, \u017ce ka\u017cdy z konkurent\u00f3w opowiada, uprawia narracje o zobowi\u0105zaniach tych pos\u0142usznych, lub kandydat\u00f3w na niewolnik\u00f3w?

Z tym nieeleganckim w\u0105tkiem dotarli\u015bmy nad skraj p\u00f3l. Skrajem bieg\u0142a droga, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna przejecha\u0107 zar\u00f3wno rowerem, jak i samochodem \u2013 droga z rozleg\u0142ym widokiem na odleg\u0142e gospodarskie zagrody.
Jad\u0105c ni\u0105 mija\u0142o si\u0119 \u2013 po przeciwnej stronie – kilka dom\u00f3w s\u0105siaduj\u0105cych z usytuowanym tam rezerwatem le\u015bnym. Mo\u017cna zazdro\u015bci\u0107 mieszka\u0144com odurzaj\u0105cego zapachu lasu towarzysz\u0105cego im na co dzie\u0144. By\u0142a tam tak\u017ce stylowa willa kryta ceglast\u0105 dach\u00f3wk\u0105, przy kt\u00f3rej nigdy nie by\u0142o \u017cadnego ruchu, dos\u0142ownie nikogo. By\u0142o kiedy\u015b obok, od strony drogi na jej ogrodzeniu og\u0142oszenie, \u017ce jest wystawiona na sprzeda\u017c. Podany tam numer telefonu mia\u0142 prefiks angielski.

Natomiast po stronie p\u00f3l, w oddali, wida\u0107 by\u0142o zbit\u0105 z bali i desek \u201eambon\u0119\u201d my\u015bliwsk\u0105 \u2013 znak, \u017ce to miejsce odwiedza zwierzyna \u0142owna. Jad\u0105c jeszcze dalej trafia\u0142o si\u0119 za ogrodzeniem na stajni\u0119 zamieszka\u0142\u0105 chyba tylko przez jednego konia, kt\u00f3ry zwykle podchodzi\u0142 do ogrodzenia jakby na powitanie go\u015bcia – rowerzysty. Przykro mi, \u017ce z regu\u0142y zapomina\u0142em o jednej cho\u0107by kostce cukru na pocz\u0119stunek dla konia. Wiedzia\u0142em od mego Taty, \u017ce podaje si\u0119 j\u0105 koniowi na p\u0142askiej, wyprostowanej, wypuk\u0142ej d\u0142oni.
Obok, w pewnym oddaleniu od drogi mija\u0142o si\u0119 jeszcze ciekaw\u0105, tajemnicz\u0105 kopu\u0142\u0119 \u2013 p\u00f3\u0142kula wzniesiona par\u0119 metr\u00f3w ponad poziom gruntu. Snu\u0142em domys\u0142y \u2013 mo\u017ce to pieczarkarnia? Widoku dope\u0142nia\u0142y dwa przydro\u017cne kopce mr\u00f3wek \u2013 \u015bwiadectwo, \u017ce nie ma kleszczy w tej okolicy.<\/p>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3lnie ciekawa jest skrajna forma pos\u0142usze\u0144stwa – \u015blepe pos\u0142usze\u0144stwo – <\/strong>zobaczmy je na przyk\u0142adzie „pruskiego drylu”
Pruskie wypr\u00f3\u017cnianie na komend\u0119 (https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pruski_dryl<\/a>)<\/h2>\n\n\n\n

Realizm – naturalizm – pruskie wypr\u00f3\u017cnianie na komend\u0119 \u2013 To wypr\u00f3\u017cnianie pruskich \u017co\u0142nierzy na rozkaz ich genera\u0142\u00f3w \u2013 gdzie? na zdj\u0119te z ram p\u0142\u00f3tna artyst\u00f3w-malarzy francuskich.
Czy jest w biologii tw\u00f3r kt\u00f3ry si\u0119 nie wypr\u00f3\u017cnia – dajmy przyk\u0142ad. Rozwielitki? Czy analogia biesiady przy wypr\u00f3\u017cnianiu to mo\u017ce pruskie wypr\u00f3\u017cnianie na rozkaz?
To, co m\u00f3wi\u0119 tak\u017ce mnie wydaje si\u0119 nieprawdopodobne. Jednak wiarygodne, bo us\u0142ysza\u0142em to z ust naszego Taty, kt\u00f3ry zanim specjalizowa\u0142 si\u0119 w historii sztuki – wiele czyta\u0142 z dziedziny historii og\u00f3lnej i by\u0142 w niej erudyt\u0105. A wi\u0119c zwyci\u0119scy, w wojnie 1870\/1871, prusacy rozprawiali si\u0119 ze sztuk\u0105 francusk\u0105 w ten spos\u00f3b, \u017ce p\u0142asko rozk\u0142adali wyj\u0119te z ram p\u0142\u00f3tna francuskich artyst\u00f3w i – na komend\u0119 – wypr\u00f3\u017cniali si\u0119 na nie. Wykonywali \u015blepo, pos\u0142usznie rozkazy swych dow\u00f3dc\u00f3w.
Brak mi naturalistycznej ilustracji ukazuj\u0105cej tak\u0105 scen\u0119. Podpowiadam wi\u0119c ci \u2013 poszukaj. Internet zawiera wiele zaskakuj\u0105cych zasob\u00f3w. Zadajmy pytanie, jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy wypr\u00f3\u017cnianiem znanej nam \u201enaked ape\u201d11<\/a><\/sup> i wypr\u00f3\u017cnianiem pozosta\u0142ych istot zwierz\u0119cych? Mo\u017ce r\u00f3\u017cnica sprowadza si\u0119 do pos\u0142usznej \u015blepoty tej pierwszej \u2013 obna\u017conej ma\u0142py?

\u0179r\u00f3d\u0142o: opo wiadanie zas\u0142yszane wiele lat temu od mego Taty kompetentnego historyka <\/sub><\/p>\n\n\n\n

Sztuka nowoczesna <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Oto przyk\u0142ady – skrajne chyba: obraz czysta karta „tabula rasa” (zob. Henryk Skolimowski<\/strong> (https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Henryk_Skolimowski<\/a>): Zmierzch \u015bwiatopogl\u0105du naukowego, Londyn 1974, ss. 14-15). Przyk\u0142adem w dziedzinie obrazu – grafiki mo\u017ce by\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Spiro Agnew: „M\u0105dro\u015b\u0107 i dowcip” – Puste \u015bciany z podpisem<\/strong> autora)
Za\u015b przyk\u0142adem w sferze d\u017awi\u0119ku \u2013 koncert pianisty<\/strong> \u2013 p\u00f3\u0142 godziny absolutnej ciszy, a potem wszyscy wstaj\u0105 i rozlegaj\u0105 si\u0119 og\u0142uszaj\u0105ce oklaski, nast\u0119pnie pianista wychodzi i po powrocie 3 minuty ciszy i znowu wszyscy wstaj\u0105i rozlegaj\u0105 si\u0119 og\u0142uszaj\u0105ce oklaski – wszyscy og\u0142uszaj\u0105co klaszcz\u0105 i tak w niesko\u0144czono\u015b\u0107. Dlaczego a\u017c w niesko\u0144czono\u015b\u0107? Bo inaczej by\u0142aby kwestia: \u201eKt\u00f3ry pierwszy przesta\u0142 klaska\u0107? – wszak \u201eWielki \u2013 starszy brat\u201d nie przestaje czuwa\u0107 <\/strong>\u2013 czuwa w niesko\u0144czono\u015b\u0107. Wtedy us\u0142ysza\u0142em: Wci\u0105\u017c wy\u0142azi z ciebie ten sam stary tch\u00f3rz. C\u00f3\u017c na to poradz\u0119, je\u017celi wci\u0105\u017c dzia\u0142aj\u0105 te same czujniki – ukryte oczy i uszy opatrzno\u015bci \u2013 mo\u017ce zapomniane selfie?<\/p>\n\n\n\n

Wyruszyli\u015bmy tym razem zmienionym szlakiem, bo szlakiem kolejki, wi\u0119c nielegalnie, niepos\u0142usznie \u2013 \u017cwirow\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 biegn\u0105c\u0105 wzd\u0142u\u017c tor\u00f3w nad nasypem \u2013 w\u0105sk\u0105, ale wystarczaj\u0105c\u0105 dla dwu rower\u00f3w jeden za drugim. Odleg\u0142o\u015b\u0107 niewielka, bo oko\u0142o jednego kilometra z Podkowy do Otr\u0119bus i z powrotem. W rozmowie pojawi\u0142a si\u0119 drobna, w istocie, rozbie\u017cno\u015b\u0107 \u2013 kto ma by\u0107 przewodnikiem. Jako s\u0142abiej zorientowany i z natury raczej ostro\u017cny i tch\u00f3rzliwy, powierzy\u0142em kierownictwo memu przyjacielowi. Jednak, po chwili w rozmowie ta drobna sprawa uros\u0142a do wymiar\u00f3w fundamentalnych. Us\u0142ysza\u0142em bowiem nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa nawi\u0105zuj\u0105ce do spraw zasadniczych:
Prawdziwy Lider nie pragnie ko\u0142o siebie tch\u00f3rzy – niewolniczych typk\u00f3w \u201eX\u201d (wed\u0142ug McGregora – 1906 \u2013 1964) wra\u017cliwych na \u201ezarz\u0105dzanie strachem\u201d \u2013 \u201emoral panic\u201d, umieraj\u0105cych po 100 razy przed sw\u0105 prawdziw\u0105 \u015bmierci\u0105. Prawdziwy Lider nie zarz\u0105dza strachem \u2013 nie handluje strachem! \u2013 nie chce typ\u00f3w o zaj\u0119czych sercach i nie pragnie pos\u0142usznych, wytresowanych, wymusztrowanych – obowi\u0105zkowych s\u0142u\u017cbist\u00f3w wykonuj\u0105cych na baczno\u015b\u0107 nakazy-rozkazy administracyjne. Dlatego stworzy\u0142 osoby wolne, tw\u00f3rcze typu \u201eY\u201d wed\u0142ug Mc Gregora. I tu nast\u0105pi\u0142a wymuszona przerwa \u2013 bo potkn\u0105\u0142em si\u0119 o wystaj\u0105cy podk\u0142ad. To obu nas otrze\u017awi\u0142o, u\u015bwiadomi\u0142o realn\u0105 sytuacje, bo us\u0142yszeli\u015bmy sygna\u0142 kolejki i zobaczyli\u015bmy, \u017ce na przystanku w Otr\u0119busach motorowy w\u0142\u0105cza g\u0142\u00f3wny g\u00f3rny reflektor. Co wi\u0119cej, na s\u0105siednim torze ukaza\u0142 si\u0119 w oddali reflektor kolejki jad\u0105cej w przeciwn\u0105 stron\u0119 – z Podkowy do Warszawy. Wtedy us\u0142ysza\u0142em, jak powiedzia\u0142: musimy ust\u0105pi\u0107, zej\u015b\u0107 po nasypie na bok, byle uwa\u017cnie \u2013 nie wpa\u015b\u0107 w szuwary, w oczerety. Sp\u00f3jrz, jak w ksi\u0119\u017cycowym \u015bwietle majaczy krzaczasta k\u0119pa, na kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna zboczy\u0107. I tak zrobili\u015bmy. W\u0105tek rozmowy urwa\u0142 si\u0119, ale spostrzegli\u015bmy, w jak uroczym otoczeniu jeste\u015bmy. Kolejki min\u0119\u0142y w obu kierunkach gwi\u017cd\u017c\u0105c i zapad\u0142a niemal cisza \u2013 niemal, bo wype\u0142niona koncertowym rechotem \u017cab. Pomy\u015bla\u0142em: jaki\u017c to kawa\u0142 drogi uszli\u015bmy, a dopiero teraz to s\u0142ysz\u0119. Rechot by\u0142 wyrazisty i chwilami urywa\u0142 si\u0119 jakby na komend\u0119. Czy\u017cby kierowa\u0142 nim jaki\u015b \u017cabi lider? Jak osi\u0105ga\u0142 pos\u0142usze\u0144stwo? By\u0142o to dla nas niejasne. Wyt\u0142umacz nie \u015bciemniaj\u0105c \u2013 wszak opr\u00f3cz rechotu s\u0142ycha\u0107 tak\u017ce co jaki\u015b czas tu i owdzie kumkanie zgo\u0142a indywidualne chyba nie sterowane. W \u015bwietle ksi\u0119\u017cyca by\u0142o uroczo! Rzeczywi\u015bcie poros\u0142a krzakami k\u0119pa okaza\u0142a si\u0119 bardzo aromatyczna, wydzielaj\u0105c specyficzny zapach ro\u015blinno\u015bci bagiennej trudny do zapomnienia. Czy jest co\u015b takiego, jak pami\u0119\u0107 zapach\u00f3w? Tu w\u0105tek rozmowy urwa\u0142 si\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Stanis\u0142aw Mas\u0142owski – Pejza\u017c jesienny z Rybiniszek<\/strong>, akwarela, 1902 (Muzeum Narodowe w Warszawie)<\/p>\n\n\n\n


Przypomnij, o czym to my\u015bmy rozmawiali? Jak to, o czym? \u2013 o pos\u0142usze\u0144stwie i o wolno\u015bci.
Po chwili zapyta\u0142, troch\u0119 nie do rzeczy: czy chcesz, by ci\u0119 kochano? Gdybym by\u0142 liderem chcia\u0142bym, ale dopiero po pos\u0142usznym wykonaniu mych rozkaz\u00f3w, po pos\u0142usznym zameldowaniu ich wykonania. Na to odrzek\u0142em \u2013 to nie jeste\u015b dobrym liderem (co zreszt\u0105 by\u0142o wiadome ju\u017c wcze\u015bniej). Dalej jeszcze bardziej niedorzecznie zapyta\u0142: Czy mo\u017cna pos\u0142usznie kocha\u0107? \u2013 Bo, \u017ce mo\u017cna „meldowa\u0107 pos\u0142usznie” \u2013 co do tego nie mam w\u0105tpliwo\u015bci. W ten spos\u00f3b nasza rozmowa jeszcze bardziej si\u0119 rozjecha\u0142a \u2013 na obszar: wolno\u015b\u0107 a pos\u0142usze\u0144stwo lub niepos\u0142usze\u0144stwo. Rzek\u0142 bowiem: w niekt\u00f3rych okoliczno\u015bciach spr\u00f3buj by\u0107 niepos\u0142uszny! Spr\u00f3buj przesta\u0107 klaska\u0107 \u2013 zw\u0142aszcza jako pierwszy. Pomy\u015bl \u2013 czy pozostaniesz wierny wolno\u015bci, niepos\u0142uszny, czy raczej od niej uciekniesz? Ale dok\u0105d? Pod wp\u0142ywem jakich motyw\u00f3w? Czy motyw\u00f3w typu \u201emoral panic\u201d, czy bardziej trywialnych, z obawy przed pospolitym z\u0142em. Wszak z\u0142o jest trywialne, pospolite, banalne, cz\u0119sto spotykane, powszechne, nie wywo\u0142uj\u0105ce zdziwienia. Nie trywialne \u2013 \u201edziwaczne\u201d, a nawet szokuj\u0105ce jest dobro. Czy dobro mo\u017ce jedynie szokowa\u0107? Sprawa nie jest prosta, skoro rozpatrywa\u0142 to ju\u017c Kali „W Pustyni i w Puszczy”’. Czy Kalemu mo\u017ce by\u0107 co\u015b dane, czy tylko zabrane? Czy Kali mo\u017ce tylko zabiera\u0107, czy r\u00f3wnie\u017c dawa\u0107? Czy obce jest mu dawanie, a znajome tylko zabieranie? Czy Kali jest okre\u015blony tylko ilo\u015bciowo, a nigdy jako\u015bciowo? Czy przyrost ilo\u015bci przysparza mu nowe jako\u015bci? Czy pozostanie na zawsze tylko Rz\u0119dzianem? Czy dobro musi ukrywa\u0107 si\u0119 pod form\u0105 z\u0142a by przetrwa\u0107 \u2013 czy konieczna jest mu mimikra https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Mimikra<\/a> ! . Czy<\/a> Dobro musi by\u0107 wstydliwe<\/a>? Mnie<\/a> na przyk\u0142ad – je\u017celi zdarzy\u0142o si\u0119 zrobi\u0107 co\u015b dobrego – to tylko mimo woli, przez pomy\u0142k\u0119 i jestem Woli Najwy\u017cszej za to niesko\u0144czenie wdzi\u0119czny! Kto orzeka, co jest dobre? – czy ten, kto orzeka we w\u0142asnej sprawie? Czy mo\u017ce kto\u015b Inny \u2013 Kto? – Sam sobie odpowiedz Pytanie zosta\u0142o bez odpowiedzi.
<\/p>\n\n\n\n

Moczary<\/a><\/em>,<\/strong> krajobraz<\/a>, akwarela, 1880\u20131890 (w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie \u2013 Pracownia Fotograficzna Muzeum Narodowego w Krakowie)<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Mo\u017cna by\u0142o teraz wygodnie ustawi\u0107 si\u0119 na \u015bcie\u017cce wzd\u0142u\u017c tor\u00f3w nad nasypem. Wci\u0105gn\u0119li\u015bmy tam rowery, wsiedli i wyruszyli w powrotn\u0105 drog\u0119 \u2013 zw\u0142aszcza, \u017ce ksi\u0119\u017cyc ukry\u0142 si\u0119 za chmurami, a w parnym powietrzu zacz\u0119\u0142y si\u0119 rozlega\u0107 pomruki nadci\u0105gaj\u0105cej burzy.
Wr\u00f3cili\u015bmy jednak do przerwanego w\u0105tku pos\u0142usze\u0144stwa jako relacji \u2013 z jednej strony zobowi\u0105zania, a po przeciwnej roszczenia. Tu wyst\u0105pi\u0142 z jeszcze jednym pytaniem\u2013 pos\u0142usze\u0144stwo \u2013 komu? – bo nie \u201eczemu\u201d?
Zastanawia dlaczego wiele jest narracji o tych pos\u0142usznych, o tych zobowi\u0105zanych do pos\u0142usze\u0144stwa, ale zastanawiaj\u0105co ma\u0142o, albo i wcale o beneficjentach pos\u0142usze\u0144stwa, o ich roszczeniach, czasem uroszczeniach. \u2013 Postanowili\u015bmy zatrzyma\u0107 si\u0119 na pytaniu kto mo\u017ce ro\u015bci\u0107 – oczekiwa\u0107 dla siebie pos\u0142usze\u0144stwa, kiedy, gdzie, na jakiej podstawie, z jakiego tytu\u0142u…? A dalej pojawi\u0142y si\u0119 nast\u0119pne w\u0105tki – walka o pos\u0142usze\u0144stwo, walka o \u201erz\u0105d dusz\u201d i jeszcze nast\u0119pne – konkurencja mi\u0119dzy o\u015brodkami pos\u0142usze\u0144stwa, centrami dyktatury, a mo\u017ce mi\u0119dzy kandydatami na pozycje satrap\u00f3w. Marketing pos\u0142usze\u0144stwa? Czy to dziwne, \u017ce ka\u017cdy z konkurent\u00f3w opowiada, uprawia narracje o zobowi\u0105zaniach pos\u0142usznych niewolnik\u00f3w, lub kandydat\u00f3w na niewolnik\u00f3w?<\/p>\n\n\n

  1. https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/The_Naked_Ape<\/a> \u21a9\ufe0e<\/a><\/li>
  2. https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ko\u0144_z_Kapitolu_(obraz_Stanis\u0142awa_Mas\u0142owskiego)<\/a><\/a> \u21a9\ufe0e<\/a><\/li>
  3. https:\/\/pl.wikisource.org\/wiki\/Bro\u0144_mnie_przed_sob\u0105…<\/a> \u21a9\ufe0e<\/a><\/li>
  4. https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Liryki_loza\u0144skie<\/a> \u21a9\ufe0e<\/a><\/li><\/ol>\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Punkt materialny \u2013 eksperyment my\u015blowy \u2013 czy prawda jest pomijalna?<\/h2>\n\n\n\n

    Wsp\u00f3lny spacer z moim ambitnym koleg\u0105 przerodzi\u0142 si\u0119 w niemal akademick\u0105 dyskusj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

    Czy z fa\u0142szywych za\u0142o\u017ce\u0144 o istnieniu nie istniej\u0105cych obiekt\u00f3w mog\u0105 wynika\u0107 prawdziwe wnioski?<\/p>\n\n\n\n

    Zada\u0142 zaczepne pytanie: Drogi naukowy aksjomatyku \u2013 czy jeste\u015b Ceteris Paribus? Czy ceteris paribus jest in vivo \u2013 z \u017cycia, czy in vitro \u2013 to znaczy z wydumanej doktryny, czy to, co naukawe jest z \u017cycia, czy z wyidealizowanej doktryny? Daj mi przyk\u0142ad, gdzie s\u0105 Twoi koledzy Ceteris Paribus \u2013 (fa\u0142szywe jest za\u0142o\u017cenie ceteris paribus, bo wszystko jest powi\u0105zane ze wszystkim \u2013 jedno zmienia si\u0119, to zmieniaj\u0105 si\u0119 inne, zmienia si\u0119 wszystko r\u00f3wnocze\u015bnie \u2013 ca\u0142y
    uk\u0142ad, wszystkie jego elementy naraz, wi\u0119c gdzie tu s\u0105 widziane przez naiwnych filozof\u00f3w – mo\u017ce \u201efilozosi\u00f3w\u201d – \u201ezwi\u0105zki przyczynowo-skutkowe\u201d?) Czy oni – Twoi koledzy \u201eCeteris
    Paribus\u201d s\u0105 rzeczywi\u015bci, czy mo\u017ce s\u0105 tylko g\u0142\u0119boko naukowym wirtualnym mira\u017cem? Drogi Naukowy Aksjomatyku – stoisz przed swobodnym wyborem. <\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    C\u00f3\u017c robi\u0107<\/h4>\n\n\n\n

    Ju\u017c nie zrobi\u0119 tego I nie zrobi za mnie<\/em>
    \u017baden alter ego<\/em>
    I nikt nie p\u00f3jdzie <\/em>
    Drog\u0105 pomy\u015blunk\u00f3w moich<\/em>
    Bo nikt nie stoi<\/em>
    O co ja stoj\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n


    \u0179r\u00f3d\u0142o: kopia z orygina\u0142u Macieja Mas\u0142owskiego.<\/sub><\/p>\n\n\n\n

    Kto jestem?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n


    My\u015bli twarde
    R\u0105bane siekier\u0105
    Na wi\u00f3ry
    Do podpa\u0142ki
    W starych piecach
    Gdzie diabe\u0142 pali.
    My\u015bli mi\u0119kkie
    Potarte
    O szorstk\u0105 \u015bcian\u0119 p\u0142aczu
    Jak zapa\u0142ki.
    Patrz\u0119 – nie widz\u0119
    S\u0142ucham – nie s\u0142ysz\u0119
    My\u015bl\u0119 – nie rozumiem.
    Chmury, pioruny
    Powiedzcie mi kto jestem!
    Czy z deszczem
    Spadn\u0119 na pola.
    Czy jak gwiazdy \u015bnie\u017cne
    Si\u0105d\u0119 na szybie
    I zajrz\u0119
    Do pustego pokoju
    Aby zliza\u0142 mnie
    Nied\u017awiadek z pluszu
    A ko\u0144 na biegunach
    Kopn\u0105\u0142 w zadek.<\/em>
    \u0179r\u00f3d\u0142o: kopia z orygina\u0142u Macieja Mas\u0142owskiego.<\/sub><\/p>\n\n\n\n

    A mo\u017ce by tak przekornie, po mojemu, na odwyrtk\u0119 i w skr\u00f3cie?:
    Nie patrz\u0119 – ale widz\u0119,
    Nie s\u0142ucham – lecz s\u0142ysz\u0119,
    Nie my\u015bl\u0119 – lecz rozumiem.
    Chmury, pioruny,
    Powietrze
    Powiedzcie mi,
    Kto jestem?
    <\/em>
    A mo\u017ce jeszcze inaczej? Powa\u017cniej i bardziej realistycznie? Kim jeste\u015b – zale\u017cy od tego, jakie pierwsze s\u0142owa i w jakim j\u0119zyku us\u0142ysza\u0142e\u015b w ko\u0142ysce? \u201eMoje kochane dzieci\u0105tko\u201d – \u201eMeine liebie\u201d?\u2026Jakie pierwsze s\u0142owa us\u0142yszeli na przyk\u0142ad: Bozna\u0144ska, Kopernik, Matejko, Szopen\u2026?
    \u0179r\u00f3d\u0142o:w\u0142asne notatki.<\/sub><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Nasz Tata – Maciej Mas\u0142owski w latach szkolnych w mundurze harcerskim oko\u0142o 1915 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: archiwum Macieja Mas\u0142owskiego.<\/p>\n\n\n\n

    Hop \u2013 hop \u2013 Jest tam kto?<\/h4>\n\n\n\n

    Zaczynamy spacer \u2013 wchodzimy do lasu i wo\u0142amy w kierunku znajomych pag\u00f3rk\u00f3w Hop \u2013 hop \u2013 Jest tam kto? A dlaczego nie \u201ejest tam co?\u201d Nas\u0142uchujemy \u2013 wraca echo to znaczy nie ma nikogo, jest tylko co\u015b \u2013 \u015bciana lasu odbijaj\u0105ca g\u0142os (je\u015bli po sekundzie to znaczy \u017ce nasze wo\u0142anie dociera na jakie\u015b 150 metr\u00f3w). Nie ma naszych znajomych. To szkoda. Przy okazji powiedz mi jaki jest tw\u00f3j wyb\u00f3r, jaka decyzja \u2013 wybierasz \u201ekto\u201d (cho\u0107by niesko\u0144czenie ma\u0142e, niewidzialne, nies\u0142yszalne, czy wybierasz \u201eco\u201d \u2013 mo\u017ce czyj\u015b stan posiadania \u2013 mieszkanie w\u0142asno\u015bciowe, dom, z ogrodem, jacht, samoch\u00f3d, awionetk\u0119, zasobne konto bankowe? Przynios\u0142e\u015b co\u015b z tych rzeczy ze sob\u0105 i zabierzesz ? Sk\u0105d taka roszczeniowa postawa ? Bo mnie si\u0119 nale\u017cy!
    Tak nale\u017cy ci si\u0119 ale zupe\u0142nie nie to, co jest ci dane i za co nie jeste\u015b wdzi\u0119czny, czego nawet nie dostrzegasz, nie zauwa\u017casz my\u015bl\u0105c naiwnie, \u017ce to naturalne, tak powinno by\u0107. Nale\u017cy ci si\u0119 zupe\u0142nie co innego, o czym nie b\u0119d\u0119 ci g\u0142upku wspomina\u0142. Zgoda, to prawda, ale czy cho\u0107 dostrzegasz, co by\u0142o i jest ci dane \u2013 tak naprawd\u0119 wszystko – i jeste\u015b wdzi\u0119czny?<\/p>\n\n\n\n

    Mam w\u0105tpliwo\u015bci i opowiem anegdot\u0119 o dwu anio\u0142ach, jeden bardzo wci\u0105\u017c zaj\u0119ty – to ten, kt\u00f3ry wys\u0142uchuje niezliczone modlitwy b\u0142agalne i drugi niemal bezczynny – to ten, kt\u00f3ry wys\u0142uchuje nieliczne i sk\u0105pe modlitwy dzi\u0119kczynne.
    W tym momencie rozmowa urwa\u0142a si\u0119, bo spostrzegli\u015bmy, ze w\u0142a\u015bnie jeste\u015bmy pod jemio\u0142\u0105 rosn\u0105c\u0105 na so\u015bnie.
    \u0179r\u00f3d\u0142o:w\u0142asne notatki.<\/sub><\/p>\n\n\n\n

    <\/h3>\n\n\n\n

    Jak masz na imi\u0119?<\/h4>\n\n\n\n

    Pankracy. Tak. To zaraz popraw na Kracy, bo jaki\u017c to z ciebie pan je\u017celi nawet porz\u0105dnych portek nie masz!
    \u0179r\u00f3d\u0142o: notatki w\u0142asne nawi\u0105zuj\u0105ce do dawno zas\u0142yszanych \u017cart\u00f3w<\/sub><\/p>\n\n\n\n

    Z\u0142odzieje czasu?<\/h4>\n\n\n\n

    Czy mo\u017cliwi s\u0105 z\u0142odzieje czasu? – Reklamy \u2013 TV, Radio. . . ., a wreszcie ty sam \u2013 twoje marnotrawstwo \u2013 zabijanie czasu. \u201eZnane s\u0105 tysi\u0105ce sposob\u00f3w zabijania czasu, ale nikt nie wie, jak go wskrzesi\u0107.\u201d (kto tak rzek\u0142? \u2013 mam zbyt wiele szacunku dla Twej wiedzy, bym ci podpowiada\u0142) Jak \u015bciga\u0107 z\u0142odziei czasu \u2013 jakie organy \u015bcigania s\u0105 do tego powo\u0142ane? Ale i ofiarodawcy czasu \u2013 jak ich wynagradza\u0107? \u2013 kto jest do tego powo\u0142any? Kto jest ofiarodawc\u0105 czasu Nr 1? Co jest czaso-oszcz\u0119dne? \u2013 telefon (?+\/-) – kalkulator pralka, odkurzacz, robot sprz\u0105taj\u0105cy, pomoc domowa – gosposia, samoch\u00f3d\u2026.?\u2026, a co jest czaso-ch\u0142onne?\u2013 telewizor, radio, telefon (?+\/-), smartfon (?+\/-), piesza wycieczka\u2026.? Czy czas si\u0119 kiedy\u015b wyczerpie? To zale\u017cy, jak go rozumiesz \u2013 cyklicznie, jak staro\u017cytni i jak staruszek, kt\u00f3remu rzuca\u0142e\u015b z okna pieni\u0105\u017cek zawini\u0119ty w papierek na \u201epodw\u00f3rko-studni\u0119\u201d, staruszek wygrywaj\u0105cy na skrzypeczkach cyklicznie \u201eP\u00f3jdzie zima, przyjdzie wiosna, p\u00f3jdzie wiosna, przyjdzie lato, p\u00f3jdzie lato, przyjdzie jesie\u0144, p\u00f3jdzie jesie\u0144 przyjdzie zima\u201d, czy linearnie: jak u Narodu Wybranego \u2013 od zagadkowego pocz\u0105tku, do nieznanego ko\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n

    S\u0142awojka bez S\u0142awoja i wk\u0142ad Mas\u0142owskich w popraw\u0119 higieny na wsi.<\/h4>\n\n\n\n

    To wymaga komentarza – zw\u0142aszcza dla m\u0142odszego pokolenia, chocia\u017c stan sanitarny, a zw\u0142aszcza ko\u0144cowy etap przetwarzania rzeczy \u0142adnie pachn\u0105cych na brzydko pachn\u0105ce zawsze (mo\u017ce z wyj\u0105tkiem Wawelu) by\u0142 i pozosta\u0142 polsk\u0105 s\u0142ab\u0105 stron\u0105. Wida\u0107 co prawda jak\u0105\u015b popraw\u0119.<\/p>\n\n\n\n

    Realistyczna anegdota m\u00f3wi, \u017ce w pewnej wsi, kt\u00f3r\u0105 odwiedzili Mas\u0142owscy jako letnicy (gdzie\u015b w po\u0142owie lat 1950) pojawi\u0142a si\u0119 s\u0142awojka. Co pe\u0142ni\u0142o jej funkcj\u0119 przedtem? S\u0105siedni lasek.
    S\u0142awojki nie \u0142atwe by\u0142y do odszukania w dawnej wiejskiej Polsce. A jednak! Jak to si\u0119 dzia\u0142o po obj\u0119ciu urz\u0119du przez minista S\u0142awoj-Sk\u0142adkowskiego – opowiada pewna anegdota – realistyczna. Mianowicie do kt\u00f3rej\u015b wsi przybywa go\u015b\u0107 nawyk\u0142y do korzystania z toalet i pyta o s\u0142awojk\u0119, a wtedy premierem by\u0142 ju\u017c S\u0142awoj-Sk\u0142adkowski i obowi\u0105zywa\u0142 przepis, \u017ce w ka\u017cdej wsi musi by\u0107 s\u0142awojka. a na pytanie dostaje odpowied\u017a (pi\u0119kn\u0105 polsk\u0105 gwar\u0105): Taaak panocku, jest, jest. Widzi Pan t\u0119 topol\u0119 ko\u0142o krzy\u017ca? Jeszcze bedzie p\u00f3\u0142 kilometra prosto za t\u0105 topol\u0105. Go\u015b\u0107 idzie i trafia – ale tu okazuje si\u0119, \u017ce na pi\u0119knych \u015bwie\u017cutkich zbitych z desek drzwiach wisi k\u0142\u00f3dka. Wi\u0119c pyta przypadkowego przechodnia, jak dosta\u0107 si\u0119 do s\u0142awojki i dostaje odpowied\u017a: Klucz ma so\u0142tys. A gdzie so\u0142tys? Tam za t\u0105 k\u0119p\u0105 drzew po lewej. Kiedy\u015b by\u0142o u\u017cywane okre\u015blenie „To tam, gdzie kr\u00f3l piechot\u0105 chodzi”.
    Jak dalej potoczy\u0142y si\u0119 sprawy? – Odpowied\u017a zostawiamy Szanownym Czytelnikom. <\/p>\n\n\n\n

    \u201ePan to chyba ze wsi?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Pijany ko\u0144 i trze\u017awy wo\u017anica<\/h4>\n\n\n\n
    <\/figure>\n\n\n\n

    Najpierw przypomnijmy tu anegdot\u0119 – rozmow\u0119 Napoleona z kt\u00f3rym\u015b z jego podw\u0142adnych o polskich szwole\u017cerach pod Somosierr\u0105 (1808) – \u201eAle\u017c Wasza Wysoko\u015b\u0107 \u2013 oni byli pijani!\u201d \u2013 \u201eTo daj mi wi\u0119cej takich pijanych\u201d. <\/p>\n\n\n\n

    \"\"
    MP 991; Mas\u0142owski, Stanis\u0142aw (1853-1926) (malarz); Pijani ch\u0142opi; 1906; olej; p\u0142\u00f3tno; 52 x 65<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

    Konie przy obroku.<\/strong>
    1890\u20131895, w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Warto tak\u017ce wspomnie\u0107 piosenk\u0119:
    \u201ePije Kuba do Jakuba,
    Jakub do Micha\u0142a.
    Pijesz ty, pij\u0119 i ja,
    Kompanija ca\u0142a.
    A kto nie wypije,
    Tego we dwa kije.
    \u0141upu cupu, cupu \u0142upu.
    Tego we dwa kije”.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    <\/a><\/p>\n\n\n\n

    Czy mo\u017cna \u201ekonia we dwa kije\u201d, zapewne tak, ale czy to poskutkuje? Raczej batem go! Mo\u017ce kiedy\u015b skutkowa\u0142o w odniesieniu do s\u0142u\u017cby pa\u0144szczy\u017anianej w folwarkach w kt\u00f3rych bywa\u0142y gorzelnie, karczmy i dyby, a pono\u0107 w niekt\u00f3rych folwarkach obowi\u0105zywa\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 folwarczn\u0105 – fornali zakup okre\u015blonej ilo\u015bci gorza\u0142ki – to pewnie po oczynszowaniu, bo przedtem poddani nie mieli czym zap\u0142aci\u0107.
    Po tym, co wy\u017cej powiedziano, dziwna mo\u017ce wyda\u0107 si\u0119 sytuacja odwrotna do opisanej – pijany ko\u0144 i Trze\u017awy – nie szwole\u017cer, ale wo\u017anica z pasa\u017cerk\u0105 na wozie i to znacznie p\u00f3\u017aniej, bo ko\u0142o 1950 roku. Gdzie? \u2013 w Polsce, pod Warszaw\u0105 pod knajp\u0105 \u201ePod Bachusem\u201d (nie podajemy adresu).
    Czy to mo\u017cliwe? Tak – \u201ePod Bachusem\u201d. Pijany ko\u0144 i Trze\u017awy Wo\u017anica. To \u201eDajcie mi wi\u0119cej takich Trze\u017awych!\u201d Rozbijaj\u0105 si\u0119 po tamtejszych wertepach – to mo\u017cliwe chyba tylko u tych ludzi, tylko tam i wtedy. Wi\u0119c jak to? Pijany ko\u0144 i obesz\u0142o si\u0119 bez wypadku? Czy nie zboczy\u0142 z drogi? Czy by\u0142 pos\u0142uszny Trze\u017awemu Wo\u017anicy? Mo\u017ce nie zupe\u0142nie, gdy\u017c skr\u0119caj\u0105c na skrzy\u017cowaniu w prawo zawadzi\u0142 osi\u0105 jednego z tylnych k\u00f3\u0142 o drewniany s\u0142up sieci elektrycznej i zostawi\u0142 na nim rys\u0119. A co na to w\u0142a\u015bciciel knajpki? Tego nie wiemy. Nie wiemy, czy spostrzeg\u0142, co si\u0119 dzieje, czy zauwa\u017cy\u0142, \u017ce tylna o\u015b wozu zaczepi\u0142a o s\u0142up. Mo\u017ce tak – mo\u017ce by\u0142 przyzwyczajony do podobnych pospolitych scen i nie zwr\u00f3ci\u0142 na ni\u0105 uwagi?
    A Trze\u017awy Wo\u017anica? Mo\u017ce by\u0142 zamy\u015blony? Mo\u017ce rozmy\u015bla\u0142 jak to by\u0142o z dywizjonizmem w niekt\u00f3rych obrazach Pankiewicza, na przyk\u0142ad w znakomitym pejza\u017cu z Kazimierza nad Wis\u0142\u0105? Po chwili Jego rozmy\u015blania ust\u0105pi\u0142y wielkiej rado\u015bci i uldze, bo ko\u0144 po kilku g\u0142\u0119bszych butelkach po winie (0,7 litra) wype\u0142nionych gorza\u0142k\u0105 – mo\u017ce spirytusem, mo\u017ce bimbrem? – zacz\u0105\u0142 oddawa\u0107 gazy, pryka\u0107 raz po raz i niebezpieczna rozsadzaj\u0105ca go kolka zacz\u0119\u0142a ust\u0119powa\u0107. Sprawdzi\u0142a si\u0119 dobra stara zasada: nie dawa\u0107 koniowi nieodpowiedniej paszy. Karmi\u0107 owsem, a w \u017cadnym przypadku nie \u015bwie\u017cym, nie przetrawionym \u017cytem, chocia\u017c podobno ko\u0144 karmiony \u017cytem „ma wi\u0119cej si\u0142y do pracy”.
    Czy nasz Trze\u017awy Wo\u017anica zagl\u0105da\u0142 „Pod Bachusa”? Owszem, nawet razem ze sw\u0105 rodzin\u0105 – \u017con\u0105 i dw\u00f3jk\u0105 dzieci. Co tam by\u0142o? Procentowe napoje tak, ale Trze\u017awy nie to zamawia\u0142 u tamtejszych, kelner\u00f3w: pan\u00f3w J\u00f3zia i Kazia (m\u00f3wi\u0105cego do go\u015bci tylko szeptem za przyczyn\u0105 gard\u0142ow\u0105). Wi\u0119c co? Pami\u0119tasz? Pami\u0119tam: piecze\u0144 rzymsk\u0105, klopsiki, albo cynaderki w sosie z kartoflami (nie ziemniaczkami), a chyba i z buraczkami – by\u0142y to dania dy\u017curne. To i tak by\u0142o wtedy wiele, bo w owych latach trudno by\u0142o w\u0142a\u015bcicielowi knajpy o przydzia\u0142 mi\u0119sa.<\/p>\n\n\n\n

    Trze\u017awy ko\u0144 i pijany wo\u017anica.<\/h4>\n\n\n\n

    https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/File:Sledding_in_Poland_Kulig_Podkowa_Lesna,_2010.webm<\/a><\/a><\/p>\n\n\n\n

    <\/a><\/p>\n\n\n\n

    <\/a><\/p>\n\n\n\n

    <\/a>Ciekawy przypadek: Roboczy ko\u0144 trze\u017awy. ale wo\u017anica pijany. Kiedy? W 2019 roku. Gdzie? \u2013 w G\u0142uszycy, na Dolnym \u015al\u0105sku. Nietrze\u017awy furman zosta\u0142 zatrzymany przez policjant\u00f3w. Funkcjonariusze zatrzymali do kontroli 68-letniego wo\u017anic\u0119 kieruj\u0105cego zaprz\u0119giem konnym. Wyczuli wyra\u017any zapach alkoholu. Alkomat wykaza\u0142, \u017ce mia\u0142 prawie 1,3 promila alkoholu. Wo\u017anica przyzna\u0142, \u017ce godzin\u0119 wcze\u015bniej pi\u0142, ale „ko\u0144 jest trze\u017awy i zna drog\u0119 do domu\u201d. Dlaczego trze\u017awy ko\u0144 nie mia\u0142by zna\u0107 drogi do domu? Wida\u0107, \u017ce naturalna inteligencja skutecznie konkuruje ze szruczn\u0105!<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Ko\u0144 z Kapitolu (obraz Stanis\u0142awa Mas\u0142owskiego)<\/strong>2<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n

    Wszystko jest wzgl\u0119dne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \u201ePunkt widzenia zale\u017cy od punktu siedzenia\u201d \u2013 tak pono\u0107 wyrazi\u0142 si\u0119 pewien elektryk (samochodowy). Gdzie on siedzi? Je\u017celi na jab\u0142ku (a zw\u0142aszcza je\u015bli jab\u0142ko jest z\u0142ote) to nie on zjab\u0142kiem porusza si\u0119 wzgl\u0119dem ziemi, ale ziemia porusza si\u0119 wzgl\u0119dem niego siedz\u0105cego na z\u0142otym jab\u0142ku.<\/p>\n\n\n\n

    Wszystko jest wzgl\u0119dne \u2013 relatywne, historycznie uwarunkowane itd itp…..? Czy tak samo wygl\u0105da maj w Warszawie i np. w Buenos Aires na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej? Tak bywa – z wyj\u0105tkiem niniejszego bezwzgl\u0119dnie prawdziwego zdania, kt\u00f3re nie jest uwarunkowane ? A jak si\u0119 ma do tego<\/p>\n\n\n\n

    \u201eNiepewno\u015b\u0107 pomiaru\u201d – \u201eMeasurement uncertainty\u201d? Dla niego trzeba zrobi\u0107 wyj\u0105tek od zasady \u2013<\/p>\n\n\n\n

    jak wiadomo wyj\u0105tek potwierdza regu\u0142\u0119? \u2013 jak to mo\u017cliwe? Czy raczej j\u0105 falsyfikuje? Zostawiam to Tobie. Nie \u015bciemniaj! Wszak nie jeste\u015b sztuczn\u0105 inteligencj\u0105! Poznam po tym, czy si\u0119 obra\u017casz.<\/p>\n\n\n\n

    Czy AI si\u0119 obra\u017ca, kiedy jej udowodni\u0107, \u017ce jest g\u0142upia? Mo\u017ce to nierealne, ale mo\u017ce egzystuje \u201esztuczna g\u0142upota\u201d \u2013 autonomiczna sztuczna g\u0142upota?<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: jak wy\u017cej.<\/p>\n\n\n\n

    Jeszcze jeden dow\u00f3d mojej ignorancji<\/strong>
    Jeszcze jeden dow\u00f3d mojej ignorancji – Jaki? Bardzo prosty i oczywisty. Kt\u00f3rego\u015b czerwcowego dnia chcia\u0142em z\u0142o\u017cy\u0107 \u017cyczenia imieninowe mojemu koledze Jankowi – bo to przecie\u017c w czerwcu „na \u015bwi\u0119ty Jan jag\u00f3d dzban”. Janek jednak zaraz sprostowa\u0142 stawiaj\u0105c mnie do pionu – pomimo moich najlepszych intencji. Powiedzia\u0142 moje imieniny s\u0105 12 lipca w dniu \u015bwi\u0119tego Jana Gwalberta.
    Rozmowa potoczy\u0142a si\u0119 ciekawie, kiedy powiedzia\u0142em: przejd\u017a si\u0119 drog\u0105 graniczn\u0105 Supra\u015bla i Puszczy Knyszy\u0144skiej i popatrz na pnie sosen. A byli\u015bmy w\u0142a\u015bnie w Supra\u015blu. Znajdziesz na jednym z pni rze\u017ab\u0119 tego \u015bwi\u0119tego z obja\u015bnieniem: \u015bwi\u0119ty patron le\u015bnik\u00f3w. U\u015bwiadomi\u0142em sobie w\u0142asn\u0105 wrodzon\u0105 g\u0142upot\u0119 – nie maj\u0105c dawniej poj\u0119cia kto jest patronem le\u015bnik\u00f3w. By\u0142 on kanonizowany ju\u017c w 1193, a patronem le\u015bnik\u00f3w og\u0142osi\u0142 go Pius XII w 1951. By\u0142 wi\u0119c czas dowiedzie\u0107 si\u0119 o tym. Id\u0105c wkr\u00f3tce trafi\u0142em na t\u0119 sosn\u0119 z rze\u017ab\u0105.
    https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jan_Gwalbert<\/a><\/p>\n\n\n\n

    Kulawy ko\u0144, pijany starszyna, bimber, kapusta z kartoflami i fotografie rodzinne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Pomnik dla wszystkich Garkot\u0142uk\u00f3w. Przed wszystkimi \u2013 najpierw \u2013 jednak dla Tej z Cz\u0119stochowy i tej co w Ostrej \u015bwieci Bramie, Tej z niezliczonych w\u0142oskich, hiszpa\u0144skich, francuskich miejscowo\u015bci\u2026.. poprzez wszystkie wsp\u00f3\u0142czesne pogardzane i zapracowane, a ko\u0144cz\u0105c na \u0106wierczakiewiczowej \u2013 tej, kt\u00f3ra ucierpia\u0142a z powodu zazdro\u015bci, a mo\u017ce i zawi\u015bci, tych \u201eco wielcy byli, s\u0105 i basta\u201d \u2013 tak\u017ce Deotymy, kt\u00f3ra pono\u0107 rzek\u0142a: \u201eTo ta pani od plack\u00f3w\u201d \u2013 i dosta\u0142a odpowied\u017a: \u201eTo ta pani, co pisze pod placki\u201d. Zazdro\u015b\u0107, bo wszystkich ich \u0106wierczakiewiczowa zmie\u015bci\u0142aby w swej kieszeni lub torebce i dla wielu innych znalaz\u0142oby si\u0119 jeszcze miejsce.<\/p>\n\n\n\n

    Dokument Joasi – ksi\u0105\u017ceczka oszcz\u0119dno\u015bciowa z dat\u0105 i miejscem urodzenia.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Zdj\u0119cie Joasi z oko\u0142o 1944 w Wierzb\u00f3wku – Otr\u0119busach ko\u0142o Warszawy.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Zd\u0119cie Joasi Filipczak i – z prawej – jej siostry Kwiatkowskiej z (Filipczak\u00f3w) zapewne w Woli Rafa\u0142owskiej chyba w latach 1930+.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Anna Krzosek – Gosposia Pomocnica domowa Mas\u0142owskich w Podkowie oko\u0142o 1950 roku.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n
    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Na powy\u017cszym zdj\u0119ciu – od lewej Halina z Klisi\u0144skich Mas\u0142owska \u017cona Macieja (Babcia Hala), jej dzieci: Ciocia Krysia (z kotk\u0105 w r\u0119kach) i Andrzej, Anna Krzosek – Pomocnica domowa u Haliny i Macieja Mas\u0142owskich (siedzi), ok.1950.<\/p>\n\n\n\n

    Czy b\u0119dziesz prawdziwym garkot\u0142ukiem \u2013 zale\u017cy od Ciebie \u2013 naucz si\u0119 u\u017cywa\u0107 garnk\u00f3w spokojnie, dyskretnie, po cichu! (to mo\u017ce by\u0107 nie koniecznie garnek \u2013 sto\u0142ek, krzes\u0142o, ksi\u0105\u017cka, klawiatura\u2026.). Czy potrafisz ich u\u017cywa\u0107 bez przeklinania, z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105, a nawet z \u017cyczliwo\u015bci\u0105 \u2013 cho\u0107by dla ich tw\u00f3rc\u00f3w, czy przeciwnie – z przekle\u0144stwem na wykrzywionej g\u0119bie? A jednak Pomnik \u2013 jako wynik szerokiego gestu i szerokiego, wielkodusznego, nie ma\u0142ostkowego serca.<\/p>\n\n\n\n

    https:\/\/kobiecosc.minakowska.pl\/?utm_source=sejm_wielki&utm_medium=owned_media&utm_campaign=staly_link_autorski&utm_content=modul_autorka#ksiazka<\/a><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lucyna_\u0106wierczakiewiczowa<\/a><\/p>\n\n\n\n

    \u201eJest tam kto?\u201d czy \u201ejest tam co\u201d?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \u201eJest tam kto?\u201d \u2013 to pytanie zadawane zwykle przy poszukiwaniu \u017cycia poza-ziemskiego. Dlaczego \u201eJest tam kto?\u201da nie \u201ejest tam co\u201d?<\/p>\n\n\n\n

    Jaka jest r\u00f3\u017cnica miedzy \u201ekto\u201d i \u201eco\u201d?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Zamiast odpowiedzie\u0107, pytam: Jak prowadzi\u0107 granic\u0119 mi\u0119dzy jedn\u0105 a drug\u0105 rzecz\u0105 \u2013 umownie-arbitralnie, a mo\u017ce s\u0105 one jedynie mym z\u0142udzeniem? Jak wyodr\u0119bnia\u0107 poszczeg\u00f3lne przedmioty – obiekty lub podmioty. Wyja\u015bnijmy to na skrajnym przyk\u0142adzie chmur – gdzie si\u0119 ko\u0144czy jedna, a zaczyna druga? \u2013 i szerzej – zbior\u00f3w rozmytych, jak wi\u0119c jest teraz z \u201edowodem z racji dostatecznej\u201d i \u201edowodem z przygodno\u015bci\u201d, w kt\u00f3rych m\u00f3wi si\u0119 o \u201erzeczach\u201d \u2013 \u201ebytach\u201d? Mo\u017ce bredz\u0119, mo\u017ce jestem pod \u201edobr\u0105 dat\u0105\u201d \u2013 a mo\u017ce jestem po prostu bytem rozmytym \u2013 osob\u0105 rozmyt\u0105, je\u015bli w og\u00f3le sob\u0105 \u2013 osob\u0105?<\/p>\n\n\n\n

    Tu zastopowa\u0142em – Przypominam: \u017cadnych nazwisk, adres\u00f3w i telefon\u00f3w!). A jednak robi\u0119 wyj\u0105tki : 1) profesor doktor habilitowany h.c Homer, 2) profesor doktor habilitowany h.c. Sokrates, 3) profesor doktor habilitowany Shakespeare. Istnienie dw\u00f3ch pierwszych jest niepewne, a niepewna jest to\u017csamo\u015b\u0107 tego ostatniego \u2013 nie wiadomo, kto tak na prawd\u0119 by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 \u201eHamleta\u201d.<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: refleksje w\u0142asne na podstawie tre\u015bci znanych powszechnie<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Maciej Maslowski (z lewej) w gronie przyjaci\u00f3\u0142, zdj\u0119cie z oko\u0142o 1920<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n
    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Chmury<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Nad ziemi\u0105<\/p>\n\n\n\n

    Pachn\u0105c\u0105 miodem<\/p>\n\n\n\n

    Ci\u0105gn\u0105 chmury zwartym<\/p>\n\n\n\n

    Korowodem.<\/p>\n\n\n\n

    Mamuty, s\u0142onie, lamparty<\/p>\n\n\n\n

    Sun\u0105 go\u015bci\u0144cem niebieskim<\/p>\n\n\n\n

    A z ty\u0142u zbit\u0105 gromad\u0105<\/p>\n\n\n\n

    T\u0142oczy si\u0119 stado<\/p>\n\n\n\n

    Bia\u0142ych barank\u00f3w z pieskiem.<\/p>\n\n\n\n

    \u017br\u00f3d\u0142o wiersza – notatki odr\u0119czne Macieja Mas\u0142owskiego.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"
    MNW Rys.Pol.8472; Mas\u0142owski, Stanis\u0142aw (1853-1926) (rysownik); Jamnik; ok. 1875; o\u0142\u00f3wek; papier; 10,2 x 15<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

    Ewolucja czy rewolucja?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Ewolucja czy rewolucja?<\/strong> Je\u017celi zasada ewolucji obowi\u0105zuje w przyrodzie, to dlaczego nie w kulturze, gdzie lansuje si\u0119 zasad\u0119 rewolucji kulturowej<\/strong> – dlaczego – to ciekawe? Nie umiem odpowiedzie\u0107 sk\u0105d takie rozr\u00f3\u017cnienie.<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Credo w nauce – czy\u017cby? A jednak! Poczytajmy dalej.<\/strong> Co si\u0119 redukuje do czego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    S\u0105 r\u00f3\u017cne mo\u017cliwo\u015bci (tak\u017ce przeciwne – sprzeczne): estetyka do fizyki, czy na odwr\u00f3t fizyka do estetyki? – W szczeg\u00f3\u0142ach to tak: materia do fizyki, fizyka do matematyki, matematyka do aksjomat\u00f3w, aksjomaty do estetyki<\/p>\n\n\n\n

    Mo\u017cna twierdzi\u0107, \u017ce cokolwiek powiesz daje si\u0119 si\u0119 zredukowa\u0107\/sprowadzi\u0107 do uk\u0142adu atom\u00f3w. W ten spos\u00f3b mamy redukcjonizm \u2013 my\u015bli filozoficznej (ontologii-epistemologii-psychologii-etyki-estetyki) \u2013 do biologii, biologii do chemii i fizyki, fizyki do matematyki, matematyki do logiki. Czy da si\u0119 my\u015bl sprowadzi\u0107 do matematyki? A dalej, czy matematyk\u0119 da zredukowa\u0107\/sprowadzi\u0107 do uk\u0142adu kilku podstawowych aksjomat\u00f3w? – Aksjomat\u00f3w, kt\u00f3rych wyb\u00f3r sprowadza si\u0119 do estetyki? Estetyki – bo na jakiej podstawie zosta\u0142y wybrane te, a nie inne aksjomaty? A wi\u0119c czy k\u00f3\u0142ko si\u0119 zamyka?<\/p>\n\n\n\n

    (https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Problem_nierozstrzygalny) \u2013 A ja sam m\u00f3wi\u0119 do siebie: bo Ty w\u0142a\u015bnie musisz go arbitralnie rozstrzygn\u0105\u0107 i tu ukazuje si\u0119 Twoja estetyka, a wi\u0119c k\u00f3\u0142ko si\u0119 nie zamyka. Czy przyjmujesz dar wolno\u015bci z gracj\u0105, z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 \u2013 czy raczej od niego uciekasz? Czy uciekasz od wszelkiej estetyki? Czy jak Ci si\u0119 emergentnie ukazuje z nawozu co\u015b pi\u0119knego, to uciekasz od tego jak od ognia?<\/p>\n\n\n\n

    Tu przypomnia\u0142a mi si\u0119 odpowied\u017a mego dawnego rozm\u00f3wcy, kt\u00f3ry odpar\u0142: \u201ePanie S\u0105siedzie: to s\u0105 tylko s\u0142owa!\u201d A ja na to: Tak, ale to, co Pan mi teraz powiedzia\u0142 to te\u017c s\u0105 tylko s\u0142owa i a\u017c s\u0142owa. Je\u017celi nie s\u0142owa \u2013 to co? Mo\u017cna i bez s\u0142\u00f3w komunikowa\u0107 si\u0119 przy pomocy mowy cia\u0142a. Czy w estetyce cia\u0142a jest co\u015b zaniedbywalnego, co mo\u017cna \u201ezaniedba\u0107” bez istotnych nast\u0119pstw? Tak – rzek\u0142 i wykona\u0142 kilka ruch\u00f3w \u2013 jakby lewe proste i prawe sierpowe. A ja na to: Pan jak\u0105 ma estetyk\u0119? Czy w pa\u0144skiej estetyce cia\u0142a jest co\u015b zaniedbywalnego? Co Pan wybiera? Ucieka Pan od wolno\u015bci, od wyboru? A tak naprawd\u0119 mo\u017ce ucieka Pan od odpowiedzialno\u015bci \u2013 bo czy jest wolno\u015b\u0107 bez odpowiedzialno\u015bci? Jest ucieczka! Ale dok\u0105d? \u2013 W tyrani\u0119 czy wybiera Pan tyrani\u0119?<\/p>\n\n\n\n

    Spacer przed\u0142u\u017ca\u0142 si\u0119, s\u0142o\u0144ce schowa\u0142o si\u0119 pod horyzont. \u015awierszcze kontynuowa\u0142y, natomiast w p\u00f3\u0142mroku pojawi\u0142y si\u0119 tu i \u00f3wdzie bia\u0142e \u015bwiate\u0142ka, przygasaj\u0105ce, by po chwili rozb\u0142ysn\u0105\u0107 na nowo. Zapyta\u0142em: czy mo\u017cliwe, \u017ce to robaczki \u015bwi\u0119toja\u0144skie? A c\u00f3\u017c by innego? To typowe dla nich przygasaj\u0105ce chwilami bia\u0142e rozb\u0142yski. Ale sp\u00f3jrz za tory kolejki – tam widz\u0119 jakby rozb\u0142ysk r\u00f3\u017cowy albo czerwony. To z pewno\u015bci\u0105 nie robaczek \u015bwi\u0119toja\u0144ski, ale papieros. Kto\u015b zaci\u0105ga si\u0119 papierosem.<\/p>\n\n\n\n

    Czas wraca\u0107 na kolacj\u0119. Jeste\u015bmy ju\u017c sp\u00f3\u017anieni.<\/p>\n\n\n\n

    Tak si\u0119 dzi\u015b m\u0105drzysz – powiedzia\u0142em do siebie, \u017ce mimo p\u00f3\u017anej pory, powiem Ci jeszcze wierszyk mego Taty pod tytu\u0142em \u201eUcze\u0144cy\u201d \u2013 pos\u0142uchaj:<\/p>\n\n\n\n

    Ucze\u0144cy<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

    https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Plik:Researcher_looking_through_microscope.jpg<\/a><\/p>\n\n\n\n

    W ciemnej dziurze<\/p>\n\n\n\n

    Szary szczur<\/p>\n\n\n\n

    Papierami<\/p>\n\n\n\n

    Szur, szur, szur<\/p>\n\n\n\n

    W czarnej norze<\/p>\n\n\n\n

    Czarny kret<\/p>\n\n\n\n

    Mad glistami<\/p>\n\n\n\n

    \u0141amie grzbiet<\/p>\n\n\n\n

    Na \u015bmietniku<\/p>\n\n\n\n

    Czarny kruk<\/p>\n\n\n\n

    W stary nocnik<\/p>\n\n\n\n

    Puk,puk,puk.<\/p>\n\n\n\n

    Sprawa jeszcze nie zbadana<\/p>\n\n\n\n

    Fajans to, czy porcelana.<\/p>\n\n\n\n

    Siwa wrona<\/p>\n\n\n\n

    Bez ogona<\/p>\n\n\n\n

    \u015amieje si\u0119<\/p>\n\n\n\n

    He he he<\/p>\n\n\n\n

    Wierci \u015blepiem<\/p>\n\n\n\n

    Skrzyd\u0142em trzepie<\/p>\n\n\n\n

    Dzi\u00f3b przekrzywia<\/p>\n\n\n\n

    Bo wie lepiej<\/p>\n\n\n\n

    Stara wrona<\/p>\n\n\n\n

    Bez ogona.<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: archiwalne notatki pozostawione przez Macieja Mas\u0142owskiego.<\/p>\n\n\n\n

    Jaka jest r\u00f3\u017cnica? \u2013 Pytania i odpowiedzi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Pyt.: Jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy zespo\u0142em a klik\u0105? \u2013 Odp.: Taka, \u017ce zesp\u00f3\u0142 to my, a klika to oni (mo\u017ce \u201ewy\u201d)1<\/sup><\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n

    Pyt.: Jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy t\u0119pymi wstecznymi dogmatykami i post\u0119powymi naukowymi aksjomatykami \u2013 Odp.: Taka, \u017ce post\u0119powcy – to my, a wstecznicy \u2013 to oni.<\/p>\n\n\n\n

    Pyt.: Co znaczy \u201eMy\u201d \u2013 czy to nie poj\u0119cie puste? (w odr\u00f3\u017cnieniu od \u201eja\u201d, \u201ety\u201d) Odp.: Rzeczywista jest osoba-podmiot indywidualny, za\u015b podmiot zbiorowy \u2013 to mo\u017ce mistyfikacja \u2013 fa\u0142szywy produkt wyobra\u017ani?<\/p>\n\n\n\n

    Pyt.: Jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy uczonymi, o\u015bwieconymi aksjomatykami i ciemnymi dogmatykami – teleologicznym ciemnogrodem? \u2013 Odp.: taka, \u017ce my przytomni m\u00f3wimy proz\u0105, a oni m\u00f3wi\u0105 wierszem od serca, ale tak\u017ce taka, \u017ce aksjomatycy to my, a dogmatycy to oni – wsteczny ciemnogr\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n

    Pyt.: Jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy aksjomatem i dogmatem? Odp.: Taka, \u017ce aksjomat jest post\u0119powy, bezdusznie naukowy, a dogmat jest uczuciowy, wstecznie nienaukowy. To dziwne, tyle lat \u017cyj\u0119 i dopiero teraz dowiaduj\u0119 si\u0119 od ciebie, \u017ce przez ca\u0142e \u017cycie uczuciowo, wstecznie, nienaukowo, dogmatycznie u\u017cywa\u0142em wersyfikacji. <\/p>\n\n\n\n

    Cyganka akwarela St.Mas\u0142owskiego, 1877 (https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Cyganka_(obraz_Stanis\u0142awa_Mas\u0142owskiego)<\/a>)<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Pyt.: Jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy wolno\u015bci\u0105 i odpowiedzialno\u015bci\u0105? – Odp.: taka, \u017ce wolno\u015b\u0107 to my – kowale, a odpowiedzialno\u015b\u0107 to oni cyganie (bo nie \u201ebanda dwojga\u201d \u2013 (gwar\u0105 – \u201edwoi\u015bci\u201d) \u2013 de facto<\/em> winna odpowiedzialno\u015bci zbiorowej.<\/p>\n\n\n\n

    Jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy dobrem i z\u0142em? – jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy dobr\u0105 wiar\u0105 i z\u0142\u0105 wiar\u0105 – taka, \u017ce dobra wiara to my, a z\u0142a to oni
    https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Dobra_wiara<\/a> https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Problem_z\u0142a<\/a><\/p>\n\n\n\n

    Pyt.: Jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 i niewdzi\u0119czno\u015bci\u0105? Odp.: taka, \u017ce wdzi\u0119czno\u015b\u0107 to my, a niewdzi\u0119czno\u015b\u0107 to oni (niewdzi\u0119cznicy).<\/p>\n\n\n\n

    Wdzi\u0119czno\u015b\u0107 w\u0119druje na prze\u0142aj – przez wszystkie szczepy, plemiona, narody, wyznania – czy\u017c nie dziesi\u0119ciu zosta\u0142o uzdrowionych \u2013 gdzie jest pozosta\u0142ych dziewi\u0119ciu?2<\/sup><\/a><\/sup> Dlaczego wdzi\u0119czno\u015b\u0107?<\/p>\n\n\n\n

    Jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy m\u0142odo\u015bci\u0105 i staro\u015bci\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Odpowiedzia\u0142em: taka, \u017ce uwielbiana m\u0142odo\u015b\u0107 to my – wiecznie m\u0142odzi, a pogardzana staro\u015b\u0107 to oni – wiecznie starzy. Czy mo\u017cna \u201er\u00f3\u017cnic\u0119\u201d odwr\u00f3ci\u0107? Tak: my wiecznie starzy, a oni wiecznie m\u0142odzi?\u2026a je\u017celi odrzuci\u0107 \u201ewiecznie\u201d – to wyskakuje pytanie: czy ci co byli m\u0142odymi, a zestarzeli si\u0119 \u2013 stali si\u0119 starymi czy to ci sami? \u2013 To kwestia to\u017csamo\u015bci.3<\/sup><\/a><\/sup>. \u201eNie da si\u0119 wej\u015b\u0107 Heraklitowi dwakro\u0107 do tej samej rzeki\u201d \u2013 Ale czy to ten sam Heraklit? \u2013 Czy rzeka ta sama, noga ta sama? Heraklit nie pomy\u015bla\u0142 o tym, \u017ce wchodz\u0105c po raz drugi nie jest tym samym Heraklitem, mo\u017ce przesta\u0142 by\u0107 Heraklitem i nazywa\u0142 si\u0119 inaczej? A przecie\u017c, jako\u015b ciekawie jest z t\u0105 to\u017csamo\u015bci\u0105, bo pos\u0142uchajmy – kiedy niewtajemniczeni \u201echcieli rozmawia\u0107 z Pani\u0105 profesor \u201eKoby\u0142\u0105 [nauczycielk\u0105 fizyki w milanowskim liceum], wtedy nie wyprowadzaj\u0105c ich z b\u0142\u0119du z powag\u0105 m\u00f3wi\u0142a: – To ja\u201d. A wed\u0142ug dokumentu to\u017csamo\u015bci, nazywa\u0142a si\u0119 zupe\u0142nie inaczej (wiesz przecie\u017c jak!).<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Rybitwa w locie (Arctic Tern in flight \u2013 \u0179r\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons, Author USFWSAlaska)<\/p>\n\n\n\n

    Co to znaczy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Ognicha – Gorczyca polna Autorstwa Hanay – Praca w\u0142asna, CC BY-SA 3.0, https:\/\/commons.wikimedia.org\/w\/index.php?curid=25131468<\/a><\/p>\n\n\n\n

    Obraz<\/a> St.Mas\u0142owskiego „Gryka” namalowany w Woli Rafa\u0142owskiej w1922<\/a> roku<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n


    Rozrzutno\u015b\u0107 kosmosu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Tym razem to notatka z rozmowy z przekornym koleg\u0105. Poczytajmy.<\/p>\n\n\n\n

    Stopa substytucji informacji (entropii) i energii. <\/strong>Jak energoch\u0142onne jest uczenie sztucznej inteligencji (AI) !!! Jak wielk\u0105 warto\u015b\u0107 ma informacja – informacja prawdziwa w odr\u00f3znieniu od fa\u0142aszwej – od k\u0142amliwej k\u0142amstwa – o tym \u015bwiadcz\u0105 mordercze przes\u0142uchania w kazamatach s\u0142u\u017cb specjalnych NKWD, GESTAPO itp – „M\u00f3w prawd\u0119 i tylko prawd\u0119, bo”…!!! Je\u017celi prawda jest cenna, ma wysok\u0105 stop\u0119 substytucji wzgl\u0119dem materii, to jak nisk\u0105 ma odwrotno\u015b\u0107 prawdy to jest k\u0142amsko? C\u00f3\u017c, je\u015bli co\u015b dzia\u0142a, je\u015bli trwa, je\u015bli mo\u017ce kontynuowa\u0107 byt, mo\u017ce wytrwa\u0107, to dzi\u0119ki temu, \u017ce opiera si\u0119 na prawdzie, na prawdziwej dobrej informacji, na tym co dobre. Co\u015b, co opiera si\u0119 na fa\u0142szu, na b\u0142\u0119dzie, nie mo\u017ce kontynuowa\u0107 istnienia, nie wytrwa, nie przetrwa. „K\u0142amstwo ma kr\u00f3tkie nogi”. To dziwne, \u017ce wci\u0105\u017c jednak odradza si\u0119. Widocznie obliczone jest na chwilowe „korzy\u015bci”.<\/p>\n\n\n\n

    Rozrzutno\u015b\u0107 kosmosu: Aby powsta\u0142 ten skrawek naturalnej inteligencji konieczna by\u0142a ca\u0142o\u015b\u0107 czasoprzestrzeni mierzona miliardami lat \u015bwietlnych i niezliczona masa\/energia. Z energii s\u0142onecznej trafia na ziemi\u0119 jej znikomy u\u0142amek. Reszta jakby przepada\u0142a w rozleg\u0142ej czasoprzestrzeni. I pomy\u015ble\u0107, \u017ce zasobom energii d\u0105\u017c\u0105cym do niesko\u0144czono\u015bci ~ \u221e odpowiada jeden pocz\u0105tkowy bit informacji jedno pocz\u0105tkowe s\u0142owo „YES” – „TAK”! Czy mo\u017cna tu wprowadzi\u0107 odpowiedni\u0105 dyrektyw\u0119 o oszcz\u0119dno\u015bci energii? A ja przekornie pytam: jakie b\u0119dzie s\u0142owo ko\u0144cowe? Czy\u017cby odpowiada\u0142 mu jeden ko\u0144cowy nihilistyczny symetryczny bit anihilacji „NO” – „NIE”?<\/p>\n\n\n\n

    Us\u0142ysza\u0142em odpowied\u017a nadan\u0105 o u\u0142amek sekundy wcze\u015bniej, zobaczy\u0142em ruch ust o jeszcze mniejszy u\u0142amek starszy, cho\u0107 sygna\u0142 wzd\u0142u\u017c moich nerw\u00f3w w\u0119drowa\u0142 chyba przez d\u0142u\u017cszy u\u0142amek. Wi\u0119c wiem, \u017ce by\u0142e\u015b, ale czy jeste\u015b? Powiedzia\u0142 mi: Czy jeste\u015b? Kiedy jeste\u015b – w jakim punkcie owego nieodnawialnego dobra \u2013 czwartego wymiaru, kt\u00f3rym jest czas? \u017byjesz wszak w \u015bwiecie do-czesnym, a nie od-czesnym \u2013 wypada ci jeszcze na to drugie zaczeka\u0107 \u2013 cierpliwie \u2013 w\u0142a\u015bnie bardzo cierpliwie, wszak cierpienie jest do tego niezb\u0119dne. Pan nie wie kim ja jestem! Dlaczego zwracasz si\u0119 teraz do mnie per \u201epan\u201d? A tak dla \u017cartu, dla zgrywy, dla \u015bmiechu! Nie testuj mojej cierpliwo\u015bci. \u2013 Kim jeste\u015b? Co wybierasz \u2013 \u015bmiech z powodu czyjego\u015b smutku, czy smutek z powodu czyjego\u015b \u015bmiechu? To podobnie! Czym si\u0119 chwalisz? \u017be tw\u00f3j pradziadek by\u0142 kawalerem legii honorowej jako szwole\u017cer napoleo\u0144ski? Przecie\u017c przy sporz\u0105dzaniu metryki \u201ezej\u015bcia\u201d jego \u017cony nie m\u00f3g\u0142 poda\u0107 kim by\u0142a jej matka. Mo\u017ce by\u0142a dzieckiem nie\u015blubnym? No i co z tego? \u2013 Wprost przeciwnie, to mi pochlebia! Czy my\u015blisz naiwnie, \u017ce to przynosi jej ujm\u0119 \u2013 Odwrotnie \u2013 Tacy bezimienni, tu w do-czesno\u015bci pogardzani, Tam w od-czesno\u015bci s\u0105 uwielbiani – najszcz\u0119\u015bliwsi! Ooo! Naiwny! Czy do szcz\u0119\u015bcia potrzebny jest numerek w jakimkolwiek do-czesnym rejestrze? Czy\u017cby\u015b by\u0142 bezdusznym formalist\u0105-biurokrat\u0105 o bizantyjskiej formalistycznej, biurokratycznej, kazuistycznej mentalno\u015bci? Nie do niewolniczego bezgrzesznego determinizmu, ale do grzesznej wolno\u015bci, to jest do buntu \u2013 grzechu, do duszy, do \u017cycia, a nie do bez-dusznego bezgrzesznego pos\u0142usze\u0144stwa jeste\u015b stworzony \u2013 do buntu \u2013 ale i do niezb\u0119dnej ekspiacji, przeproszenia \u2013 koniecznego wybaczenia i do r\u00f3wnie niezb\u0119dnej, niesko\u0144czonej wdzi\u0119czno\u015bci i niesko\u0144czonego szcz\u0119\u015bcia. Odrzek\u0142em: to s\u0105 tylko pi\u0119kne s\u0142owa! Na to odpowiedzia\u0142 pytaniem a jakie s\u0105 brzydkie? – No oczywi\u015bcie ich przeciwie\u0144stwa, a wi\u0119c\u2026 najpierw nie \u201estworzeni\u201d, istniejemy od zawsze, od zawsze pos\u0142uszni, o grzechu nie ma mowy \u2013 jest zdeterminowana harmonia, zdeterminowane rzeczy s\u0105 idealnie konformistyczne, o buncie nie ma mowy \u2013 przeproszenie \u2013 za co, komu? wybaczenie \u2013 kto komu? je\u015bli nie ma nikogo, s\u0105 tylko przedmioty, nie ma os\u00f3b. Czy przedmioty-rzeczy mog\u0105 przeprasza\u0107, wybacza\u0107 i by\u0107 szcz\u0119\u015bliwe? Odpowiedzia\u0142: dobrze, odt\u0105d b\u0119d\u0119 cholernie grzeszy\u0142, cholernie si\u0119 buntowa\u0142 – i tak mnie cholernie w g\u0142ow\u0119 zaprawi\u0142, ze a\u017c gwiazdy prze\u015bwiecaj\u0105ce przez ga\u0142\u0119zie drzew zobaczy\u0142em. Przewr\u00f3ci\u0142em si\u0119, ale za chwil\u0119 pochyli\u0142 si\u0119 z urzekaj\u0105cym wsp\u00f3\u0142czuciem cuc\u0105c wod\u0105 z butelki wyj\u0119tej z plecaka i pytaj\u0105c: jak si\u0119 czujesz? Ja na to: tracimy czas, nie zmie\u015bcimy si\u0119 w czasie. Lekcewa\u017cymy Mam\u0119 czekaj\u0105c\u0105 z kolacj\u0105. Odrzek\u0142: Zn\u00f3w jeste\u015b rozbrajaj\u0105cy. Czy czas jest nie tylko rozci\u0105g\u0142y, ale i rozci\u0105gliwy? Je\u015bli tak, to \u0142atwiej by\u0142o by si\u0119 w nim \u201ezmie\u015bci\u0107\u201d. To mo\u017ce kim by\u0142e\u015b nie w punkcie, ale na odcinku \u2013 czy chwilowym, czy chronicznym? Kim jeste\u015b? Kim pragniesz by\u0107 \u2013 czy chronicznym – ty figurko z nieprawdziwego zdarzenia? – Czego pragniesz \u2013 to b\u0119dziesz mia\u0142 \u2013 Pragniesz krymina\u0142k\u00f3w, to b\u0119dziesz je mia\u0142, pragniesz pornografii, to b\u0119dziesz j\u0105 mia\u0142, pragniesz \u201eczytania na ka\u017cdy dzie\u0144\u201d, to b\u0119dziesz je mia\u0142, pragniesz szcz\u0119\u015bcia, to b\u0119dziesz je mia\u0142, pragniesz nieszcz\u0119\u015bcia (piek\u0142a), to b\u0119dziesz je mia\u0142 i to bez wi\u0119kszych, mo\u017ce bez \u017cadnych stara\u0144. Co sobie zaprogramujesz – to b\u0119dziesz mia\u0142. Pragn\u0105\u0107 nie zawsze jest \u0142atwo \u2013 droga do szcz\u0119\u015bcia jest prosta \u2013 wystarczy go szczerze chcie\u0107, wystarczy go pragn\u0105\u0107, mie\u0107 tak\u0105 wol\u0119. Czy to jest r\u00f3wnoznaczne z \u0142atwizn\u0105? Niekoniecznie. Nie ka\u017cda wola jest \u0142atwa \u2013 nie ka\u017cdy woluntaryzm jest \u0142atwy. Mo\u017ce tu by\u0107 konieczne staranie \u2013 a staranno\u015b\u0107 bynajmniej nie jest \u0142atwa. Mo\u017ce by\u015b si\u0119 przedstawi\u0142? Czy bocian ci\u0119 przyni\u00f3s\u0142, a larwy ci\u0119 zabior\u0105? Sp\u00f3jrz na ten obraz \u201eBociany\u201d przez d-skop. Odrzek\u0142em: Jak mam przedstawia\u0107 samego siebie? \u2013 Czy mog\u0119 by\u0107 s\u0119dzi\u0105 we w\u0142asnej sprawie? Kiedy\u015b pr\u00f3bowa\u0142em i wiele mnie kosztowa\u0142a ta cz\u0105stka wiedzy o sobie, kt\u00f3r\u0105 zdoby\u0142em. No c\u00f3\u017c nie ma nic warto\u015bciowego, co by nie kosztowa\u0142o \u2013 tym warto\u015bciowsze im kosztowniejsze. Wi\u0119c tylko kr\u00f3tko: dzi\u0119kuj\u0119 bo jestem \u2013 jestem, wi\u0119c dzi\u0119kuj\u0119 (a nie: \u201edzi\u0119kuje, wi\u0119c jestem\u201d). A mo\u017ce \u2013 na odwyrtk\u0119 \u2013 na nice – bardzo nie lubi\u0119 dzi\u0119kowa\u0107 \u2013 nikomu niczego nie zawdzi\u0119czam, jestem self-made. Sam si\u0119 stworzy\u0142em. Je\u017celi tak jest istotnie, to nie wolno ci, nie powiniene\u015b u\u017cywa\u0107 s\u0142\u00f3w (i odpowiadaj\u0105cych im poj\u0119\u0107): \u201eistota\u201d, \u201eobdarowany\u201d, \u201edane mi\u201d jest\/by\u0142o, \u201edzi\u0119ki\u201d (komu\u015b), \u201enatura\u201d. Bo by\u015b si\u0119 sypn\u0105\u0142 !!! Wi\u0119c uwa\u017caj. Nie lubi\u0119 kilku sytuacji: szukania, czekania, pro\u015bby-proszenia, przepraszania, dzi\u0119kowania. Gdzie jeste\u015bmy? – Czy mog\u0119 opisywa\u0107 to pi\u0119kne otoczenie b\u0119d\u0105c jego cz\u0105stk\u0105 ? By\u0142by to nieudany opis \u2013 jego pojawienie wp\u0142ywa na przedmiot opisu i tak bez ko\u0144ca ad mortem defecatam. Dlaczego to pi\u0119kno jest, zamiast \u201eniczego\u201d? Ale co to jest \u201enic\u201d? W\u0142a\u015bnie w tym rzecz, \u017ce \u201enic\u201d nie jest \u201eniczym\u201d nie istnieje \u2013 \u201eniczego\u201d nie ma – to tylko puste poj\u0119cie, kt\u00f3re orzeka o sobie samym (w metaj\u0119zyku), \u017ce go nie ma, \u017ce jest puste. Przypuszczenie, \u017ce mog\u0142oby istnie\u0107 \u201enic\u201d to contradictio in adiecto \u2013 gra s\u0142\u00f3w. O czymkolwiek m\u00f3wimy \u2013 to dlatego, \u017ce \u201ejest\u201d.<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: notatki w\u0142asne.<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Po\u015bpiech<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Dlaczego ty si\u0119 tak spieszysz? Bo on powiedzia\u0142 mi, \u017ce o godz. 12 mam go poca\u0142owa\u0107 gdzie\u015b, a w\u0142a\u015bnie dochodzi dwunasta.<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: antologia dowcip\u00f3w \u017cydowskich.<\/p>\n\n\n\n

    Ale mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c inne przyczyny po\u015bpiechu: \u201eSpieszmy si\u0119 kocha\u0107 ludzi tak szybko odchodz\u0105.\u201d<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: Ksi\u0105dz Jan Twardowski – antologia pism .<\/p>\n\n\n\n

    Brzydota<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Je\u017celi tamte s\u0142owa o pi\u0119knie s\u0105 prawdziwe – to co jest kwintesencj\u0105 brzydoty? Mo\u017ce to megalomania – bezkres wielko\u015bci? – bezkresny Bana Kubwa. Brzydota jest w rosn\u0105cej korelacji z ogromem wielko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

    Nieograniczony to ten – czy\u017cby zawieraj\u0105cy samego siebie? Najwi\u0119kszy i najbrzydszy? Czy Bwana Kubwa mo\u017ce mie\u015bci\u0107 w sobie Bwana Kubwa? i tak dalej i tak dalej bez kresu? Jak rosyjskie matrioszki?<\/p>\n\n\n\n

    Zatrzymali\u015bmy si\u0119 na le\u015bnym dukcie wobec braku odpowiedzi. Ale zaraz spyta\u0142: jacy wielcy przychodz\u0105 Ci do twej g\u0142owy upad\u0142ej? Da\u0142em kilka przyk\u0142ad\u00f3w, kt\u00f3re \u0142\u0105czy wsp\u00f3lna cecha to jest ogrom: wszyscy \u201ewielcy\u201d(ale ma\u0142\u0105 liter\u0105) \u2013 monarchowie na pozycjach cesarskich albo kr\u00f3lewskich, jak Katarzyna , Piotr , albo Leopold .\u201ePiotr wielki \u0142otr\u201d, przyw\u00f3dcy- dow\u00f3dcy \u2013 dyktatorzy, wielcy mistrzowie r\u00f3\u017cnych obediencji, ale tak\u017ce wielkie rewolucje czy to pa\u017adziernikowa, czy to francuska \u2013 wielkie chyba tylko dlatego, \u017ce przyczyni\u0142y si\u0119 do wielkiej liczby Ofiar Ludzkich.<\/p>\n\n\n\n

    Literatura brzydka? Czy „Kochanek wielkiej nied\u017awiedzicy” Sergiusza Piaseckiego – to przemytnicza literatura brzydka? Nie b\u0119d\u0119 sili\u0142 si\u0119 na odpowied\u017a \u2013 potrafisz zrobi\u0107 to sam.<\/p>\n\n\n\n

    Ale mam skojarzenie z opowiadaniem z dawnych lat (1953) \u2013 jak wkr\u00f3tce po dyplomie podejmowa\u0142em prac\u0119 w Instytucie i rano wchodz\u0105c, niemal we drzwiach, nadzia\u0142em si\u0119 na zbiegaj\u0105c\u0105 do hallu po schodach kadr\u00f3wk\u0119 ca\u0142\u0105 we \u0142zach. Na pytanie, co si\u0119 sta\u0142o, odrzek\u0142a \u2013 \u201ew\u0142a\u015bnie umar\u0142 ten Wielki\u201d.<\/p>\n\n\n\n

    Mam zbyt wiele szacunku dla Twej inteligencji, bym mia\u0142 podpowiada\u0107 o kogo chodzi \u2013 \u0142azi \u2013 biega \u2013 lata \u2013 fruwa \u2013 je\u017adzi \u2013 p\u0142ywa… ??? – rozchodzi si\u0119 \u2013 rozlatuje si\u0119 \u2013 roz\u0142azi si\u0119 – rozbiega si\u0119 – rozp\u0142ywa si\u0119\u2026 Zreszt\u0105 – to nie klas\u00f3wka, wi\u0119c tym bardziej nie podpowiadam.<\/p>\n\n\n\n

    A tobie \u2013 kiedy sp\u0142ywaj\u0105 \u0142zy? \u2013 czy po stracie tego \u201ewielkiego\u201d ogromnego, najwi\u0119kszego, najmocniejszego, czy przeciwnie tego najmniejszego, najs\u0142abszego? Po tym poznasz jaki jeste\u015b \u2013 czy jeste\u015b kim\u015b, czy mo\u017ce czym\u015b? \u2013 czy tak naprawd\u0119 jeste\u015b, czy tylko ci si\u0119 zdaje.<\/p>\n\n\n\n

    \u201eS\u0142owacki wielkim poet\u0105 by\u0142\u201d i basta<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Gombrowicz: \u201eS\u0142owacki wielkim poet\u0105 by\u0142\u201d i basta. (Wypluj przymiotnik \u201ewielki\u201d, je\u017celi masz ambicj\u0119 oderwa\u0107 si\u0119 od tego, co trywialne i rozsta\u0107 si\u0119 z tch\u00f3rzliw\u0105 mentalno\u015bci\u0105 niewolnika. Wypluj \u201epoddany\u201d Co to znaczy \u201epod\u201d? Pod-dany \u2013 pod czym, pod kim?, dany przez kogo? Co znaczy \u201epod\u201d, czym to ro\u017cni si\u0119 od \u201enad\u201d? To nawi\u0105zanie nader wzgl\u0119dne, to lokalny geotropizm, bo nawi\u0105zuje do lokalnej ziemskiej grawitacji \u2013 ziemskiego pado\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

    To, co m\u00f3wisz jest s\u0142uszne, ale dlaczego w\u0142a\u015bnie S\u0142owackiego upatrzy\u0142 sobie Gombrowicz w Ferdydurke, a nie np. Kraszewskiego rekordzist\u0119, autora ponad 200 powie\u015bci, albo Krasi\u0144skiego, albo Prusa, albo Sienkiewicza, albo nawet Mickiewicza?? Dosta\u0142em kiedy\u015b w prezencie kilkana\u015bcie tom\u00f3w dzie\u0142 S\u0142owackiego, a samych tylko powie\u015bci Kraszewskiego jest ponad 200 \u2013 na utrapienie dla m\u0142odzie\u017cy szkolnej. W\u0142a\u015bnie sprawdzi\u0142em \u2013 tak rzeczywi\u015bcie darowano mi ongi\u015b XIV (czterna\u015bcie) tom\u00f3w dzie\u0142 S\u0142owackiego.<\/p>\n\n\n\n

    \u201eMa\u0142e Jest pi\u0119kne\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Tak si\u0119 wyrazi\u0142 w tytule swej ksi\u0105\u017cki urodzony w Niemczech obywatel brytyjski Ernst Friedrich Schumacher (1911\u20131977).<\/p>\n\n\n\n

    A ja posuwam si\u0119 dalej i pytam: czy to, co niesko\u0144czenie pi\u0119kne jest niesko\u0144czenie ma\u0142e \u2013 a w granicy zero? Wszak pi\u0119kno jest malej\u0105c\u0105 funkcj\u0105 ogromu – wielko\u015bci. Czy\u017cby kwintesencj\u0105 pi\u0119kna by\u0142o zero? Czy\u017cby kwintesencj\u0105 pi\u0119kna by\u0142a pustka \u2013 w granicy pr\u00f3\u017cnia..? Czy\u017cby samoograniczenie zmierza\u0142o do pi\u0119kna? W Biblii mo\u017cna przeczyta\u0107: \u201eTo, co w og\u00f3le nie jest, wyr\u00f3\u017cni\u0142 B\u00f3g, by to, co jest, unicestwi\u0107, tak by si\u0119 \u017cadne stworzenie nie che\u0142pi\u0142o wobec Boga...<\/strong>5<\/sup><\/a><\/strong><\/sup><\/p>\n\n\n\n

    Czy to koniec o pi\u0119knie? Nie \u2013 pyta\u0144 jest wi\u0119cej. Czy pi\u0119kne s\u0105 z\u0142oty podzia\u0142 odcinka i z\u0142oty tr\u00f3jk\u0105t? Czy pi\u0119kno jest tym, co si\u0119 podoba ludziom, a zarazem owadom: kwiaty? Czy owadom podobaj\u0105 si\u0119 kwiaty ? Czy niekt\u00f3re formu\u0142y matematyczne opisuj\u0105ce prawa fizyki podobaj\u0105 si\u0119 fizykom, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce s\u0105 pi\u0119kne? Czy fizycy to \u201ePi\u0119knoduchy\u201d? Czy\u017cby matematycy i fizycy byli \u201ePi\u0119knoduchami\u201d? <\/p>\n\n\n\n

    To dziwne, przecie\u017c pi\u0119kno jest ze skansenu, jest wsteczne – zacofane, a koszmarki s\u0105 progresywne, post\u0119powe (podobnie jak parali\u017c post\u0119powy na wystawach artystycznej awangardy). Czy\u017cby fizycy i matematycy byli wstecznikami? Czy jeste\u015b post\u0119powy, czy raczej sk\u0142aniasz si\u0119 ku wstecznictwu fizyk\u00f3w? Czy\u017cby w fizyce wyst\u0119powa\u0142a r\u00f3wnie\u017c brzydota? Jakie kryteria pi\u0119kna i brzydoty stosuj\u0105 fizycy? Jak odr\u00f3\u017cniaj\u0105 pi\u0119kno od brzydoty? Czy to s\u0105 kryteria obiektywne? Podobno – to co w jednej estetyce uznawane jest za pi\u0119kne w innej mo\u017ce by\u0107 brzydkie – czy\u017cby estetyka fizyk\u00f3w by\u0142a zale\u017cna od typu kultury? Ciekawe – czy pi\u0119kno jest zarezerwowane dla owad\u00f3w i fizyk\u00f3w? A mo\u017ce fizycy maj\u0105 s\u0142uszno\u015b\u0107 – je\u017celi tak, to pu\u015b\u0107my wodze fantazji i – id\u0105c w \u015blad za degraduj\u0105c\u0105 ziemi\u0119 (przeciwn\u0105 geocentryzmowi) \u201erewolucj\u0105\u201d kopernika\u0144sk\u0105 i einsteinowsk\u0105, sformu\u0142ujmy \u201epi\u0119kn\u0105\u201d hipotez\u0119, \u017ce oto w materialnym wymiarze hardware\u2019u uk\u0142ad ziemski jest gdzie\u015b na g\u0142\u0119bokich peryferiach kosmosu (najgorszy z mo\u017cliwych \u2013 jak u Schopenhauera6<\/sup><\/a><\/sup>), ale w wymiarze software\u2019u, czyli wymiarze sterowniczym, informacyjnym – odpowiada mu struktura przenicowana \u201ena odwyrtk\u0119\u201d – przez d\u2026.skop, to znaczy zlokalizowana w samym centrum bytu – antropocentryczna. Jaka\u017c wi\u0119c pot\u0119\u017cna redundancja w hardware\u2019owym wymiarze kosmosu jest niezb\u0119dna, aby znale\u017a\u0107 si\u0119 w centrum informacyjnym! Odrzek\u0142em: niedowodliwa hipoteza i nic ponadto!<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Je\u017celi taka my\u015bl ci nie odpowiada, to pomy\u015bl o symetrii, jako jednym z kryteri\u00f3w pi\u0119kna. Tu jest przyk\u0142ad symetrii promienistej \u2013 zdj\u0119cie kwiatu primulki. Symetria promienista to jeden z wielu rodzaj\u00f3w symetrii. Z symetri\u0105 mo\u017ce jest co\u015b „na rzeczy”, skoro angloj\u0119zyczna poetka Anna Wickham, napisa\u0142a (w przek\u0142adzie na polski):<\/p>\n\n\n\n

    \u201cBo\u017ce, Ty wielka symetrio,<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Tchn\u0105\u0142e\u015b we mnie rz\u0105dz\u0119 ostr\u0105 <\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o mych utrapie\u0144 <\/p>\n\n\n\n

    Za wszystkie dni przetrwonione <\/p>\n\n\n\n

    Sp\u0119dzone w spos\u00f3b nijaki <\/p>\n\n\n\n

    Daj mi jedn\u0105 rzecz doskona\u0142\u0105\u201d<\/p>\n\n\n\n

    (cyt. za: Hermann Weyl: Symetria, PWN, Warszawa, 1960, s. 14 – A.Wickham, \u201eEnvoi\u201d, z The Complemplative quarry. 1921 – https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Anna_Wickham)<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n
    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Primula farinosa Picture taken by BerndH<\/a> Date: 10. July 2004 \u2013<\/p>\n\n\n\n

    Kwiaty pierwiosnka om\u0105czonego<\/a> \u2013 przyk\u0142ad symetrii promienistej. Czy to przypadek, \u017ce podoba si\u0119 co\u015b pod r\u00f3\u017cnymi szeroko\u015bciami geograficznymi ludziom r\u00f3\u017cnych kultur? Podoba si\u0119 bo jest ma\u0142e? Mo\u017ce z innego powodu np. muzyka Chopina?<\/p>\n\n\n\n

    Pozostaj\u0105c przy tym, co pi\u0119kne, bo ma\u0142e, przypomnijmy wierszyk naszego Taty „Male\u0144ka lokomotywa<\/strong>” nawi\u0105zuj\u0105cy do wakacji sp\u0119dzonych w Kadzidle na Kurpiach w 1955 roku.<\/p>\n\n\n\n

    Male\u0144ka lokomotywa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Male\u0144ka lokomotywa<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Wiezie nas do raju.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Raz po raz odpoczywa<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Nad brzegiem ruczaju.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Bierze wod\u0119 do tendra<\/em><\/p>\n\n\n\n

    D\u0142ug\u0105 srebrn\u0105 paszcz\u0105,<\/em><\/p>\n\n\n\n

    I znowu jak skolopendra<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Wije si\u0119 po\u015br\u00f3d chaszcz\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Migaj\u0105 za oknami<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Laski, piaski, cha\u0142upki,<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Jaka\u015b ma\u0142a stacyjka,<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Dwie tablice, dwa s\u0142upki.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Podskakuj\u0105 podk\u0142ady,<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Wagoniki klekoc\u0105<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Aby tylko dojecha\u0107<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Do Kadzid\u0142a przed noc\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Si\u0119gnij mi\u0142a c\u00f3reczko<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Do podr\u00f3\u017cnych zapas\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Mamie podaj jajeczko,<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Mnie bu\u0142eczk\u0119 z kie\u0142bas\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Si\u0119gnij mi\u0142a c\u00f3reczko<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Do \u017curawin i piwka,<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Bo utkn\u0119\u0142a na mostku<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Ma\u0142a lokomotywka.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Jeszcze jedn\u0105 zwrotk\u0119<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Musze doda\u0107 o kotku.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Kot spa\u0142 w torbie niecnota<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Tam by\u0142 sliping kota.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Kochanej Mysiuni Tata, 7\/II\/1956<\/em><\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: notatki archiwalne Macieja Mas\u0142owskiego \u2013 autor: Maciej Mas\u0142owski.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Na to powiedzia\u0142em: to s\u0105 tylko (czy a\u017c?) pi\u0119kne s\u0142owa (czy to Nowaczy\u0144skiego \u2013 \u201eS\u0142owa, s\u0142owa, s\u0142owa\u201d?) za kt\u00f3rymi stoj\u0105 tylko jakie\u015b pi\u0119kne poj\u0119cia \u2013 sk\u0105d \u2013 dok\u0105d \u2013 od kogo \u2013 do kogo \u2013 czyje \u2013 \u201enagiej ma\u0142py\u201d – niczyje \u2013 czy mo\u017cna to traktowa\u0107 powa\u017cnie? I poklepa\u0142em go pob\u0142a\u017cliwie po ramieniu. A co z ich przeciwie\u0144stwem \u2013 milczeniem? To skarb – s\u0142owa niewypowiedziane, s\u0142owa w zawieszeniu, zawieszone, bo mo\u017ce i my\u015bli-poj\u0119cia niewyra\u017calne, tylko pomy\u015blane, albo nawet nie my\u015blane (bezmy\u015blno\u015b\u0107?). A wi\u0119c bez s\u0142\u00f3w, jak u Delfin\u00f3w? Zamiast s\u0142\u00f3w \u2013 \u201emowa cia\u0142a\u201d \u2013 pompki? Dzia\u0142ania \u2013 zaniechania nienazwane \u2013 piosenki bez s\u00f3w? Odrzek\u0142: Wydaje mi si\u0119, \u017ce kierujesz do mnie jakie\u015b niezbyt pi\u0119kne s\u0142owa za kt\u00f3rymi stoj\u0105 jakie\u015b niezbyt pi\u0119kne \u2013 bo kwestionuj\u0105ce poj\u0119cia. Czy twoje s\u0142owa wy\u0142\u0105czasz ze zbioru s\u0142\u00f3w i odpowiadaj\u0105ce im poj\u0119cia ze zbioru poj\u0119\u0107 – na jakiej podstawie? Moich s\u0142\u00f3w i poj\u0119\u0107 traktowa\u0107 powa\u017cnie nie mo\u017cna \u2013 one nale\u017c\u0105 do zbioru \u201etylko\u201d, a twoje s\u0105 ze zbioru \u201etylko\u201d wy\u0142\u0105czone i dlatego nale\u017cy je traktowa\u0107 powa\u017cnie. Odrzek\u0142em: to przecie\u017c trywialne! Odpowiedzia\u0142: jest tu nietrywialny k\u0142opot: Czy wyraz \u201es\u0142owo\u201d nale\u017cy do zbioru pod nazw\u0105: \u201es\u0142owa\u201d? Czy \u201epoj\u0119cie\u201d (\u201epojmowanie\u201d) jest elementem zbioru \u201epoj\u0119cia\u201d? Dlaczeg\u00f3\u017c by\u015bmy mieli robi\u0107 tu wyj\u0105tek dla jednego wyrazu i dla jednego poj\u0119cia \u2013 uprawia\u0107 jak\u0105\u015b transcendencj\u0119!? B\u0105d\u017amy poprawni! Zatrzyma\u0142em si\u0119 nie potrafi\u0105c odpowiedzie\u0107 i w tym momencie poczu\u0142em jak spada mi co\u015b lepkiego z ga\u0142\u0119zi – ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie, \u017ce mia\u0142em beret i zacz\u0105\u0142em go pospiesznie potrz\u0105sa\u0107. Ale dalej \u2013 jak to jest z pi\u0119knem? Pi\u0119kno wizualne odbierane przez sensor wzroku i analogiczna mu struktura pi\u0119kna d\u017awi\u0119kowego (muzycznego) odbierana przez sensor s\u0142uchu – a wi\u0119c kwintesencja obu jest wsp\u00f3lna i nie wymaga no\u015bnika materialnego! \u2013 Estetyka to jednolita niematerialna struktura, nie wymagaj\u0105ca materialnych efektor\u00f3w i sensor\u00f3w! Czy to nie oczywiste? O czym to \u015bwiadczy? Nie b\u0119d\u0119 ci podpowiada\u0142- mam zbyt wiele szacunku dla twej inteligencji, bym ci mia\u0142 podpowiada\u0107.<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: refleksje w\u0142asne na podstawie tre\u015bci znanych powszechnie<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    (Autor: <\/a>Liquidationchannel<\/a> en.wikipedia.org\/wiki\/File:Shadowkite-bracelet-lc.jpg)<\/p>\n\n\n\n

    Zgubiona bransoletka<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

    G\u0142upstwo<\/em><\/p>\n\n\n\n

    A pami\u0119ta si\u0119 je tyle lat.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Zgubi\u0142a\u015b bransoletk\u0119<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Dziecinn\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Mia\u0142a\u015b dwana\u015bcie lat.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Wstali\u015bmy o \u015bwicie<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Szuka\u0107<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Wsz\u0119dzie tam,<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Gdzie w dzie\u0144 biega\u0142a\u015b sama.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    \u015awiat le\u015bny dooko\u0142a<\/em><\/p>\n\n\n\n

    By\u0142 ca\u0142y bia\u0142y od rosy.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Na ja\u0142owcach<\/em> (https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ja\u0142owiec#\/media\/Plik:Juniperus_communis_Parco_nazionale_del_Gran_Sasso.jpg<\/a>)<\/p>\n\n\n\n

    Wrzos <\/strong>(CallunaVulgaris) – \u017ar\u00f3d\u0142o: By Aqwis (Aqwis) – Own work, CC BY-SA 3.0, https:\/\/commons.wikimedia.org\/w\/index.php?curid=2558741<\/a><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    I na wrzosach<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Migota\u0142y Paj\u0119czyny<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Brylantowe.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Kr\u0105\u017cyli\u015bmy tak<\/em><\/p>\n\n\n\n

    W mokrym srebrze<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Par\u0119 godzin<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Wko\u0142o domu<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Bez nadziei.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    A\u017c tu patrz\u0119<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Le\u017cy filigranowe cacko<\/em><\/p>\n\n\n\n

    W koleinie<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Ko\u0142o domu,<\/em><\/p>\n\n\n\n

    A ty mi m\u00f3wisz:<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Spisa\u0142e\u015b si\u0119 gracko!<\/em><\/p>\n\n\n\n

    (M.M. 1955, w Kadzidle u pp. Szyszk\u00f3w)<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: notatki archiwalne Macieja Mas\u0142owskiego \u2013 autor: Maciej Mas\u0142owski. <\/p>\n\n\n\n

    Ja\u0142owiec<\/strong> Autor; Peter Forster from Centobuchi, Italy (https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Plik:Juniperus_communis_Parco_nazionale_del_Gran_Sasso.jpg<\/a>)<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Ach zn\u00f3w to jedzenie!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Tak to subtelnie \u017cyczliwy Pan Janusz R. dawa\u0142 mi do zrozumienia, \u017ce nadmiernie zasiedzia\u0142em si\u0119 u Niego na Sarniej i powinienem zako\u0144czy\u0107 wizyt\u0119 i po\u017cegna\u0107 si\u0119, bo nadesz\u0142a pora jego obiadu, <\/p>\n\n\n\n

    Ach zn\u00f3w to jedzenie – zn\u00f3w to przetwarzanie – zn\u00f3w ta uczta (biesiada?) – Niewinny lasek ko\u0142o wsi Strzeni\u00f3wka, Kanie , w kt\u00f3rym wypr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 oddzia\u0142 bohaterskich bolszewickich krasnoarmiejc\u00f3w. Czy bohaterowie obu walcz\u0105cych stron byli zwolnieni od owego wstydliwego przetwarzania tego, co pi\u0119knie pachn\u0105ce w to co brzydko „pachn\u0105ce” \u2013 byli zwolnieni od tej wstydliwej logistyki? Czy bohaterscy nasi Powsta\u0144cy byli wolni od owej „mortem defecatam”? Czy wolne by\u0142y od tego bohaterskie \u0142\u0105czniczki, sanitariuszki w Powstaniu? Przelewa\u0142y krew pochodz\u0105c\u0105 sk\u0105d? Kilka pi\u0119knych litr\u00f3w na jedn\u0105, na jednego. Wsi\u0105ka\u0142a ona nawet niedaleko – w piaski Las\u00f3w M\u0142ochowskich – Przejd\u017a si\u0119 po lesie lub przejed\u017a na rowerze i znajd\u017a krzy\u017ce znacz\u0105ce te miejsca. Te, kt\u00f3re ocala\u0142y – nie wszyscy je bowiem lubi\u0105.<\/p>\n\n\n\n

    Czy watahy urz\u0105dzaj\u0105 sobie uczty – biesiady? Jak zachowuj\u0105 si\u0119 wilki po polowaniu? Jakie s\u0105 posi\u0142ki my\u015bliwych zw\u0142aszcza po udanym polowaniu – bigos?? Jaki sens mia\u0142 hejna\u0142 Wojskiego? Czy mo\u017cna powiedzie\u0107 co\u015b interesuj\u0105cego bez uczty – bez biesiady, uczty zakrapianej? Chyba trudno – to smutne, ale w znacznym stopniu prawdziwe – o tym \u015bwiadcz\u0105 zapiski z przesz\u0142o\u015bci dawniejszej i nowszej.<\/p>\n\n\n\n

    Chyba to m\u00f3wisz aby siebie – palanta pociesza\u0107 my\u015bl\u0105, \u017ce to raczej sensowna tematyka.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Notatka odr\u0119czna Anieli z Ponikowskich Mas\u0142owskiej w terminarzyku z 1940 roku.<\/p>\n\n\n\n

    Tak wygl\u0105da\u0142 w Woli Rafa\u0142owskiej w 1939 roku „Skrobek” na kolanach swej Mamy w towarzystwie Babci Anieli, s\u0142u\u017c\u0105cej p. Zatorskiej (z lewej) i „cioci Puci” – Stefanii Cumft (stoi)?<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: kopia z materia\u0142\u00f3w archiwalnych Mas\u0142owskich<\/p>\n\n\n\n

    Zadumali\u015bmy si\u0119 \u2013 co oznaczaj\u0105 dla trzyletniego dziecka s\u0142owa i poj\u0119cia: \u201emartw\u201d, \u201ejutro\u201d, \u201ezdrowa\u201d i \u201em\u0142oda\u201d i jak je odnosi\u0107 do starszych \u201esenior\u00f3w\u201d? Czy \u201emartwienie by\u0142o przejmuj\u0105ce dla Seniorki Baby? Co znaczy\u0142o \u201enagi\u201d w ba\u015bni \u201eNowa szata cesarza\u201d Andersena? \u017be dziecko by\u0142o odwa\u017cne czy co\u015b wi\u0119cej? \u017be by\u0142o prawdom\u00f3wne? Czy dziecko mo\u017ce powiedzie\u0107 prawd\u0119? Tak – mimowolnie – niechc\u0105cy.<\/p>\n\n\n\n

    Nepotyzm<\/strong> (https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Nepotyzm<\/a>)<\/p>\n\n\n\n

    \u201eKto kocha ojca lub matk\u0119 bardziej ni\u017c Mnie, nie jest Mnie godzien. I kto kocha syna lub c\u00f3rk\u0119 bardziej ni\u017c Mnie, nie jest Mnie godzien.<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: Mt 10,37-42)<\/p>\n\n\n\n

    Jemio\u0142a<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Jedziemy po cudaki, bo stary zapas si\u0119 ko\u0144czy – podobnie, jak zapas szyszek na rozpa\u0142k\u0119. M\u00f3wi\u0119: Dobrze – oczywi\u015bcie, jad\u0119 bardzo ch\u0119tnie. Mamy pi\u0119kn\u0105 pogod\u0119. A czy w\u0142o\u017cy\u0142e\u015b plecaki na baga\u017cniki i czy pami\u0119ta\u0142e\u015b o dopompowaniu d\u0119tek? Tak. Ale kt\u00f3r\u0119dy pojedziemy? – Czy przez G\u00f3rki? Tak, przecie\u017c najkr\u00f3tsza trasa to w\u0142a\u015bnie przez G\u00f3rki-Pag\u00f3rki, a potem przez Jemio\u0142\u0119.<\/p>\n\n\n\n

    Bierzmy wi\u0119c rowery i wyruszajmy. Ale najpierw uwa\u017caj – sp\u00f3jrz w obie strony przed przejazdem kolejki. Dobra! Jedziemy ulic\u0105 11 Listopada, mijaj\u0105c will\u0119 Samowicz\u00f3w, a nast\u0119pnie domek, w kt\u00f3rym mieszka p. Scharmach i jeszcze dalej mijaj\u0105c pp. Szpak\u00f3w (https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/W\u0142odzimierz_Szpak<\/a>) – i Uzarowicz\u00f3w – wprost na skraj lasu. Potem – \u015bcie\u017ck\u0105 przez mieszany zagajnik sosnowo-brzozowy, troch\u0119 pod g\u00f3rk\u0119 na piaszczysty grzbiet i w lewo, coraz wy\u017cej, a\u017c na szczyt owego grzbietu – nie wysoki, ale poci\u0105gaj\u0105cy przez s\u0105siedztwo pi\u0119knego modrzewia wysoko strzelaj\u0105cego w g\u00f3r\u0119. Ten modrzew upodoba\u0142y sobie kosy i w\u0142a\u015bnie tu zwyk\u0142y dawa\u0107 koncerty.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Jemio\u0142a pospolita rozpierzch\u0142a (Wikipedia Kenraiz, CC BY-SA 3.0, https:\/\/commons.wikimedia.org\/w\/index.php?curid=2306763<\/a>) <\/p>\n\n\n\n

    Ale mamy przecie\u017c trafi\u0107 do Jemio\u0142y? Pami\u0119tasz drog\u0119? Odpar\u0142: Oczywi\u015bcie! Z piaszczystego szczytu na kt\u00f3rym stoimy – w d\u00f3\u0142 na prze\u0142\u0119cz r\u00f3wnie piaszczyst\u0105, a potem w g\u00f3r\u0119 i kilkaset metr\u00f3w grzbietem, nieco kr\u0119t\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 w\u015br\u00f3d lasu, mi\u0119dzy krzakami – cz\u0119\u015bciowo w\u0142a\u015bnie czeremchowymi – a\u017c do piaszczystego wzniesienia poro\u015bni\u0119tego przez sosny. Ale najpierw zejd\u017amy z rower\u00f3w i ostro\u017cnie sprowad\u017amy je w d\u00f3\u0142 na prze\u0142\u0119cz, bo na zboczu pe\u0142no wystaj\u0105cych korzeni i \u0142atwo si\u0119 wykropi\u0107 – wykopyrtn\u0105\u0107. Idziemy ostro\u017cnie, a potem wspinamy si\u0119 z prze\u0142\u0119czy na przed\u0142u\u017cenie grzbietu i jedziemy w\u0105sk\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 w\u015br\u00f3d czeremchowych zaro\u015bli, spogl\u0105daj\u0105c od czasu do czasu w lewo i w prawo na stok poros\u0142y lasem. Po 5 minutach jazdy grzbietem – osi\u0105gamy jego piaszczysty kraniec, a na nim – mrowiska i sosny \u2013 a wi\u0119c i Jemio\u0142\u0119.<\/p>\n\n\n\n

    Jak to? Tu ma by\u0107 jemio\u0142a? \u017bartujesz! Jemio\u0142a na sosnach po\u015br\u00f3d lasu? Tak, co najmniej na jednej z nich. Zadrzyj g\u0142ow\u0119 do g\u00f3ry, a zobaczysz niedowiarku. Rzeczywi\u015bcie widz\u0119 ja\u015bniejsz\u0105 ziele\u0144 mi\u0119dzy sosnowym igliwiem! Nie uwierzy\u0142bym gdybym nie zobaczy\u0142. Siadamy na starej k\u0142odzie \u2013 ufni, \u017ce nie ma tu kleszczy wyt\u0119pionych przez mr\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n

    Ale trzeba wraca\u0107. Zrobi\u0142o si\u0119 p\u00f3\u017ano. Wraca\u0107 gdzie? Do domu. Ale co znaczy \u201ewraca\u0107\u201d? Gdzie jest Tw\u00f3j dom? – W czterech \u015bcianach, czy mo\u017ce pod szcz\u0119\u015bliw\u0105 Jemio\u0142\u0105? Nie b\u0119d\u0119 Ci podpowiada\u0142. Mam zbyt wiele szacunku dla Twej inteligencji. Nie \u015bciemniaj! Zostawmy tymczasem fundamentaln\u0105 kwesti\u0119: co znaczy \u201ewraca\u0107\u201d i po prostu jed\u017amy z plecakami i torbami pe\u0142nymi cudak\u00f3w. Czy\u017cby\u015b by\u0142 fundamentalist\u0105? – To ryzykowne! Tak czy owak – bez wzgl\u0119du na to, dok\u0105d pojedziemy – my\u015bl\u0119, \u017ce wr\u00f3cimy tu i do tego w\u0105tku\/tematu jeszcze nieraz.<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: refleksje w\u0142asne na podstawie tre\u015bci znanych powszechnie<\/p>\n\n\n\n\n\n

    Czarny Kos<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Powiedz, co wolisz –<\/p>\n\n\n\n

    Czy \u015bl\u0119cze\u0107 w mozole<\/p>\n\n\n\n

    Nad atlasem geograficznym –<\/p>\n\n\n\n

    Czy rozwali\u0107 si\u0119<\/p>\n\n\n\n

    Pod d\u0119bem m\u0142odym, d\u0119bem poetycznym?<\/p>\n\n\n\n

    A Mo\u017ce brodzi\u0107 w strumieniu<\/p>\n\n\n\n

    W cieniu<\/p>\n\n\n\n

    Olch – ?<\/p>\n\n\n\n

    Bo co Ci z tego, \u017ce dowiesz si\u0119 gdzie le\u017cy Jamajka<\/p>\n\n\n\n

    I na jakim sprzedaj\u0105 targu strusie jajka,<\/p>\n\n\n\n

    Kiedy\u015b nie s\u0142ysza\u0142, jak czarny \u015bpiewa kos na wiosn\u0119 –<\/p>\n\n\n\n

    Jak czarny \u015bpiewa kos w-niebo-g\u0142osy<\/p>\n\n\n\n

    Jak czarny \u015bpiewa kos.<\/p>\n\n\n\n

    Kiedy\u015b nie s\u0142ucha\u0142 ch\u00f3r\u00f3w anielskich<\/p>\n\n\n\n

    Nad stawem sielskim,<\/p>\n\n\n\n

    Tylko na obrazku Che\u0142mo\u0144skiego<\/p>\n\n\n\n

    Widzia\u0142e\u015b koncert \u017cab.<\/p>\n\n\n\n

    – Co Ci z tego – ?
    https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/e\/ef\/Turdus_merula_-Dierenpark_Amersfoort%2C_Netherlands_-male-8a.jpg?utm_source=pl.wikipedia.org&utm_campaign=index&utm_content=original<\/a><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: archiwum Macieja Mas\u0142owskiego \u2013 autor wiersza: Maciej Mas\u0142owski, zdj\u0119cie z oko\u0142o 1915 roku.<\/p>\n\n\n\n

    Tak si\u0119 ciekawie z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce kiedy ko\u0144czy\u0142 deklamowa\u0107 ten wierszyk – z pobliskiego krzaka – mo\u017ce to by\u0142 m\u0142ody klon – odezwa\u0142 si\u0119 najprawdziwszy kos. Nic dziwnego, bo pora dnia i pogoda by\u0142a ulubiona przez kosy, jako odpowiednia do \u015bpiewu – wilgotny zmierzch, mo\u017ce lekka m\u017cawka i bliski zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca. Lekki deszcz sprzyja wychodzeniu d\u017cd\u017cownic – ulubionych przez kosy. Fletowy g\u0142os kosa powstrzymywa\u0142 nas, jednak skierowali\u015bmy si\u0119 w drog\u0119 do domu na kolacj\u0119 – bogatsi we wspomnienie tego wieczornego koncertu.<\/p>\n\n\n\n

    Jest wielu filozosi\u00f3w, ale ma\u0142o filozof\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Pytanie do Franza Fiszera (bywa\u0142 go\u015bciem u St.Mas\u0142owskich na Chmielnej 60 m.7 przed drug\u0105, a mo\u017ce i pierwsz\u0105 wojn\u0105, a mo\u017ce i w Mrozach?7<\/sup><\/a><\/sup>): Kim Pan w\u0142a\u015bciwie jest? Odpowied\u017a: Jak to kim? Jestem filozofem. Pytanie: A co tacy filozofowie robi\u0105? Odpowied\u017a: W\u0142a\u015bnie rzecz w tym, ze nic nie robi\u0105. Ooo, co by to by\u0142o, gdyby wszyscy byli takimi \u201efilozofami\u201d?! Odpowied\u017a: „Od wszystkich czego\u015b tak trudnego si\u0119 nie wymaga.”<\/p>\n\n\n\n

    Dlatego wielu jest filozosi\u00f3w ale niewielu filozof\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    Co jest istot\u0105 tego sformu\u0142owania? \u017be liczni pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 emocj\u0105 nie panuj\u0105c nad sob\u0105 – chc\u0105 panowa\u0107 nad \u015bwiatem czy cho\u0107by nad jaka\u015b mie\u015bcin\u0105, ale nie potrafi\u0105 zapanowa\u0107 nad sob\u0105 nad t\u0105 cz\u0105stk\u0105 \u015bwiata, kt\u00f3ra jest im dana, nad swymi emocjami – \u017cyj\u0105 bez samoopanowania bezmy\u015blnie, a my\u015bliciele s\u0105 nieliczni – Czy to trudne, czy Franc Fiszer mia\u0142 s\u0142uszno\u015b\u0107?<\/p>\n\n\n\n

    Ach, jak zwykle, zamiast odpowiedzie\u0107 na postawione pytanie pr\u00f3bujesz wykr\u0119ci\u0107 si\u0119 sianem. Wida\u0107 od razu, jak\u0105 jeste\u015b n\u0119dzn\u0105 kreaturk\u0105 – zombie i nic ponadto.<\/p>\n\n\n\n

    Odpowiedzia\u0142em: Czy „po-nad” to wi\u0119cej, czy „po-nad” – to lepiej? Rozumujesz w kategoriach geotropizmu – wszak „po-nad” tak mocno wi\u0105\u017ce si\u0119 z ziemskim bytem, z ziemsk\u0105 grawitacj\u0105 – nie sta\u0107 ci\u0119, aby oderwa\u0107 si\u0119 wyobra\u017ani\u0105 od tego? – ty prawdziwy zombie! Czy wy\u017cej to lepiej? Upadek z im wi\u0119kszej wysoko\u015bci – tym bole\u015bniejszy, albo i ko\u0144cowy – ostateczny.<\/p>\n\n\n\n

    Ale zauwa\u017c jak blisko jestem nie byle kogo – bo Dantego, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 geotropizmem umieszczaj\u0105c z\u0142o w ziemskich g\u0142\u0119binach. By\u0142 wcze\u015bniejszy od Newtona, wi\u0119c nic dziwnego, \u017ce poszed\u0142 dalej – g\u0142\u0119biej ni\u017c on, kt\u00f3ry zatrzyma\u0142 si\u0119 ze swym jab\u0142kiem na powierzchni ziemi nie sta\u0107 go by\u0142o na wyidealizowany eksperyment my\u015blowy – co by si\u0119 sta\u0142o z jab\u0142kiem gdyby przewierci\u0107 kul\u0119 ziemsk\u0105 kana\u0142em na wylot – jak zachowywa\u0142oby si\u0119 jab\u0142ko? Mo\u017ce tak, jak w tej zabawnej piosence skrzypka na Chmielnej w Warszawie – „P\u00f3jdzie zima, przyjdzie wiosna,,,”<\/p>\n\n\n\n

    Nie bred\u017a z eksperymentami my\u015blowymi – to raczej twoja chora wyobra\u017ania. Lepiej jak skierujesz wzrok na pie\u0144 tego d\u0119bu, po kt\u00f3rym spaceruje tam i z powrotem ma\u0142y kowalik. Wprawdzie nie urz\u0105dza on w pniu swych ku\u017ani jak du\u017ce dzi\u0119cio\u0142y, ale porusza si\u0119 po korze d\u0119bu swobodnie w obu przeciwnych kierunkach dzi\u0119ki swym pazurkom skierowanym w obie strony – chodzi w przeciwnych kierunkach bez wzgl\u0119du na kierunek grawitacji \u2013 \u201ewy\u017cszo\u015b\u0107\u201d jest dla niego nieistotna.<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: Author: S\u0142awek Staszczuk (photoss [AT] hotmail.co.uk)<\/a> https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Plik:Sitta_europaea.jpg<\/a><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Wolno\u015b\u0107 \u2013 r\u00f3wno\u015b\u0107 i braterstwo<\/strong> Czy to has\u0142a populistyczne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli populistyczne, to mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 je przeciwnymi \u2013 to jest 1) Odpowiedzialno\u015b\u0107 2) r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i 3) konkurencja (mordercza?). Czy takowe s\u0105 wolne od populizmu?<\/p>\n\n\n\n

    O r\u00f3wno\u015bci<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

    Pomoc domowa Mas\u0142owskich mawia\u0142a: \u201eWpierw to tu by\u0142a szyneczka, a tam kie\u0142baska, tu by\u0142 serek, a tam rybka, a teraz tu r\u00f3wno i tam r\u00f3wno a w \u015brodku g…no\u2026\u201d8<\/sup><\/a><\/strong><\/sup><\/p>\n\n\n\n

    O braterstwie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Powiedz mi drogi braciszku, gdzie ty byle\u015b wtedy, gdy ja by\u0142am w pilnej potrzebie, bez studi\u00f3w, a ty ze swym dyplomem pomaga\u0142e\u015b obcym ludziom, kolegom? Do ciebie pasuje ten wierszyk \u2013 pos\u0142uchaj:<\/p>\n\n\n\n

    Grunt to rodzinka<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Bo grunt to rodzinka grunt to rodzinka<\/p>\n\n\n\n

    Bo kto rodzink\u0119 fajn\u0105 ma<\/p>\n\n\n\n

    Nie wie co bieda bo gdy potrzeba<\/p>\n\n\n\n

    To mu rodzinka zawsze nie da” .<\/p>\n\n\n\n

    Jak sobie przypominam okoliczno\u015bci mojej odmowy, to mam wra\u017cenie jakbym by\u0142 wtedy niepoczytalny. Czy kto\u015b niepoczytalny mo\u017ce okre\u015bli\u0107 samego siebie jako niepoczytalnego? Je\u015bli w tym samym danym momencie – nie, ale z perspektywy czasu mo\u017ce tak? W ka\u017cdym razie mam szczer\u0105 pokus\u0119,aby swe \u00f3wczesne zachowanie zwali\u0107 na koz\u0142a ofiarnego o czarnym zabarwieniu.<\/p>\n\n\n\n

    Zostaje wolno\u015b\u0107 jednak r\u00f3wnie nierealna jak dwie poprzednie<\/strong>, bo powszechna jest ucieczka od niej. Dok\u0105d ta ucieczka? Mam zbyt wiele szacunku dla Twej inteligencji bym mia\u0142 Ci podpowiada\u0107. A mo\u017ce jednak? Dok\u0105d ucieczka? Do tyranii \u2013 dawniej to by\u0142a tyrania \u201eparametryczna\u201d \u2013 tyrania ch\u0142osty, tyrania tortur\u2026 a p\u00f3\u017aniej i obecnie – tyrania \u201eparametryczna\u201d – tyrania pieni\u0105dza. Gdzie podzia\u0142a si\u0119 wolno\u015b\u0107?<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: refleksje w\u0142asne na podstawie tre\u015bci znanych powszechnie<\/p>\n\n\n\n

    Kochanej Mamie na imieniny<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

    https:\/\/kobiecosc.minakowska.pl\/?utm_source=sejm_wielki&utm_medium=owned_media&utm_campaign=staly_link_autorski&utm_content=modul_autorka#ksiazka<\/a><\/p>\n\n\n\n

    1948 r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    29 wrzesie\u0144 1948<\/p>\n\n\n\n

    Na Mamine imieniny<\/p>\n\n\n\n

    Nauczy\u0142y si\u0119 dzieciny<\/p>\n\n\n\n

    Trzech strofek \/bis\/<\/p>\n\n\n\n

    W pierwszej strofce<\/p>\n\n\n\n

    grzeczne dziatki<\/p>\n\n\n\n

    Ofiaruj\u0105 Ci te kwiatki<\/p>\n\n\n\n

    Na szcz\u0119\u015bcie \/bis\/<\/p>\n\n\n\n

    W drugie strofce<\/p>\n\n\n\n

    Dzieci rade<\/p>\n\n\n\n

    Przynosz\u0105 Ci czekolad\u0119<\/p>\n\n\n\n

    Na zdrowie \/bis\/<\/p>\n\n\n\n

    Wreszcie w trzeciej<\/p>\n\n\n\n

    Grzeczne dzieci<\/p>\n\n\n\n

    Butl\u0119 wina Ci przynosz\u0105<\/p>\n\n\n\n

    Sto lat \/bis\/<\/p>\n\n\n\n

    Andrzej<\/p>\n\n\n\n

    Mysia<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: archiwalne notatki pozostawione przez Macieja Mas\u0142owskiego.<\/p>\n\n\n\n

    O liberalizmie. Kto libera\u0142em?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    A) Czy Ten, kto wolno\u015bci\u0105 innych obdarza10<\/sup><\/a><\/sup>, a w\u0142asn\u0105 wolno\u015b\u0107 dobrowolnie ogranicza (lub si\u0119 jej pozbawia); – B) czy ten, kto innych zniewala \u2013\u2013 tyran-dyktator maniakalnie pomna\u017caj\u0105cy wolno\u015b\u0107 w\u0142asn\u0105, a\u017c do patologicznych wymiar\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n

    Nie odpowiem. Nie jestem pewien, czy impertynent mo\u017ce swego czytelnika albo s\u0142uchacza darzy\u0107 szacunkiem. – Czy da si\u0119 pogodzi\u0107 impertynencj\u0119 z szacunkiem? Mo\u017ce jednak odpowiem nawiasem: Teb, kto daje wolno\u015b\u0107 \u2013 nawet wolno\u015b\u0107 autodestrukcji \u2013 samozniszczenia (obci\u0119cia ga\u0142\u0119zi, na kt\u00f3rej si\u0119 siedzi \u2013 zaci\u0105gni\u0119cia wisielczej p\u0119tli na w\u0142asnej szyi)<\/p>\n\n\n\n

    – Pierwszy Libera\u0142 – to Ten, daruj\u0105cy wolno\u015b\u0107 pierwszym rodzicom, z ca\u0142ym swym dramatem Wszechmocy i Dobroci \u2013 jak u d\u017centelmena brytyjskiego w anegdocie z rekinem \u2013 a wcieliwszy si\u0119 w Chrystusa – dobrowolnie uni\u017cy\u0142 si\u0119 przyjmuj\u0105c posta\u0107 ludzk\u0105. Niekt\u00f3rzy jednak \u2013 podaj\u0105c si\u0119 za \u201elibera\u0142\u00f3w\u201d – utrzymuj\u0105, \u017ce nale\u017cy wyzwoli\u0107 si\u0119 z tyranii obowi\u0105zk\u00f3w, ograniczaj\u0105c si\u0119 jedynie do praw i wolno\u015bci. Zapominaj\u0105 jednak, \u017ce prawo odbija si\u0119 jak w lustrze – dla innego jest obowi\u0105zkiem, a wolno\u015b\u0107 jest niewol\u0105 dla innego (wszystko jedno, czy b\u0119dzie to prawo zabijania, palenia papieros\u00f3w, ha\u0142asowania, korzystania z zasi\u0142k\u00f3w czy karczowania lasu). Trzeba doda\u0107, \u017ce wszelkie prawo i wszelka wolno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 skierowana tylko do podmiotu-osoby. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z faktem, \u017ce nie ma praw ani wolno\u015bci skierowanych ku rzeczom-przedmiotom. Nie ma sensu wolno\u015b\u0107 ani uprawnienie w stosunku do kamienia, ska\u0142y, globu, gwiazdy itd. \u2013 chyba, \u017ce b\u0119dziemy bawili si\u0119 w licentia poetica<\/em>. Mo\u017ce niekt\u00f3re postaci liberalizmu korzystaj\u0105 z licentia poetica<\/em>. Jest to prawdziwe tak\u017ce wtedy, kiedy zgodzimy si\u0119, \u017ce gra miedzy lud\u017ami jest gr\u0105 o sumie niezerowej. Je\u017celi prawo \u201epodmiotowe\u201d jest warto\u015bci\u0105 (czy mo\u017ce dobrem \u2013 jest czym\u015b \u201epowszechnie po\u017c\u0105danym\u201d) \u2013 to czy obowi\u0105zek jest anty-warto\u015bci\u0105 albo \u201ez\u0142em\u201d \u2013 czym\u015b \u201epowszechnie niechcianym\u201d? Czy jest mo\u017cliwy liberalizm bez uznania wolnej woli? Czy neo-libera\u0142owie, libertarianie stoj\u0105 na stanowisku deterministycznym, czy twierdz\u0105, \u017ce jest mo\u017cliwa wolna wola? (w\u0105tpliwo\u015b\u0107 ta nie dotyczy klasycznych, konserwatywnych libera\u0142\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n

    Prawdziwi i fa\u0142szywi libera\u0142owie. Przyk\u0142ady prawdziwych: Cincinnatus wracaj\u0105cy na wie\u015b, Sobieski wycofuj\u0105cy swe hufce spod Wiednia, Pi\u0142sudski wycofuj\u0105cy si\u0119 do Sulej\u00f3wka. Czy sta\u0107 ci\u0119 na to by\u015b zosta\u0142 autentycznym libera\u0142em, kt\u00f3ry wolno\u015bci\u0105 obdarza?<\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli uznajemy za libera\u0142a kogo\u015b, Kto wolno\u015bci\u0105 obdarza (uniezale\u017cnia od siebie \u2013 to kim On jest? Stw\u00f3rc\u0105?).<\/p>\n\n\n\n

    Przeciwie\u0144stwem libera\u0142a jest kto\u015b, kto wolno\u015b\u0107 zabiera (tj. kto uzale\u017cnia od siebie, zniewala \u2013 dyktator korzystaj\u0105cy z maksimum wolno\u015bci, uzurpuj\u0105cy sobie prawo do maksimum wolno\u015bci). Mo\u017cna to zilustrowa\u0107 wykresem-grafem ukazuj\u0105cym relacje zale\u017cno\u015bci\/obowi\u0105zku-wolno\u015bci (kraw\u0119dzie odpowiednio ukierunkowane). Libera\u0142 Nr 1 – to Ten Kt\u00f3ry wolno\u015bci\u0105 (i odpowiedzialno\u015bci\u0105) obdarowuje. Nie czyni tego, co mo\u017ce w swej swobodzie dzia\u0142ania, ale – je\u015bli ma w tym upodobanie – czyni \u201eto, co niemo\u017cliwe\u201d!<\/p>\n\n\n\n

    Jakie to dziwne, \u017ce niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce je\u015bli nie ma Pierwszego Libera\u0142a – to wszystko wolno – C\u00f3\u017c za karko\u0142omny wniosek! (czy ten, kto to wymy\u015bli\u0142, jego autor, skr\u0119ci\u0142 kark?! – Jest dok\u0142adnie na odwyrtk\u0119 \u201ena nice\u201d! Gdyby Go nie by\u0142o wtedy dopiero mieliby\u015bmy absolutny determinizm – jedn\u0105 ogromn\u0105 kosmiczn\u0105 machin\u0119!<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: refleksje w\u0142asne na podstawie tre\u015bci znanych powszechnie<\/p>\n\n\n\n

    Czy jeste\u015b ekwifinalny?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Czy jeste\u015b ekwifinalny? Je\u015bli tak – to r\u00f3wnie\u017c deterministyczny? Czy jeste\u015b zdeterminowany by osi\u0105gn\u0105\u0107 fina\u0142 ? Niekoniecznie – ten sam znany, cho\u0107by niemi\u0142y fina\u0142, mo\u017ce by\u0107 osi\u0105gni\u0119ty na r\u00f3\u017cnych \u015bcie\u017ckach. Nie, ja jestem tylko przyczynowo-naukowy. To \u017cal mi ciebie!<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: j.w.<\/p>\n\n\n\n

    Wszystko jest wzgl\u0119dne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \u201ePunkt widzenia zale\u017cy od punktu siedzenia\u201d \u2013 tak pono\u0107 wyrazi\u0142 si\u0119 pewien elektryk (samochodowy). Gdzie on siedzi? Je\u017celi na jab\u0142ku (a zw\u0142aszcza je\u015bli jab\u0142ko jest z\u0142ote) to nie on z jab\u0142kiem porusza si\u0119 wzgl\u0119dem ziemi, ale ziemia porusza si\u0119 wzgl\u0119dem niego siedz\u0105cego na z\u0142otym jab\u0142ku.<\/p>\n\n\n\n

    Wszystko jest wzgl\u0119dne \u2013 relatywne, historycznie uwarunkowane itd itp\u2026..? Czy tak samo wygl\u0105da maj w Warszawie i np. w Buenos Aires na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej? Tak bywa – z wyj\u0105tkiem niniejszego bezwzgl\u0119dnie prawdziwego zdania, kt\u00f3re nie jest uwarunkowane ? A jak si\u0119 ma do tego \u201eNiepewno\u015b\u0107 pomiaru\u201d – \u201eMeasurement uncertainty\u201d?11<\/sup><\/a><\/sup> Dla niego trzeba zrobi\u0107 wyj\u0105tek od zasady \u2013 jak wiadomo wyj\u0105tek potwierdza regu\u0142\u0119? \u2013 jak to mo\u017cliwe? Czy raczej j\u0105 falsyfikuje? Zostawiam to Tobie. Masz do\u015b\u0107 inteligencji, by odpowiedzie\u0107 na to pytanie. Nie \u015bciemniaj! Wszak nie jeste\u015b sztuczn\u0105 inteligencj\u0105! Poznam po tym, czy si\u0119 obra\u017casz – Czy AI si\u0119 obra\u017ca, kiedy jej udowodni\u0107, \u017ce jest g\u0142upia? Mo\u017ce to nierealne, ale mo\u017ce egzystuje \u201esztuczna g\u0142upota\u201d \u2013 autonomiczna sztuczna g\u0142upota?<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: jak wy\u017cej.<\/p>\n\n\n\n

    Najlepszy czy najgorszy z mo\u017cliwych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Ale na tym nie koniec \u2013 gn\u0119bi mnie bowiem pytanie o teodyce\u0119. Mo\u017ce masz jakie\u015b stanowisko w tej sprawie? Odrzek\u0142 \u2013 dw\u00f3ch m\u0105drych Leibniz i Schopenhauer widzia\u0142o dwie mo\u017cliwo\u015bci i obaj, chocia\u017c uczeni, byli w b\u0142\u0119dzie.. Jakie to mo\u017cliwo\u015bci? \u2013 Dany nam \u015bwiat jest 1) najlepszy z mo\u017cliwych \u015bwiat\u00f3w lub 2) najgorszy z mo\u017cliwych \u015bwiat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    Leibniz by\u0142 optymist\u0105 m\u00f3wi\u0105c: \u201enajlepszym\u201d, ale by\u0142 i pesymista, kt\u00f3ry twierdzi\u0142, \u017ce \u201enajgorszym\u201d. Kto? Schopenhauer. Obaj byli w b\u0142\u0119dzie, bo obaj milcz\u0105co, implicite zak\u0142adali liczne hipotetyczne \u201emo\u017cliwe\u201d \u015bwiaty. Co wi\u0119cej obaj stawiali si\u0119 na pozycji Stw\u00f3rcy-decydenta Przyjmowali, \u017ce mo\u017cliwe jest warto\u015bciowanie owych hipotetycznych \u015bwiat\u00f3w \u2013 wed\u0142ug jakich kryteri\u00f3w na czym opartych? Sk\u0105d taka my\u015bl, sk\u0105d takie fantazjowanie? Faktem jest \u015bwiat jeden<\/strong> \u2013 mo\u017cliwy, bo obserwowany, do\u015bwiadczany przez wszystkich na co dzie\u0144. Jakakolwiek jego zmiana w jakimkolwiek kierunku, w jakimkolwiek drobiazgu jest r\u00f3wnoznaczna z jego unicestwieniem. Istnie\u0107 mo\u017ce tylko taki. Tak twierdz\u0105 fizycy podziwiaj\u0105c zarazem jego pi\u0119kno. Wi\u0119c jak to jest z teodyce\u0105 w tej sytuacji? Mo\u017ce dany nam \u015bwiat jest idea\u0142em, szczytem estetyki? Czy z\u0142o jest nieuniknionym elementem owej estetyki?<\/p>\n\n\n\n

    Jeszcze o warto\u015bciach \u2013 wed\u0142ug Hemara<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    […]<\/p>\n\n\n\n

    Kocha\u0107 nie warto, lubi\u0107 nie warto<\/p>\n\n\n\n

    Znale\u017a\u0107 nie warto i zgubi\u0107 nie warto<\/p>\n\n\n\n

    Przysi\u0105c nie warto, wierzy\u0107 nie warto<\/p>\n\n\n\n

    Chodzi\u0107 nie warto i le\u017ce\u0107 nie warto<\/p>\n\n\n\n

    Pie\u015bci\u0107 nie warto, \u0142owi\u0107 nie warto<\/p>\n\n\n\n

    Straci\u0107 nie warto, zarobi\u0107? No<\/p>\n\n\n\n

    Jedno co warto, to upi\u0107 si\u0119 warto<\/p>\n\n\n\n

    Siedzie\u0107 i p\u0142aka\u0107, i \u015bpiewa\u0107 to warto<\/p>\n\n\n\n

    Upi\u0107 si\u0119 warto, upi\u0107 si\u0119 warto<\/p>\n\n\n\n

    W szynku na rynku wyg\u0142upi\u0107 si\u0119 warto<\/p>\n\n\n\n

    W dobrej kompanii popi\u0107 si\u0119 warto<\/p>\n\n\n\n

    Czyst\u0105, kroplami zakropi\u0107 si\u0119 warto<\/p>\n\n\n\n

    Upi\u0107 si\u0119 warto, upi\u0107 si\u0119 warto<\/p>\n\n\n\n

    Siedzie\u0107 i p\u0142aka\u0107, i \u015bpiewa\u0107 to warto<\/p>\n\n\n\n

    Z sercem \u015bci\u015bni\u0119tym i z dusz\u0105 rozdart\u0105<\/p>\n\n\n\n

    Upi\u0107 si\u0119, upi\u0107 to jedno co warto<\/p>\n\n\n\n

    (piosenka: \u201eUpi\u0107 si\u0119 warto\u201d – s\u0142owa:<\/p>\n\n\n\n

    Marian Hemar – https:\/\/staremelodie.pl\/piosenka\/139\/Upic_sie_warto – \u015bro, 18 wrz 2019,<\/p>\n\n\n\n

    14:18:16) (piosenka: \u201eUpi\u0107 si\u0119 warto\u201d – s\u0142owa:Marian Hemar)<\/p>\n\n\n\n


    \u201eProch jeste\u015b i w proch si\u0119 obr\u00f3cisz\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Ach, jakie to jest uprzejme sformu\u0142owanie!<\/p>\n\n\n\n

    Proch jeste\u015b i w proch si\u0119 obr\u00f3cisz \u2013 w dodatku pozbawione logiki – bo proch ju\u017c jest prochem i nie trzeba, by si\u0119 w proch obraca\u0142.<\/p>\n\n\n\n

    Czy nie lepiej by\u0142oby dosadniej powiedzie\u0107:<\/p>\n\n\n\n

    Gnojku – gnojkiem jeste\u015b i gnojkem zostaniesz na wieki wiek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    A ja proponuj\u0119 uzupe\u0142nienie: obr\u00f3cisz si\u0119 po wiekach z gnoju w przepi\u0119kny, pachn\u0105cy kwiatek wieczny.<\/p>\n\n\n\n

    Jaki proponujesz?<\/p>\n\n\n\n

    Mo\u017ce by\u0107 b\u0142\u0119kitna niezapominajka.<\/p>\n\n\n\n

    Przetw\u00f3rnia tego, co brzydko pachnie w to co pachnie pi\u0119knie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Pachn\u0105cy ogr\u00f3dek na \u015bmietniku – przetw\u00f3rnia tego, co brzydko pachnie w to co pachnie pi\u0119knie. Rzeczywi\u015bcie \u2013 to jest realistyczne \u2013 kr\u0105\u017cenie materii w przyrodzie – przemiana jej form. Rzeczywi\u015bcie \u2013 to nawi\u0105zuje do naszego skrawka ogr\u00f3dkowego powsta\u0142ego na zasypanym \u015bmietniku, ale sp\u00f3jrz w lewo od drogi – duktu, kt\u00f3rym idziemy – jaka tu pi\u0119kna poduszka b\u0142\u0119kitnych niezapominajek. A nad naszymi g\u0142owami s\u0142ycha\u0107 potworny tumult – dow\u00f3d solidarno\u015bci ptasiego towarzystwa zmobilizowanego przeciw nieznanemu nam intruzowi. Awantura cichnie po kilku minutach z g\u0142o\u015bnym krakaniem kilku odlatuj\u0105cych wron.<\/p>\n\n\n\n

    Dalszy ci\u0105g wa\u0142\u0119sania po lesie by\u0142 wcale przyjemny. Sprzyja\u0142a s\u0142oneczna, chocia\u017c ch\u0142odna aura. Poruszali\u015bmy si\u0119 skrajem zaniedbanego lasu, gdzie nieznani sprawcy zwykli wywozi\u0107 zb\u0119dne klamoty. M\u0142ody las sosnowy s\u0105siadowa\u0142 z do\u015b\u0107 ubog\u0105 traw\u0105, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rej mo\u017cna by\u0142o trafi\u0107 na rozkwitaj\u0105ce w\u0142a\u015bnie je\u017cyny. Bezle\u015bny pas by\u0142 ubocznym efektem przebiegaj\u0105cej kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w wy\u017cej – linii wysokiego napi\u0119cia, podwieszonej na wynios\u0142ych stalowych masztach. Krzy\u017cowa\u0142 si\u0119 z boczn\u0105 drog\u0105 gruntow\u0105 i by\u0142 wygodnym miejscem do pozostawiania rzeczy komu\u015b niepotrzebnych, ale przydatnych komu innemu. I wtedy us\u0142yszeli\u015bmy za plecami u g\u00f3ry ciekawe odg\u0142osy – jakby gadanie. Przystan\u0119li\u015bmy zaciekawieni my\u015bl\u0105c: czy\u017cby to kto\u015b plotkowa\u0142 o nas za plecami na niebie? Jednak po chwili, gdy zatrzymali\u015bmy si\u0119 z zadartymi g\u0142owami ukaza\u0142 si\u0119 nam p\u0142yn\u0105cy zza plec\u00f3w okaza\u0142y klasyczny klucz gadaj\u0105cych ptak\u00f3w \u2013 uformowany w liter\u0119 \u201eV\u201d \u2013 w ka\u017cdym ramieniu tej litery po kilkadziesi\u0105t, a ka\u017cde rami\u0119 chyba ze 100 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci. Nie byli\u015bmy pewni, czy by\u0142y to \u017curawie, czy mo\u017ce dzikie g\u0119si. Nie mieli\u015bmy poj\u0119cia o czym gada\u0142y, ale<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Kiedy\u015bmy tak szli we dw\u00f3ch \u2013 zacz\u0105\u0142em si\u0119 chwia\u0107 na nogach, bo dzia\u0142a\u0142o b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo braku: zero cukru w herbacie i w kawie, zero mas\u0142a na pieczywie, zero t\u0142ustych w\u0119dlin, zero s\u0142odyczy, niczym na syberyjskim wygnaniu. Dlaczego zero, bo Bogowie s\u0105 wystarczalni \u2013 tak s\u0105dzili dawni Grecy – jak Diogenes, kt\u00f3remu wystarcza\u0142o s\u0142o\u0144ce.<\/p>\n\n\n\n

    Odrzek\u0142 mi: czy to tak wypada na trze\u017awo – podpiera\u0107 drzewa tylko dlatego, \u017ce tu nie ma latarni? Ale w tym momencie \u2013 patrz\u0105c w d\u00f3\u0142 pod nogi wstrzyma\u0142em – zatrzyma\u0142em oddech. Zatrzymali\u015bmy si\u0119 i tu szepn\u0105\u0142 mi: uwa\u017caj, sp\u00f3jrz teraz pod nogi. Spostrzeg\u0142em obok przed sob\u0105 kilka male\u0144kich czworonog\u00f3w i u\u015bwiadomi\u0142em sobie \u017ce mamy do czynienia z m\u0142odziutkimi warchlaczkami. Szepn\u0105\u0142em: uwaga cofamy si\u0119 natychmiast, bo mo\u017ce si\u0119 to \u017ale sko\u0144czy\u0107 je\u015bli locha wyskoczy w obronie swych dzieci. Rzeczywi\u015bcie zacz\u0119li\u015bmy ostro\u017cnie cichutko toczy\u0107 rowery wstecz i po kilkunastu metrach odwr\u00f3cili\u015bmy je, wsiedli i pojechali z powrotem. Mieliby\u015bmy si\u0119 gorzej ni\u017c na zdj\u0119ciu u Puchalskiego i nie mogliby\u015bmy si\u0119 nawet poskar\u017cy\u0107 – racja by\u0142aby pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem po jej stronie i jej dzieci, a w dodatku w rezerwacie.<\/p>\n\n\n\n

    Ko\u0144cz\u0105c zadaj\u0119 pytanie: kim jeste\u015b ty \u2013 czy jedynie przetw\u00f3rni\u0105 tego, co apetycznie, pi\u0119knie pachnie w to co brzydko, nieapetycznie pachnie , czy mo\u017ce kim\u015b wi\u0119cej?<\/p>\n\n\n\n

    Totalitaryzmy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    0) Totalitaryzmpro\u015bby \u2013 (b\u0142agania) – \u2026, please<\/p>\n\n\n\n

    1) Totalitaryzm wdzi\u0119czno\u015bci \u2013 Thank You<\/p>\n\n\n\n

    2) Totalitaryzm wybaczenia \u2013 I forgive You \u2013 vs. totalitaryzm zemsty, totalitaryzm nienawi\u015bci – I hate You?<\/p>\n\n\n\n

    3) Totalitaryzm mi\u0142osierdzia \u2013 Mercy (czy mi\u0142osierdzie to zaprzeczenie sprawiedliwo\u015bci, to niesprawiedliwo\u015b\u0107? Tak, ale przedtem niezb\u0119dne przeproszenie \u2013 niesk\u0142amana pro\u015bba o wybaczenie).<\/p>\n\n\n\n

    4) Totalitaryzm r\u00f3wno\u015bci \u2013 wszyscy r\u00f3wni wobec \u015bmierci (zw\u0142aszcza walcz\u0105cy ze sob\u0105 \u201ena \u015bmier\u0107 i \u017cycie\u201d \u2013 egalite, wszyscy dooko\u0142a z moim wyj\u0105tkiem, zwierciade\u0142ko \u2013 komputerek \u2013 laptopik – prawda przecie, \u017ce jestem najm\u0105drzejszy na \u015bwiecie?. (Kto\u015b kiedy\u015b zaprzeczy\u0142 i wtedy zosta\u0142 rozbity).<\/p>\n\n\n\n

    \u201eKr\u00f3lowa nauk\u201d \u2013 czy kr\u00f3lowa sztuk \u2013 kr\u00f3lowa pi\u0119kna – kr\u00f3lowa tw\u00f3rczo\u015bci?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Z rozwa\u017ca\u0144 Godla wynika, \u017ce matematyka nie jest systemem zamkni\u0119tym, lecz, \u017ce mo\u017ce si\u0119 zmienia\u0107 wzbogacaj\u0105c o nowe twierdzenia. Tu jest odpowied\u017a na postawione w tytule pytanie.<\/p>\n\n\n\n

    B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo braku.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Skarbem jest nie s\u0142owo wypowiedziane (i mo\u017ce zapisane), ale to, zatrzymane. Trzymaj j\u0119zyk za z\u0119bami, a r\u0119ce przy sobie (\u201epo szwam\u201d). Wi\u0119c u ciebie dziwna sprzeczno\u015b\u0107 \u2013 po co niniejsze wielos\u0142owie? \u2013 Zauwa\u017c, jak nie mo\u017cesz wydoby\u0107 si\u0119 z bagna swej udawanej m\u0105dro\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

    Ale wa\u017cniejsze – to – totalna wdzi\u0119czno\u015b\u0107 nie tylko za to, co jest, czym dysponujesz, ale tak\u017ce za brak! – Brak czego? \u2013 nawet tego, co najprostsze. B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo braku. B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo braku, tatua\u017cu na sk\u00f3rze, lakieru na paznokciach\u2026 B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo braku kleszczy, komar\u00f3w, \u017cmij, czarnych wd\u00f3w, grzechotnik\u00f3w, skorpion\u00f3w, moli, rdzy. Ale bardziej i przede wszystkim: Wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za brak pychy, agresji, zazdro\u015bci. Zazdro\u015b\u0107 – to pono\u0107 \u201esmutek z powodu czyjego\u015b szcz\u0119\u015bcia\u201d. Czym jest wi\u0119c \u201erado\u015b\u0107 z powodu czyjego\u015b nieszcz\u0119\u015bcia\u201d? Jed\u017amy jednak dalej z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 – wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za brak zawi\u015bci, nienawi\u015bci, pop\u0119d\u00f3w, po\u017c\u0105dania, g\u0142upoty, bezmy\u015blno\u015bci, ego-izmu, a jeszcze bardziej: id-yzmu (\u201ez drogi, bo ja id\u0119\u201d), nieczu\u0142o\u015bci, oboj\u0119tno\u015bci, targowiska pr\u00f3\u017cno\u015bci, po\u015bcigu, wy\u015bcigu szczur\u00f3w, koszmark\u00f3w, pa\u0142ac\u00f3w, willi, zamk\u00f3w, koni wierzchowych, wy\u015bcigowych, awionetek, ha\u0142asu – korytarzy powietrznych dla samolot\u00f3w, brz\u0119czenia kosiarek, mower\u00f3w do trawnik\u00f3w\u2026, brak yacht\u00f3w, jet\u00f3w do osobistego u\u017cytku, jaguar\u00f3w, mercedes\u00f3w, lancii, harley-davidson\u00f3w, gry gie\u0142dowej, stanowisk (tak\u017ce ich karuzeli), karier, karierowicz\u00f3w-dorobkiewicz\u00f3w-kombinator\u00f3w, dygnitarzy, sekretarzy, sekretarek, \u201ebi\u00f3rw\u201d (a mo\u017ce biurw \u2013 przyznaj\u0119, \u017ce nie znam pisowni tego ambiwalentnego wyrazu), a tak\u017ce goryli do ochrony.<\/p>\n\n\n\n

    B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo braku.<\/p>\n\n\n\n

    Spiskowa teoria dziej\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Ilu rosyjskich car\u00f3w i ilu ameryka\u0144skich prezydent\u00f3w umar\u0142o \u015bmierci\u0105 naturaln\u0105? \u201eI Ty Brutusie przeciwko mnie\u201d. Sarajewo – zamach, 1914 czy by\u0142 poprzedzony spiskiem, czy rewolucje francuska i pa\u017adziernikowa by\u0142y poprzedzone spiskami? Czy Powstanie Listopadowe 1830 by\u0142o poprzedzone spiskiem, Czy zamach na World Trade Center, 9\/11, 2001 by\u0142 poprzedzony spiskiem? Itd. i tak dalej.<\/p>\n\n\n\n

    Szcz\u0119\u015bcie na sprzeda\u017c?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Rynek w Kazimierzu (obraz Stanis\u0142awa Mas\u0142owskiego), 1899 rok.<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: Muzeum Narodowe w Warszawie12<\/sup><\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n

    \u201eNie ma\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Kto to jest \u201eNie ma\u201d? Czy on na prawd\u0119 jest osob\u0105 pod nazw\u0105: \u201eNie ma\u201d? Tak \u2013 na prima aprilis \u2013 ale u niego prima aprilis trwa 364 dni w roku, a poza tym jest zupe\u0142nie normalnie. W tym rzecz, \u017ce owo \u201eNie ma\u201d czyli pr\u00f3\u017cnia doskona\u0142a nie istnieje nawet w wyobra\u017ani, gdy\u017c wymaga dla siebie przeciwie\u0144stwa to jest jakiego\u015b bytu. Dlaczego \u201ejest co\u015b\u201d, zamiast \u201ejest nic\u201d?\u201d – oto jest pytanie bez sensu. \u201eNiczego\u201d nie ma – to tylko puste poj\u0119cie – orzeka o sobie samym (w metaj\u0119zyku), \u017ce go nie ma, \u017ce jest pusty (chyba, \u017ce to ten facet z dowcipu z czas\u00f3w okupacji, kt\u00f3ry na pytanie \u201eCo ty tu robisz?\u201d wrzasn\u0105\u0142 z tramwaju do swego kumpla na ulicy: \u201eJak to, co? – ukrywam si\u0119 i przepraszam, \u017ce \u017cyj\u0119\u201d. Przypuszczenie, \u017ce m\u00f3g\u0142by istnie\u0107 \u201epan nikt\u201d to contradictio in adiecto \u2013 gra s\u0142\u00f3w. Je\u015bli o kimkolwiek m\u00f3wimy \u2013 to dlatego, \u017ce \u201ejest\u201d.<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: refleksje w\u0142asne na podstawie tre\u015bci znanych powszechnie.<\/p>\n\n\n\n

    Kogo nasz Tata Maciej lubi\u0142 bardzo, a kogo bardzo, ale nie za bardzo?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Kogo nasz Tata lubi\u0142 bardzo, a kogo bardzo, ale nie za bardzo? Obaj byli prefektami w szkole Konopczy\u0144skiego(Mickiewicza), obaj wyk\u0142adali tam religi\u0119. Jeden ks.M, kt\u00f3ry obje\u017cd\u017ca\u0142 na koniu zbi\u00f3rki zast\u0119p\u00f3w harcerskich, a oceny stawia\u0142 za zachowanie, drugi ks. D.V kaza\u0142 wkuwa\u0107 \u201ena blach\u0119\u201d dowody istnienia Pana Boga. Jego nasz Tata lubi\u0142 bardzo, ale nie za bardzo.<\/p>\n\n\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: Dawne zdj\u0119cie z albumu pami\u0105tek (oko\u0142o 1915)<\/p>\n\n\n\n

    Co nasz Tata robi\u0142 w czasie \u201eCudu nad Wis\u0142\u0105\u201d?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \u015awie\u017co po przej\u015bciu szkarlatyny, gdy pod bardzo wysok\u0105 gor\u0105czk\u0105, by\u0142 na granicy \u017cycia i \u015bmierci \u2013 zrobiono go sekretarzem s\u0105du wojskowego. Pyta\u0142y go wtedy dziewczyny na ulicy: Jak to, Pan jest wci\u0105\u017c tu? I musia\u0142 si\u0119 t\u0142umaczy\u0107. A w s\u0105dzie – to dziwne – beszta\u0142 jako sekretarz \u2013 s\u0119dziego, kt\u00f3ry chcia\u0142 skaza\u0107 na \u015bmier\u0107 \u017co\u0142nierza, kt\u00f3ry – gdy jego oddzia\u0142 mija\u0142 rodzinn\u0105 wiosk\u0119 \u2013 od\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 na moment od oddzia\u0142u. Ciekawe, \u017ce wygra\u0142. \u2013 Trzeba przyzna\u0107, \u017ce to by\u0142o raczej odwa\u017cne zachowanie naszego Taty.<\/p>\n\n\n\n

    Czy nie ma prawdy?<\/strong> <\/a><\/p>\n\n\n\n

    https:\/\/kobiecosc.minakowska.pl\/?utm_source=sejm_wielki&utm_medium=owned_media&utm_campaign=staly_link_autorski&utm_content=modul_autorka#ksiazka<\/a><\/p>\n\n\n\n

    By\u0142 to ko\u0144cowy odcinek naszej dzisiejszej trasy. Zostawiali\u015bmy za sob\u0105 Zb\u00f3jnick\u0105 Polan\u0119 i okoliczne mroczne, wilgotne \u015bwierkowe kwarta\u0142y lasu zmierzaj\u0105c w stron\u0119 wiadomego, piaszczystego, suchego grzbietu poro\u015bni\u0119tego przez sosny \u2013 z jemio\u0142\u0105 na jednej z nich.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"
    4722; Mas\u0142owski, Stanis\u0142aw (1853-1926) (rysownik); Kie\u0142pino (woj. mazowieckie); Drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 w Kie\u0142pinie; ok. 1870; o\u0142\u00f3wek; papier; 20,7 x 23,9<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

    I tak id\u0105c i gadaj\u0105c , zbli\u017cyli\u015bmy si\u0119 do ko\u015bcio\u0142a. Wtedy zapyta\u0142 mnie w naturalny spos\u00f3b, jak jest z moj\u0105 wiar\u0105. Odrzek\u0142em odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do Scrutona, kt\u00f3ry mia\u0142 odpowiedzie\u0107 mniej wi\u0119cej w ten spos\u00f3b: \u201eTen, kto m\u00f3wi, \u017ce prawdy nie ma prosi nas, \u017ceby\u015bmy mu nie wierzyli, to mu nie wierzmy\u201d (co w\u0142a\u015bciwie jest pewn\u0105 form\u0105 paradoksu k\u0142ami\u0105cego Krete\u0144czyka – https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Roger_Scruton<\/a>). Na to m\u00f3j towarzysz: Tu jest kwestia zwi\u0105zku mi\u0119dzy wiar\u0105 i prawd\u0105, a raczej wiar\u0105 w prawdziwo\u015b\u0107 s\u0105d\u00f3w \u2013 zda\u0144 \u2013 twierdze\u0144. Odrzek\u0142em – to nie dotyczy zda\u0144 pytaj\u0105cych ani zda\u0144 rozkazuj\u0105cych. Rzeczywi\u015bcie wtedy jest miejsce na wiar\u0119, ilekro\u0107 nie ma pewno\u015bci \u2013 a gdzie i kiedy ona jest? Czy mo\u017cesz z przekonaniem odpowiedzie\u0107, \u017ce nie ma zda\u0144 prawdziwych. No w\u0142a\u015bnie \u2013 tu zawracamy do Scrutona \u2013 je\u017celi stoisz na stanowisku, \u017ce nie ma zda\u0144 prawdziwych \u201enie ma prawdy\u201d \u2013 to cokolwiek mi odpowiesz b\u0119dzie to fa\u0142szem. A wi\u0119c trzeba przyj\u0105\u0107, \u017ce Prawda jest!!!. Tu pojawia si\u0119 wiara i fa\u0142sz – \u201eTen, kto m\u00f3wi, \u017ce prawdy nie ma, prosi nas, \u017ceby\u015bmy mu nie wierzyli, to mu nie wierzmy\u201d. Jak wielk\u0105 warto\u015b\u0107 ma informacja \u2013 informacja prawdziwa w odr\u00f3znieniu od fa\u0142aszywej \u2013 od k\u0142amliwej czyli k\u0142amstwa \u2013 o tym \u015bwiadcz\u0105 mordercze przes\u0142uchania w kazamatach s\u0142u\u017cb specjalnych NKWD, GESTAPO itp \u2013 \u201eM\u00f3w prawd\u0119, bo\u201d\u2026!!! Je\u017celi prawda jest cenna, ma wysok\u0105 stop\u0119 substytucji wzgl\u0119dem materii, to jak nisk\u0105 ma odwrotno\u015b\u0107 prawdy to jest k\u0142amsko. C\u00f3\u017c, je\u015bli co\u015b dzia\u0142a, je\u015bli trwa, je\u015bli mo\u017ce wytrwa\u0107, to dlatego, \u017ce opiera si\u0119 na prawdzie, na prawdziwej dobrej informacji, na tym co dobre, co warto\u015bcioweI tu . I tu dotarli\u015bmy do ko\u015bcio\u0142a my\u015bl\u0105c jakie to przypadaj\u0105 czytania na dzie\u0144 dzisiejszy. <\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \"\"
    Rys.Pol.12140; Mas\u0142owski, Stanis\u0142aw (1853-1926) (malarz); W ko\u015bciele w Garbowie; 1900; akwarela; karton (na blejtramie); 131 x 72,8 https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Garb\u00f3w_(powiat_lubelski)<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

    Autorzy funkcjonuj\u0105cych w historii wydarze\u0144 widocznie wyznaj\u0105 zasad\u0119: \u201emi\u0142a mi prawda, ale milszy Platon\u201d (\u201ePlaton\u201d to w tych przypadkach kto?) Dlaczego nie chcesz poznawa\u0107 prawdy? Czy prawda jest estetyczna? Czy estetyczne s\u0105 narodziny – por\u00f3d albo umieranie – agonia? Nie s\u0105 ! Wi\u0119c rozumiem, dlaczego nie chcesz poznawa\u0107 ani jednego, ani drugiego. Nie chcesz delektowa\u0107 si\u0119 ani jednym ani drugim.<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Uczciwo\u015b\u0107 <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Czy twoja wola mo\u017ce by\u0107 prawdziwa? – tak, to zale\u017cy od tego, czy jeste\u015b w zgodzie z samym sob\u0105, czy mo\u017ce jeste\u015b zak\u0142amany wewn\u0119trznie? Co znaczy \u201euczciwy\u201d? – to Taki, Kt\u00f3rego nale\u017cy uczci\u0107, kt\u00f3remu nale\u017cy si\u0119 wdzi\u0119czno\u015b\u0107, Ten kto jest konsekwentnie uczciwy – nie zmienia regu\u0142 gry podczas meczu, w czasie rozgrywki. Uczciwo\u015b\u0107 – uniwersalna dobra wola albo zak\u0142amanie (mimikra) – jednakowo praktykowane (\u201epraktykuj\u0105cy\u201d – to cho\u0107by \u201eniewierz\u0105cy\u201d, cho\u0107by nie\u015bwiadomie, cho\u0107by niepi\u015bmienny, cho\u0107by analfabeta \u201enieuczony w pi\u015bmie\u201d, niepotrafi\u0105cy podpisac si\u0119,
    bezimienny, nieochszczony). <\/p>\n\n\n\n

    Wiara bezwiedna – wiara ryzykowna – wiara vs wiedza<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Ciekawe s\u0105 w tej materii z\u0142udzenia: Czy \u201eNiewierz\u0105cy\u201d \u2013 podaj\u0105cy si\u0119 za \u201eniewierz\u0105cych\u201d istotnie nie wierz\u0105? <\/strong>Musieliby mie\u0107 w zamian wiedz\u0119 \u2013 bezduskusyjn\u0105, pewn\u0105 wiedz\u0119, ale takowej nie ma, maj\u0105 tylko mniemanie zapewne jedynie zadufane mniemanie, wszak wszelka \u201ewiedza\u201d jest niepewna jedynie prawdopodobna, podobna do prawdy, ale czy prawdziwa? Wiec nie zostawmy pozorny dylemat \u201ewierz\u0105cy\u201d \u2013 \u201eniewierz\u0105cy\u201d, ale postawmy inny dylemat \u201ejaka wiara\u201d \u2013 wiara sadysty (przekonanego, \u017ce zadaje cierpienie), czy wiara wsp\u00f3\u0142czuj\u0105ca wiara wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cej piel\u0119gniarki przekonanej, \u017ce przynosi ulg\u0119 w cierpieniu \u2013 a wi\u0119c nie pytanie \u201eczy wierzysz\u201d lecz pytanie \u201ejak wierzysz?. Bez wiary nikt nie postawi\u0142 by nawet kroku (taktownego, lub fa\u0142szywego \u2013 by\u0142by absolutny bezruch, a wszak wszystko jest w ustawicznym ruchu. W tym miejscu skojarzenie- wspomnienie, jak to spotkany w szpitalu m\u0142ody zabijaka \u2013 czekaj\u0105cy na zabieg chirurgiczny wstawiaj\u0105cy co kilka s\u0142\u00f3w \u201esakramentalne\u201d \u201ek\u201d \u2013 w\u0142a\u015bnie on przynosi s\u0105siadowi wrz\u0105tek (nawet nie proszony) \u2013 dlaczego? Odpowiada: \u201eBo trzeba
    pomaga\u0107\u201d. Czy to wierz\u0105cy, czy \u201epraktykuj\u0105cy\u201d A z drugiej strony ksi\u0105dz przypadkowo spotkany na dziedzi\u0144cu kurii na Miodowej pytany gdzie jest wej\u015bcie do mieszcz\u0105cej si\u0119 tam ksi\u0119garni – odpowiadaj\u0105cy tak opryskliwie, jak by chcia\u0142 si\u0119 czym pr\u0119dzej pozby\u0107 \u015bmia\u0142ka-natr\u0119ta \u2013 Praktykuj\u0105cy? Zak\u0142amany, nieuczciwy mo\u017ce by\u0107 ka\u017cdy jednako. Czy tak zwana \u201edobra aura otaczaj\u0105ca\u201d ludzi to w istocie w\u0142a\u015bnie dobra wola – dzi\u0119kczynienie totalne (sprowadza si\u0119 do totalnej wdzi\u0119czno\u015bci)? <\/p>\n\n\n\n

    Ale zostawmy to, bo w\u0142a\u015bnie ukaza\u0142a si\u0119 rodzinka – stadko pi\u0119knych sikorek. Pi\u0119knych? Sk\u0105d wiesz, \u017ce \u201epi\u0119knych\u201d? <\/strong>Przecie\u017c ostatnio zmieni\u0142a si\u0119 definicja pi\u0119kna. Sama si\u0119 zmieni\u0142a, czy co\u015b ja zmieni\u0142o, czy kto\u015b j\u0105 zmieni\u0142? Wyczyta\u0142em, \u017ce mieni\u0142a j\u0105 \u201enajwy\u017csza \u015bwiatowa rada do spraw pi\u0119kna\u201d. \u015awiatowa rada – to \u201eco\u015b\u201d, czy to \u201ekto\u015b\u201d? – czy to mo\u017ce to grupa \u201ektosi\u00f3w\u201d? \u2013 czy to grupa rzeczy, czy os\u00f3b? Czy taka grupa ma osobowo\u015b\u0107?<\/p>\n\n\n\n

    Prawda niedemokratyczna – ale arystokratyczna<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Prawda nie jest demokratyczna, lecz arystokratyczna. Nie uchwala si\u0119 jej przewag\u0105 g\u0142os\u00f3w \u2013 Chyba tak, ale wa\u017cniejsze jest to, \u017ce ka\u017cdy zna (a przynajmniej powinien zna\u0107) prawd\u0119 o sobie. Czy rzeczywi\u015bcie zna? Czy mo\u017ce \u2013 w zak\u0142amaniu – tylko wydaje mu si\u0119, \u017ce j\u0105 zna. Kto wie, czy wielu w\u0142a\u015bnie nie ucieka od prawdy o sobie \u2013 w sfer\u0119 mitu o sobie. https:\/\/kobiecosc.minakowska.pl\/?utm_source=sejm_wielki&utm_medium=owned_media&utm_campaign=staly_link_autorski&utm_content=modul_autorka#ksiazka<\/a><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Wiewi\u00f3rka<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Sp\u00f3jrz, jaki robi skok, jak frunie w powietrzu z ga\u0142\u0119zi na ga\u0142\u0105\u017a! Na jaki dystans? – Chyba ze dwa metry, nieco sko\u015bnie, lekko w d\u00f3\u0142. Czy to polatucha? Nie, to nasza poczciwa ruda s\u0105siadka. Pami\u0119tasz, \u017ce u nas na Chmielnej by\u0142y wiewi\u00f3rki i uprawia\u0142y szale\u0144cze harce po firankach i nie tylko. Marny los firanek. Jednak nie tylko firanki mog\u0105 by\u0107 dla nich polem do popis\u00f3w. Bardziej efektowne, ale niebezpieczne, spacery mo\u017cna bowiem uprawia\u0107 po kablu elektrycznym. Marny mo\u017ce by\u0107 los takiej wiewi\u00f3rki. I rzeczywi\u015bci zdarzy\u0142o si\u0119 tak kiedy\u015b, chocia\u017c nie na kablu, ale w przerwie mi\u0119dzy ga\u0142\u0119zi\u0105 sosny i nie izolowanym przewodem sieci elektrycznej. Nag\u0142y trzask – kr\u00f3tkotrwa\u0142y \u0142uk – zwarcie – nag\u0142a \u015bmier\u0107! Taak – pami\u0119tam ze smutkiem do dzi\u015b to wydarzenie. Ale nie wiedzia\u0142em wtedy, ani przez nast\u0119pne dziesi\u0105tki lat o podobnym wydarzeniu, kt\u00f3re spotka\u0142o Twego Ojca – pracownika elektrowni pod obc\u0105 komend\u0105, kt\u00f3rego zmuszono do pracy w s\u0142otny dzie\u0144 przy naprawie awarii sieci na powietrzu – z takim samym skutkiem. Nie wiedzia\u0142em te\u017c, \u017ce kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej b\u0119dzie mi dane (bez \u017cadnych stara\u0144 z mej strony) trafi\u0107 na jego gr\u00f3b, na cmentarzu, na kt\u00f3rym podobno pochowano oko\u0142o p\u00f3\u0142tora miliona os\u00f3b. Czy\u017cby – przypadkiem? \u201eNie ma przypadk\u00f3w \u2013 s\u0105 tylko znaki\u201d (Wujcio B.). A jednak – z dat\u0105 jego \u015bmierci: \u201ezgin\u0105\u0142 \u015bmierci\u0105 tragiczn\u0105, 30 lipca 1944\u201d i nie tylko jego, bo r\u00f3wnie\u017c jego p\u00f3\u0142torarocznej c\u00f3reczki umar\u0142ej 17 grudnia 1944. Jak to by\u0142o z Elektrykiem w \u00f3w s\u0142otny lipcowy dzie\u0144 po obc\u0105 komend\u0105? Wiadomo nie od dzi\u015b, \u017ce energia elektryczna jest w konflikcie z wilgoci\u0105. Zamy\u015bli\u0142em si\u0119 nad \u00f3wczesn\u0105 sytuacj\u0105 Twej Mamy, kt\u00f3ra po \u015bwie\u017cej stracie m\u0119\u017ca, na dwa dni przed wybuchem Powstania Warszawskiego, po czterech i p\u00f3\u0142 miesi\u0105ca, tydzie\u0144 przed \u015awi\u0119tami Bo\u017cego Narodzenia utraci\u0142a swe najm\u0142odsze dziecko. Dlaczego tak w\u0142\u00f3czysz si\u0119 po cmentarzach \u2013 czy to przyci\u0105ganie ziemi cmentarnej? Czy to oddzia\u0142ywanie s\u0142abe, czy mo\u017ce \u201emagnetyzm serca\u201d (oddzia\u0142ywanie silne a\u017c do sprasowania na blach\u0119) – bo chyba nie \u201emagnetyzm ziemi cmentarnej\u201d. Osobliwy \u201emagnetyzm serca\u201d wychodz\u0105cy z ziemi cmentarnej (Tu \u201eMalwina \u2013 czyli domy\u015blno\u015b\u0107 serca\u201d Marii Wirtemberskiej). Magnetyzm serca i rozumu – czy magnetyzm duszy i ziemi cmentarnej? – Oto jest pytanie.<\/p>\n\n\n\n

    \u0141\u0105ka, jak sakrament<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

    \u0141\u0105ka, jak sakrament w olszynach le\u017cy cicha.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Przycisn\u0105\u0107 j\u0105 do serca i s\u0142ucha\u0107 jak oddycha.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Utopi\u0107 si\u0119 w jej g\u0105szczach, w jej ch\u0142odach cienistych.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Uton\u0105\u0107 w jej trawach – puszystych, soczystych.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    \u0141\u0105ka jak sakrament rozdaje zbawienie<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Nadziej\u0119 szmaragdow\u0105 i mi\u0142o\u015b\u0107 liliow\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    I wiar\u0119 jak wiatr szumn\u0105 i wiar\u0119 kolorow\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: archiwum notatek Macieja Mas\u0142owskiego<\/p>\n\n\n\n

    I tu my\u015bl pytaj\u0105ca – Jak to jest z owym zbawieniem, o kt\u00f3rym mowa w wierszu? Mo\u017ce to pewien dodzaj prakseologii – prakseologia dualna wobec tej doczesnej, o kt\u00f3rej mowa w „Traktacie o dobrej robocie” Kotarbi\u0144skiego? Co w tej pierwszej jest b\u0142\u0119dem, to w tej drugiej jest optymalne. <\/p>\n\n\n\n

    Przeprawa promem, woda wiadrami na zdrowie i 101 lat!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \u015acie\u017cka przydro\u017cna biegnie wzd\u0142u\u017c rzeki oddzielona od niej pasem \u0142\u0105k i cz\u0119\u015bciowo lasu. Chwilami otwiera si\u0119 z lewej strony rozleg\u0142a perspektywa \u0142\u0105k poro\u015bni\u0119tych z rzadka okazami starych d\u0119b\u00f3w, lip i olszyn. Za nimi w oddali rzeka, zaznaczona w g\u0142\u0119bi ledwie widoczn\u0105 szaroniebiesk\u0105 smug\u0105. \u015acie\u017cka piaszczysta w\u0105ska, ale wyr\u00f3wnana i ubita. Obok droga, wybrukowana kocimi \u0142bami, a na niekt\u00f3rych odcinkach – gliniasta i piaszczysta. Czujesz zapach koperku? Tak – istotnie, jakbym sta\u0142 przed straganem warzywnym. Zrozumia\u0142e, mijamy bowiem przydro\u017cne warzywniki obsadzone miedzy innymi koprem, ale te\u017c kapust\u0105, burakami i pomidorami. Tak zostawiamy za sob\u0105 kilometr za kilometrem i zaczynamy wypatrywa\u0107 drogi w lewo nad rzek\u0119 do Zabu\u017ca, do przeprawy (przewozu). Wreszcie jest – to zapewne ta. Skr\u0119camy i po chwili jeste\u015bmy nad brzegiem z wbitym w ziemi\u0119 solidnym s\u0142upkiem. Nie ma nikogo. Ale pami\u0119tamy procedur\u0119 sk\u0142adania zam\u00f3wie\u0144 na przew\u00f3z. Wymaga ona mocnego g\u0142osu. Nat\u0119\u017camy si\u0119 i wrzeszczymy co si\u0142 w p\u0142ucach: \u201eDawaaaj\u201d, dawaaaj\u201d. Mija troch\u0119 czasu i pojawiaj\u0105 si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci i obawy, \u017ce nasz plan mo\u017ce \u201ewzi\u0105\u0107 w \u0142eb\u201d. A jednak po kilku minutach widzimy jak na przeciwnym brzegu ukazuje si\u0119 ludzka posta\u0107 z dr\u0105giem, wchodzi do \u0142odzi i spycha j\u0105 do wody. Miejsce przeprawy – to p\u0142ycizna, wystarczy tu wi\u0119c \u0142\u00f3d\u017a-pych\u00f3wka. Wida\u0107, jak \u0142\u00f3d\u017a i stoj\u0105ca na niej figura odpychaj\u0105c si\u0119 dr\u0105giem od dna, zmierza powoli w naszym kierunku. Jeszcze kilka minut, mamy j\u0105 ko\u0142o siebie i witamy si\u0119. Posta\u0107 z twarzy, zarostu i ubioru – jakby to\u0142stojowska. \u0141adujemy rowery na obszern\u0105 solidn\u0105 \u0142\u00f3d\u017a z t\u0119gich desek i siadamy na poprzecznych \u0142awkach. Mocne pchni\u0119cia odbijaj\u0105 \u0142\u00f3d\u017a od brzegu, a nast\u0119pnie kieruj\u0105 j\u0105 powoli na przeciwn\u0105 stron\u0119, pod Mielnik. St\u0105d do Mielnika niedaleko drog\u0105 gruntow\u0105 po wysch\u0142ej glince w\u015br\u00f3d pio\u0142un\u00f3w, rumiank\u00f3w i innych szlachetnych chwast\u00f3w. Jedziemy z zaciekawieniem, czy i w jakim stopniu potwierdz\u0105 si\u0119 nasze wyobra\u017cenia o Mielniku oparte na przewodnikach i mapach. Rzeczywi\u015bcie, w znacznej mierze – tak. Bielone \u015bciany dom\u00f3w wywo\u0142uj\u0105 skojarzenie z nazw\u0105 miejscowo\u015bci. W czasach, kiedy powstawa\u0142a (przed oko\u0142o tysi\u0105cem lat) – nazwa \u201eMielnik\u201d wskazywa\u0142a na tamtejsze z\u0142o\u017ca kredy (w s\u0142ownictwie staroruskim \u201emie\u0142\u201d). Cz\u0119\u015b\u0107 dom\u00f3w stoi szczytem do drogi – to domy prawos\u0142awnych, a inne – fasad\u0105, to domy katolik\u00f3w. Zachowane relikty potwierdzaj\u0105 dawn\u0105 bogat\u0105 histori\u0119, nawet \u015bwietno\u015b\u0107 tej osady, a niegdy\u015b i miasta.<\/p>\n\n\n\n

    S\u0142ysz\u0119, jak mi m\u00f3wi: czuj\u0119, \u017ce dzisiejsze ruiny (1956) popadn\u0105 do 2008 roku w jeszcze wi\u0119ksz\u0105 ruin\u0119 (zobacz). M\u00f3wi\u0119: a Ty sk\u0105d to wiesz, czy jeste\u015b jasnowidzem? Nie, ale podpowiada mi to intuicja. Przecie\u017c by\u0142 tu kiedy\u015b zamek, po kt\u00f3rym trudno odnale\u017a\u0107 \u015blady. [\u201eZamek mielnicki w pocz\u0105tkach XVI wieku stanowi\u0142 wygodn\u0105 rezydencj\u0119 kr\u00f3lewsk\u0105. Na zamku go\u015bci\u0142 Kazimierz Jagiello\u0144czyk, na koron\u0119 oczekiwa\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 Aleksander i Zygmunt zwany Starym. Tu zosta\u0142 podpisany w 1501 roku akt unii mielnickiej.\u201d (http:\/\/www.mielnik.com.pl\/co-zobaczyc\/18-wzgorze-zamkowe-z-grodziskiem-z-xi-wieku sob, 2 lis 2019, 12:26:46) ] W ka\u017cdym razie g\u00f3ra zamkowa wznosz\u0105c si\u0119 80 m nad poziom rzeki nie popadnie w ruin\u0119 i zachowa pi\u0119kn\u0105 perspektyw\u0119 z rozleg\u0142ym widokiem na dolin\u0119 Bugu.<\/p>\n\n\n\n\n\n

    13<\/sup><\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n

    Ruiny zamkowego katolickiego ko\u015bcio\u0142a pw. Tr\u00f3jcy \u015aw., 2008<\/p>\n\n\n\n

    Robi si\u0119 p\u00f3\u017ano. Czeka nas przeprawa powrotna. Podpowiadaj\u0105 nam, \u017ce jest to mo\u017cliwe promem do Zabu\u017ca, zje\u017cd\u017camy wi\u0119c polecon\u0105 tras\u0105 nad rzek\u0119 i trafiamy w sama por\u0119, bo w\u0142a\u015bnie dwa wozy wy\u0142adowane sianem (bo pora sianokos\u00f3w!) wje\u017cd\u017caj\u0105 na obszerny prom z solidnych kloc\u00f3w i desek. Mie\u015bcimy si\u0119 swobodnie, bo nie ma nikogo opr\u00f3cz gospodarzy z wozami siana i kogo\u015b z obs\u0142ugi, kto za chwil\u0119 poci\u0105gnie lin\u0119 opart\u0105 na rolce i umocowan\u0105 na przeciwnym brzegu do pnia pot\u0119\u017cnego drzewa. Wchodzimy z naszymi rowerami zapraszani \u017cyczliwie. Zmarszczy\u0142em brwi, kiedy jeden z koni g\u0142o\u015bno prykn\u0105\u0142, a potem wypr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 na promie. Us\u0142ysza\u0142em: dlaczego si\u0119 krzywisz? – Nie przypuszcza\u0142em, \u017ce siedzi w Tobie kawa\u0142 mieszczucha-filistra. Pami\u0119tasz, jak usprawiedliwiano si\u0119 w epoce romantyzmu w eleganckim towarzystwie, w podobnej sytuacji? A jak? M\u00f3wiono: \u201eMe westchnienie mylny obr\u00f3t wzi\u0119\u0142o\u201d. A poza tym naw\u00f3z ko\u0144ski to skarb pod pieczarki, co prawda nie na promie, ale za chwil\u0119 b\u0119dziemy przechodzili przez \u0142\u0105ki. L\u0105dujemy po kilku minutach i dzi\u0119kuj\u0105c za przys\u0142ug\u0119 sprowadzamy nasze rowery na piaszczysto-gliniasty grunt. Jedziemy ubit\u0105 \u015bcie\u017cka wzd\u0142u\u017c drogi i po paru minutach mamy po obu stronach bujn\u0105 \u0142\u0105k\u0119. M\u00f3wi mi: sp\u00f3jrz w prawo – tam kolonia pieczarek, zejd\u017amy, warto zebra\u0107, przydadz\u0105 si\u0119 do obiadu. Przypomnia\u0142a mi si\u0119 sprawa \u0142a\u0144cucha pokarmowego w przyrodzie (grzyby zawieraj\u0105 sporo bia\u0142ka) – jak to jest, przecie\u017c mo\u017ce za godzin\u0119-dwie znajdziemy si\u0119 w jednym z jego ogniw – chyba ko\u0144cowym. Zatrzymujemy si\u0119 i rzeczywi\u015bcie po chwili mamy wype\u0142nion\u0105 torb\u0119. Ale to nie koniec, bo kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w dalej w grupie kilku m\u0142odych brz\u00f3zek i osik wida\u0107 kapelusze wysokich, dorodnych ka\u0144 z charakterystycznymi ko\u0142nierzami. Oczywi\u015bcie nie mijamy ich oboj\u0119tnie. Dobrze pasuj\u0105 do pieczarek.<\/p>\n\n\n\n

    Obserwacj\u0119 zaro\u015bli przerwa\u0142a mi uwaga: sp\u00f3jrz w g\u0142\u0105b \u0142\u0105ki? Zobaczy\u0142em, jak ze 200 metr\u00f3w dalej, pod samotnym, roz\u0142o\u017cystym drzewem, chyba d\u0119bem, siedzi samotna posta\u0107 i maj\u0105c przed sob\u0105 stalugi – pracuje. Odezwa\u0142 si\u0119 znowu: b\u0119dzie malowa\u0142 jeszcze w XXI wieku, do\u017cyje 101 lat i zostanie honorowym obywatelem Mielnika. Sk\u0105d wiesz, czy\u017cby\u015b \u017cy\u0142 poza czasem? Podpowiada mi to intuicja. Mo\u017ce picie wody wiadrami wyd\u0142u\u017ca \u017cycie? Dziwne – ale tak mo\u017cna \u017cartobliwie powiedzie\u0107. W przerwach maluje, maj\u0105c zapewne jej zapas przy sobie. Mogliby\u015bmy podej\u015b\u0107 i pogada\u0107, zw\u0142aszcza, \u017ce to znajomy14<\/sup><\/a><\/sup>, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 101 lat podobno dzi\u0119ki temu, \u017ce \u201epi\u0142 wod\u0119 wiadrami\u201d (tak si\u0119 m\u00f3wi\u0142o \u017cartobliwie, kiedy byli\u015bmy nastolatkami) ale odk\u0142adamy to na inn\u0105 okazj\u0119. Zbli\u017ca si\u0119 pora obiadowa. Pani Salcia ko\u0144czy wydawanie o 4 po po\u0142udniu.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"
    \u017br\u00f3d\u0142o: Wikimedia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

    Henryk Musia\u0142owicz, artysta- malarz (1914-2015), Honorowy Obywatel gminy Mielnik<\/strong>15<\/sup><\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n

    O angielskim \u201enie-dzisiejszym\u201d d\u017centelmenie i rekinie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Anegdota o angielskim \u201enie-dzisiejszym\u201d d\u017centelmenie i rekinie \u2013 powtarzana przez Macieja M.: Angielski d\u017centelmen w czasie k\u0105pieli spotka\u0142 rekina. W obronie doby\u0142 no\u017ca. Jednak rekin odezwa\u0142 si\u0119 w te s\u0142owa: \u201eCo? czy\u017cby? – Anglik ryb\u0119 no\u017cem? Na takie dictum angielski d\u017centelmen schowa\u0142 n\u00f3\u017c i da\u0142 si\u0119 po\u017cre\u0107 rekinowi. Ach gdzie\u017c dzi\u015b s\u0105 tacy d\u017centelmeni?!<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: archiwum notatek Macieja Mas\u0142owskiego<\/p>\n\n\n\n

    Pi\u0142sudski i kelner<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Anegdota – scena zanotowana przez S\u0142onimskiego \u2013 \u201eKelner zwraca uwag\u0119 pal\u0105cym – Pi\u0142sudskiemu i Wieniawie-D\u0142ugoszowskiemu, \u017ce s\u0105 w sali dla niepal\u0105cych, a obok jest sala specjalnie dla palaczy. Wieniawa bardzo si\u0119 na to nasro\u017cy\u0142, ale Pi\u0142sudski bez s\u0142owa zgasi\u0142 papierosa. Natomiast S\u0142onimski robi nast\u0119puj\u0105ca uwag\u0119: \u201eAch gdzie\u017c dzi\u015b s\u0105 tacy kelnerzy?\u201d [przytaczam z pami\u0119ci]<\/p>\n\n\n\n

    Samolotem w Bieszczady<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Samolotem w Bieszczady – czy to nie dziwne, ma\u0142o prawdopodobne, tym bardziej, \u017ce to w 1970 roku, w czasach PRL. A wi\u0119c – jednak nie poci\u0105giem, autobusem, lecz samolotem! Przyczyna raczej prozaiczna – por\u00f3wnanie cen bilet\u00f3w kolejowych i notatka w gazecie zwracaj\u0105ca uwag\u0119 na niemal dok\u0142adne zr\u00f3wnanie si\u0119 cen bilet\u00f3w kolejowych i lotniczych, po najnowszych, \u00f3wczesnych regulacjach. Tu konieczna poprawka: do serca Bieszczad – na przyk\u0142ad do Brzeg\u00f3w albo Ustrzyk G\u00f3rnych – po\u0142\u0105cze\u0144 lotniczych nie ma i nie b\u0119dzie, ale mo\u017cna dosta\u0107 si\u0119 tam via Rzesz\u00f3w – miasto wyposa\u017cone w terminal lotniczy. Zaopatrujemy si\u0119 wi\u0119c w bilety lotnicze z Warszawy do Rzeszowa, sk\u0105d dalej planujemy podr\u00f3\u017cowa\u0107 autobusami. Bierzmy wi\u0119c chlebaki z niezb\u0119dnym zapasem prowiantu i jedziemy na lotnisko.<\/p>\n\n\n\n

    Niewielki ruch na warszawskim lotnisku Ok\u0119cie, a zw\u0142aszcza w sali odpraw wyja\u015bnia, dlaczego ceny lot\u00f3w s\u0105 tak przyst\u0119pne dla naszych niezbyt zasobnych kieszeni. Niewielka liczba pasa\u017cer\u00f3w u\u0142atwia zarazem str\u00f3\u017com bezpiecze\u0144stwa obserwacj\u0119 ka\u017cdego z nich. Rzeczywi\u015bcie – identyczne nasze nazwiska sprawiaj\u0105, \u017ce jeste\u015bmy przed odlotem uprzejmie (trzeba przyzna\u0107) zaproszeni przez umundurowanych funkcjonariuszy (MO) za kotar\u0119 i przeszukani. Robisz przy okazji weso\u0142e, ale i ironiczne uwagi pod ich adresem: \u201eto niebezpieczne ptaszki, chc\u0105 sterroryzowa\u0107 za\u0142og\u0119 i umkn\u0105\u0107 za granic\u0119\u201d. Taktownie na to nie reaguj\u0105. Boj\u0119 si\u0119, \u017ce mo\u017ce by\u0107 inaczej. \u017badnych niebezpiecznych instrument\u00f3w nie znajduj\u0105, a zreszt\u0105 – prawie nic z metalu, poza kluczami, zegarkami na r\u0119kach, scyzorykiem i otwieraczem do konserw.<\/p>\n\n\n\n

    Po up\u0142ywie p\u00f3\u0142torej godziny jeste\u015bmy w Rzeszowie, gdzie odnajdujemy dworzec autobusowy i wyruszamy do Sanoka, gdzie postanawiamy przenocowa\u0107. Rzeczywi\u015bcie umo\u017cliwia to jeden z niewielu, skromny, ale wystarczaj\u0105cy hotelik bez pluskiew. Nast\u0119pnego dnia jedziemy autobusem malownicz\u0105 tras\u0105 do Wetliny, gdzie szcz\u0119\u015bliwie trafiamy na go\u015bcinn\u0105 le\u015bnicz\u00f3wk\u0119. Mamy szcz\u0119\u015bcie tak \u0142atwo odnajduj\u0105c kwater\u0119 bez uprzedniej rezerwacji, gdzie dodatkowo mo\u017cemy kupi\u0107 mleko. Wystarcza nam to w po\u0142\u0105czeniu z prowiantem przywiezionym w chlebakach. Godzina jest na tyle wczesna, \u017ce mo\u017cna rozejrze\u0107 si\u0119 po okolicy, jednak wypraw\u0119 szlakiem na Po\u0142onin\u0119 odk\u0142adamy na nast\u0119pny dzie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

    D-skop<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Na wst\u0119pie dzisiejszego spaceru poprosi\u0142, aby mu wyja\u015bni\u0107 – bez \u015bciemniana \u2013 co to takiego D…skop? Odrzek\u0142em: dziwi\u0119 si\u0119 temu pytaniu. Mam bowiem wiele szacunku dla Twej erudycji i inteligencji. Jednak, skoro przyznajesz si\u0119 do ignorancji, to zatrzymajmy si\u0119 na chwil\u0119. Oto aparatura do oceny prac plastycznych. Pierwszy cz\u0142on jest inexprimable, jednak nie da si\u0119 go unikn\u0105\u0107, a drugi: -\u201eskop\u201d sygnalizuje, \u017ce chodzi o aparat optyczny, obrazuj\u0105cy. Pierwszy cz\u0142on ma bardzo swojskie pochodzenie. Bardzo prosta aparatura, kt\u00f3r\u0105 stale nosi si\u0119 ze sob\u0105. Nie obci\u0105\u017ca ponad niezb\u0119dn\u0105 konieczno\u015b\u0107. To ciekawe? – Czy\u017cby niewa\u017cka? Opisz jak dzia\u0142a. Bardzo prosto. Wymaga tylko odpowiedniej postawy. Przede wszystkim nale\u017cy odwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 plecami do ocenianego przedmiotu (np. obrazu), a nast\u0119pnie – rozstawi\u0107 nogi wystarczaj\u0105co szeroko i pochyli\u0107 si\u0119 tak, by si\u0119gn\u0105\u0107 g\u0142ow\u0105 niemal do ziemi (pod\u0142ogi, posadzki itp.) – spogl\u0105daj\u0105c na recenzowane dzie\u0142o mi\u0119dzy rozstawionymi nogami. Czyj to wynalazek? Mam Ci podpowiada\u0107? Licz\u0119 na Twoj\u0105 wiedz\u0119, erudycj\u0119 i dobr\u0105 pami\u0119\u0107. Powiem tylko, \u017ce by\u0142a to dla jednego z naszych znanych artyst\u00f3w metoda oceny w\u0142asnej tw\u00f3rczo\u015bci, a mo\u017ce i cudzej?<\/p>\n\n\n\n

    Tu pojawia si\u0119 szersza kwestia: za co ceni\u0107 dzie\u0142a sztuk wizualnych? \u2013 Na przyk\u0142ad prace malarskie – za zalety malarskie – za gr\u0119 \u015bwiat\u0142ocienia, barw, kontrast\u00f3w kolorystycznych i walorowych, czy za mow\u0119 cia\u0142a (pewne cia\u0142o \u201eprowadz\u0105ce lud\u201d \u2013 przypomnij sobie o kt\u00f3rym obrazie mowa), albo o mow\u0119 wielu cia\u0142 (np. \u201eGrunwald\u201d), lub za wznios\u0142e, a czasem koszmarne tre\u015bci: literackie, fabularne, filozoficzne, psychologiczne, anatomiczne (budowa pewnych narz\u0105d\u00f3w, w tej czy owej fazie menstruacji ukazane, czy tej najciekawszej kolorystycznie?) A mo\u017ce to dla naszego artysty by\u0142o oboj\u0119tne? Tu pada pytanie o eschatologiczne, wojenne tre\u015bci, a mo\u017ce przer\u00f3\u017cne koszmarki16<\/sup><\/a><\/sup> (np. jaki\u015b \u201eTaniec szkielet\u00f3w\u201d – mowa licznych cia\u0142 bezkostnych, albo \u201eB\u0142\u0119dne ko\u0142o\u201d albo gro\u017any staruszek z brod\u0105 i p\u0142e\u0107 pi\u0119kna z kos\u0105!) Jeden ze znanych malarzy a zarazem krytyk\u00f3w jak\u017ce dawno (jeszcze w XIX w., ok.1890) pisa\u0142: \u201eczy to b\u0119dzie Zamoyski pod Byczyn\u0105, czy Ka\u015bka zbieraj\u0105ca rzep\u0119, nie przyb\u0119dzie ni w pierwszym, ni w drugim wypadku ani jednego pob\u0142ysku, ani jednego cienia albo refleksu, je\u017celi oboje b\u0119d\u0105 o tej samej porze ogl\u0105dani\u201d(\u2026).17<\/sup><\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n

    Czy temat, fabu\u0142a, tytu\u0142 itp. jest dla malarza pretekstem, czy celem? Po co arty\u015bcie pretekst? By zaintrygowa\u0107 fabu\u0142\u0105 niewyrobionego widza – na przyk\u0142ad wyimaginowan\u0105 intryguj\u0105c\u0105 zagadk\u0105: \u201eCzy Numa wysz\u0142a za Pompiliusza\u201d. Czy jednak mo\u017ce si\u0119 zbiega\u0107 kapitalny \u201epretekst\u201d \u2013 temat, tre\u015b\u0107, fabu\u0142a z kapitalnym malarstwem. Tak \u2013 zapewne mo\u017ce tak si\u0119 zdarza\u0107, ale pozostaje pytanie, za co ceni\u0107, nagradza\u0107 to lub owo dzie\u0142o plastyczne – za tre\u015bci literackie, historyczne filozoficzne…, czy za malarstwo, a mo\u017ce za jedno i drugie. Je\u017celi tylko za pierwsze, to nie wprowadza\u0107 innych w b\u0142\u0105d, m\u00f3wi\u0107 to g\u0142o\u015bno i wyra\u017anie.<\/p>\n\n\n\n

    Czy d…skop pomaga w ocenie walor\u00f3w prawdziwie malarskich? My\u015bl\u0119, \u017ce nie rozstrzyga, ale pomaga. A wreszcie, co rozstrzyga o prawdziwo\u015bci ocen? Autorytet w dobie upadku autorytet\u00f3w? Chyba s\u0142usznego upadku \u2013 bo czy jest prawdziwe cokolwiek dlatego, \u017ce tak powiedzia\u0142 lub napisa\u0142 to ten wielki i basta – Arystoteles albo Einstein, albo fa\u0142szywe tylko dlatego, \u017ce powiedzia\u0142 lub napisa\u0142 to celebryta X? Nie, lecz tylko dlatego, \u017ce jest prawdziwe, albo fa\u0142szywe i trzeba to udowodni\u0107 (zweryfikowa\u0107 albo sfalsyfikowa\u0107)!<\/p>\n\n\n\n

    Masz s\u0142uszno\u015b\u0107, rzek\u0142 \u2013 przychodzi tu z pomoc\u0105 mowa cia\u0142a<\/em> i pochyliwszy si\u0119 ku ziemi zacz\u0105\u0142 robi\u0107 pompki i kontynuowa\u0142: Pierwszych dwadzie\u015bcia razy odrzucam od siebie ten przekl\u0119ty globus i sp\u00f3jrz, jak 20x spada na mnie, gdy cofam r\u0119ce, ale to nie wystarczy, bo za chwil\u0119 b\u0119dzie nast\u0119pna porcja 20x. Odpar\u0142em: ach ta mowa cia\u0142a \u2013 czyjego? \u2013 c\u00f3\u017c ono ma do powiedzenia? Do czego, czy do Kogo, nale\u017cy ostatnie s\u0142owo? Odrzek\u0142em: Rozbrajasz mnie – jeszcze raz jeste\u015b nie-do-rzeczny, m\u00f3w do rzeczy! Ach ta twoja geofobia- geifobia (niech\u0119\u0107 do \u201eGei\u201d), a mo\u017ce geo-tropizm?<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n
    J. M. W. Turner<\/a> (1775\u20131851), „The Snowstorm”<\/th><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

    Sp\u00f3jrz \u2013 to kompozycja koloru i waloru \u2013 \u201eThe Snowstorm\u201d. Czy temu obrazowi jest potrzebny tytu\u0142, temat, przedmiot? Czy jego brak co\u015b by mu odebra\u0142, albo go zdyskwalifikowa\u0142? Czy ub\u0119dzie mu co\u015b, gdy go obejrzymy przy pomocy naszej prymitywnej aparatury?<\/p>\n\n\n\n

    Pi\u0119kny pejza\u017c morski: \u201eBurza \u015bnie\u017cna na morzu\u201d. Ten obraz nic by nie straci\u0142, gdyby go pozbawi\u0107 tytu\u0142u. Tu polecam Ci samodzielny eksperyment z d…skopem na ekranie (to zaledwie kilka klikni\u0119\u0107). Sam nie b\u0119d\u0119 eksperymentowa\u0142, by nie uchybi\u0107 temu znakomitemu, subtelnemu (chocia\u017c nie \u201ewielkiemu\u201d18<\/sup><\/a><\/sup>) malarzowi, prekursorowi impresjonizmu. Komu? Mam zasad\u0119: unika\u0107 nazwisk, adres\u00f3w, telefon\u00f3w i dat, ale to takie stare dzieje, \u017ce zrobi\u0119 wyj\u0105tek: J. M. W. Turner19<\/sup><\/a><\/sup>. Natomiast warto by poeksperymentowa\u0107 z kapust\u0105, bo tu chodzi o Twego bliskiego krewnego (jeden z krytyk\u00f3w napisa\u0142 o nim: \u201epatrzcie, jak on maluje kapust\u0119!\u201d – powtarzam mo\u017ce niezbyt precyzyjnie. \u00d3w krytyk zapomnia\u0142 doda\u0107, dlaczego malowa\u0142 kapust\u0119 – nie mia\u0142 odwagi malowa\u0107 \u017cadnego z wybitnych wodz\u00f3w, monarch\u00f3w, a tym bardziej \u015bwi\u0119tych Pa\u0144skich. Ale warto przy tej okazji wspomnie\u0107 anegdot\u0119 o Turnerze, jak kiedy\u015b w porcie szkicowa\u0142 majacz\u0105ce w oddali paru mil okr\u0119ty wojenne i pokaza\u0142 szkic oficerowi marynarki, po czym us\u0142ysza\u0142 uwag\u0119, \u017ce na statku brakuje strzelnic. Na co Turner mia\u0142 odpowiedzie\u0107, \u017ce nie wida\u0107 ich na tle zachodz\u0105cego s\u0142o\u0144ca. A na to oficer: ale pan przecie\u017c wie \u017ce tam s\u0105 strzelnice i nale\u017ca\u0142o je narysowa\u0107. A wtedy Turner: do mnie nale\u017cy rysowa\u0107 nie to, co wiem, ale to, co widz\u0119. A kiedy indziej i u kogo innego – jak to by\u0142o z nieumyt\u0105 n\u00f3\u017ck\u0105? – Niebo pi\u0119kne, bociany pi\u0119kne, ale stopa brudna – n\u00f3\u017cka powinna by\u0107 umyta! Kogo to dotyczy? Zbytnio ceni\u0119 Twoj\u0105 inteligencje i erudycj\u0119, bym mia\u0142 Ci podpowiada\u0107, ale zrobi\u0119 wyj\u0105tek – pod tytu\u0142em: \u201eBabie lato\u201d (czy tytu\u0142 koniecznie potrzebny?) <\/p>\n\n\n\n

    Natomiast obraz Turnera kojarzy si\u0119 z Micha\u0142owskiego obrazem „Bitwa o Somosierr\u0119” – sp\u00f3jrzmy: https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Piotr_Micha\u0142owski_-_Battle_of_Somosierra_-_MP_5407_MNW_-_National_Museum_in_Warsaw.jpg<\/a><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Zr\u00f3bmy jeszcze dwa eksperymenty z osobami do\u015b\u0107 ci bliskimi – co prawda nie b\u0119dzie to olej ale woda (Tw\u00f3j Tata mawia\u0142 \u017cartobliwie \u201ewoda to nie olej\u201d). Obr\u00f3\u0107my klikaj\u0105c kilkakrotnie akwarelki \u201eMaki<\/strong>\u201d i „Kompozycja koloru i waloru<\/strong>” o 180 stopni i zapytajmy, czy co\u015b straci\u0142y, albo wreszcie rysunek szkic (?)<\/p>\n\n\n\n

    \"\"
    MNW Rys.Pol.11168; Mas\u0142owski Stanis\u0142w (malarz); Maki; 1897; akwarela, o\u0142\u00f3wek; papier na tekturze; 27,3 x 31,2<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

    Zobacz. \u201eMaki\u201d (1911), akwarela Stanis\u0142awa Mas\u0142owskiego<\/strong> z 1911 roku<\/p>\n\n\n\n

    A poni\u017cej – Macieja Mas\u0142owskiego<\/strong> – Kompozycja koloru i waloru<\/strong>, namalowana w Podkowie Le\u015bnej w latach 1960-1975<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n
    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Stanis\u0142aw Mas\u0142owski – Szkic rysunkowy<\/p>\n\n\n\n

    \"\"
    Rys.Pol.8474; Mas\u00b3owski, Stanis\u00b3aw (1853-1926) (rysownik); Szkice kompozycyjne, obustronnie.; ok. 1910; pi\u00f3ro, tusz; papier; 26,5 x 19,4<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Antropomorfizm wyobra\u017ani<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Stworzenie Adama – Creazione di Adamofresk autorstwa Micha\u0142a Anio\u0142a znajduj\u0105cy si\u0119 na sklepieniu Kaplicy Syksty\u0144skiej w Watykanie.<\/p>\n\n\n\n

    Czy nie sta\u0107 Ci\u0119 na abstrakcyjne my\u015blenie w XXI wieku?<\/p>\n\n\n\n

    Ci genialni arty\u015bci \u2013 <\/strong>Brzydki, g<\/strong>ro\u017any, zagniewany staruszek z brod\u0105 i p\u0142e\u0107 pi\u0119kna z kos\u0105!! – D…skop<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Ile\u017c to dezinformacji wprowadzili genialni arty\u015bci z ciasn\u0105, ograniczon\u0105 antropomorficzn\u0105 wyobra\u017ani\u0105 (nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c Michelangelo-Buonarottiego) wprowadzaj\u0105c ludzi w b\u0142\u0105d – maluj\u0105c Staruszka z brod\u0105, a niekiedy nawet p\u0142e\u0107 pi\u0119kn\u0105 z kos\u0105 !!! C\u00f3\u017c za perwersja. Czy istnieje co\u015b takiego jak p\u0142e\u0107 pi\u0119kna z kos\u0105? <\/p>\n\n\n\n

    C\u00f3\u017c widzimy na tym obrazie? P\u0142e\u0107 pi\u0119kna dezaktywuje sensory wzroku jakiej\u015b godnej politowania twarzy? No tak, ale w wyobra\u017ani nie byle kogo, bo Jacka Malczewskiego. No taaak! Ale czy\u017c to nie jest przywilej widzie\u0107 nie patrz\u0105c, s\u0142ysze\u0107 nie s\u0142uchaj\u0105c, rozumie\u0107 nie my\u015bl\u0105c?<\/p>\n\n\n\n

    Mam pytanie z odpowiedzi\u0105: Czy mo\u017cna komponowa\u0107 w g\u0142uchocie? Tak – to Beethoven <\/p>\n\n\n\n

    Mam inne pytanie: Czy mo\u017cna malowa\u0107 w za\u015blepieniu? Nie wiem – mo\u017ce nie patrz\u0105c, ale widz\u0105c – maj\u0105c widzenie scen, kt\u00f3rych nikt nigdy i nigdzie nie widzia\u0142 ? Kto tak produkowa\u0142? Pompierzy producenci dewocyjnych obrazk\u00f3w kopiowanych, powielanych w tysi\u0105cach dla zarobku.<\/p>\n\n\n\n

    Mam jeszcze inne pytanie: Dlaczego Malczewski malowa\u0142 za\u015blepienie zamiast og\u0142uszenia? Nie wiem.<\/p>\n\n\n\n

    https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jacek_Malczewski<\/a><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    – P\u0142e\u0107 brzydka z bagnetem \u2013 w takim obrazku by\u0142oby wi\u0119cej prawdy. Czy ma sens wyobra\u017cenie gro\u017anego staruszka ze zmarszczonymi brwiami i z siw\u0105 brod\u0105, starzej\u0105cego si\u0119 i coraz brzydszego (a mo\u017ce i z gro\u017anym m\u0142otem w gar\u015bci do rozbijania g\u0142\u00f3w dzieci\u0119cych) zamiast wiecznie niewyobra\u017calnie pi\u0119knej Jedynej Osoby zakochanej w tobie na zab\u00f3j, na um\u00f3r, na \u015bmier\u0107 i \u017cycie ? (platonicznie????) Wybieraj – z Kim jeste\u015b got\u00f3w um\u00f3wi\u0107 si\u0119 na bezkresn\u0105 randk\u0119, w Kim zakocha\u0107 na um\u00f3r (zanim umrzesz) \u2013 um\u00f3wi\u0107 na bezkresn\u0105 wieczno\u015b\u0107 – niesko\u0144czon\u0105 i nie do znudzenia \u2013 z Jedyn\u0105 Najprawdziwsz\u0105 Wieczn\u0105 Osob\u0105 Niesko\u0144czenie pi\u0119kn\u0105 i Powabn\u0105. A mo\u017ce wolisz wprost przeciwnie – targowa\u0107 si\u0119, ubija\u0107 dobry \u201etransakcyjny\u201d deal \u2013 geschaft<\/em>, dogadywa\u0107 si\u0119 albo targowa\u0107 (!?) ze starym w\u0105satym staruszkiem z plastycznego arcydzie\u0142a na miliard $? – a mo\u017ce ze Star\u0105 (brodat\u0105 i w\u0105sat\u0105) Wielk\u0105 Nag\u0105 Ma\u0142p\u0105 (tak Go w\u0142a\u015bnie ukaza\u0142 niedobry duch tej niewydarzonej \u201epierwszej parze\u201d \u2013 \u201ebandzie dwojga\u201d)? Ale zobaczmy jakimi wspania\u0142ymi draperiami jest ona okryta! Co mi opowiadasz \u2013 \u201enie do znudzenia\u201d \u2013 zosta\u0107 z kim\u015b takim na wieczno\u015b\u0107? \u201ePiek\u0142o jest puste\u201d Hulaj dusza piek\u0142a nie ma \u2013 dop\u00f3ki dusza go sama nie urz\u0105dzi. Bo, \u017ce nie by\u0142o stworzone – to pewne, ale dusza mo\u017ce je utworzy\u0107 \u2013 dlatego s\u0142uszny jest mickiewiczowski werset: \u201ebro\u0144 mnie przed sob\u0105 samym\u201d (z Liryk loza\u0144skich – 1830+). Rzeczywi\u015bcie zosta\u0142o ono utworzone na tym padole i prosperuje wcale dobrze. Jednak nie jedno t\u0142umne piek\u0142o jak to sobie niekt\u00f3rzy naiwnie wyobra\u017caj\u0105, bo nie mog\u0105 obej\u015b\u0107 si\u0119 bez t\u0142umu. S\u0105 raczej liczne piek\u0142a \u2013 tysi\u0105ce, jest ich tyle, ile wykalkulowanych korzy\u015bci \u2013 mo\u017ce miliony (je\u015bli tylu ich \u201echcia\u0142o chcie\u0107\u201d, tylu ich pragn\u0119\u0142o z ca\u0142ego serca) – mo\u017ce miliony indywidualnych piekie\u0142 bo ka\u017cdy sobie tworzy-wybiera swoje indywidualne piek\u0142o \u2013 jednak tylko je\u017celi si\u0119 przy tym upiera, je\u015bli \u201echce chcie\u0107\u201d (jak u Wyspia\u0144skiego) \u2013 chce koniecznie chcie\u0107. T\u0142umny jest zapewne zbawienny raj \u2013 t\u0142umne szcz\u0119\u015bcie p\u0142omiennych twarzy szcz\u0119\u015bliwych os\u00f3b nie s\u0142uchaj\u0105cych ale s\u0142ysz\u0105cych, nie patrz\u0105cych ale widz\u0105cych, nie my\u015bl\u0105cych, ale rozumiej\u0105cych – czuj\u0105cych-wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cych (to nawi\u0105zanie do cytowanego wierszyka M.M.). Piek\u0142o – istotnie bez \u017cadnych t\u0142um\u00f3w – \u015bci\u015ble indywidualne piekielne odci\u0119cie \u2013 osamotnione nieszcz\u0119\u015bcie w pojedynk\u0119! Niewiadoma jest liczba indywidualnych odosobnionych nie-pustych piekie\u0142. A mnie si\u0119 wydaje, \u017ce ty ch\u0119tnie zosta\u0142by\u015b cho\u0107by ze swoim obrzydliwym na\u0142ogiem na wieczno\u015b\u0107 – tak trudno jest ci si\u0119 z nim rozsta\u0107! Nie hulaj, nie brykaj, nie bzykaj w z\u0142ej wierze wyprowadzaj\u0105c fa\u0142szywy wniosek, z tego, \u017ce jest puste. Jest puste, jako t\u0142umny zbi\u00f3r, t\u0142umna, najg\u0142\u0119bsza, ciasna zbiorowo\u015b\u0107 ale niekoniecznie jest puste, jako indywidualny, partykularny stan, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 udzia\u0142em ka\u017cdego naiwnego z\u0142o\u015bliwca nie zdolnego do prawdziwej szczerej ekspiacji (je\u015bli sobie go zgotowa\u0142). Ze z\u0142\u0105 wiar\u0105 urz\u0105dzisz nie-puste piek\u0142o dla siebie samego \u2013 to piekielna samoobs\u0142uga \u201edo it yourself\u201d – bo dla innych najwy\u017cej zdo\u0142asz urz\u0105dzi\u0107 piek\u0142o do-czesne na tym padole. Przypominasz mi byle jak\u0105, z\u0142o\u015bliw\u0105 os\u0119 albo szerszenia, kt\u00f3ry dosta\u0142 si\u0119 do pokoju i beznadziejnie obija si\u0119 o powierzchni\u0119 sufitu. Czego on tam szuka? Czy\u017cby my\u015bla\u0142 \u017ce powy\u017cej jest siedziba Wielkiego Wspania\u0142ego Szerszenia, tego co to \u201ez ca\u0142\u0105 surowo\u015bci\u0105\u201d…? – A mo\u017ce gniazdo Wielkich Szerszeni – specjalist\u00f3w od ca\u0142ej surowo\u015bci? Pomy\u015bl o sobie i przesta\u0144 mnie roz\u015bmiesza\u0107.<\/p>\n\n\n\n

    Francuski atak na bagnety w Lesie Argo\u0144skim (1915) – Wikipedia<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Na to powiedzia\u0142em: tu nie ma nic \u015bmiesznego. obja\u015bnij mnie, gdzie jeste\u015bmy, bo kompletnie zagubi\u0142em si\u0119 w\u015br\u00f3d Twej wybuja\u0142ej elokwencji. – Gdzie jeste\u015bmy? To proste – Idziemy wprost w kierunku Jemio\u0142y ale od ty\u0142u, od strony Karolina. Najpierw powinni\u015bmy min\u0105\u0107 pa\u0142acyk doktora P z jego du\u017c\u0105 posesj\u0105 wype\u0142nion\u0105 lipami pe\u0142nymi brz\u0119ku pszcz\u00f3\u0142 i dalej prosto, nie skr\u0119caj\u0105c na bok. W ten spos\u00f3b zostawili\u015bmy po prawej szko\u0142\u0119 a potem pa\u0142acyk i rozleg\u0142\u0105 posesj\u0119 doktora P., a nast\u0119pnie Karolin i znale\u017ali\u015bmy si\u0119 na piaszczystej le\u015bnej drodze wspinaj\u0105cej si\u0119 \u0142agodnie pod Jemio\u0142\u0119. Z lewej strony mamy kwarta\u0142 m\u0142odego lasu \u2013 g\u0142\u00f3wnie lipowego \u2013 m\u0142ode lipki lu\u017ano rozmieszczone. W\u0142a\u015bnie tu kiedy\u015b trafili\u015bmy na niezwyk\u0142y urodzaj ka\u0144. Zebrali\u015bmy w kr\u00f3tkim czasie – mo\u017ce w 5 minut – pe\u0142ne ich wiadro. Wok\u00f3\u0142 pa\u0142acyku doktora P. w\u015br\u00f3d lip tata twego kolegi Janka St. prowadzi\u0142 pasiek\u0119. Nie m\u00f3g\u0142 w owych czasach znale\u017a\u0107 innego zarobku. Aby trafi\u0107 st\u0105d do Jemio\u0142y wystarczy pod\u0105\u017ca\u0107 prosto nie zniech\u0119caj\u0105c si\u0119 lu\u017anym piaskiem. I rzeczywi\u015bcie po dziesi\u0119ciu minutach znale\u017ali\u015bmy si\u0119 u celu \u2013 na piaszczystym grzbiecie poro\u015bni\u0119tym sosnami. Us\u0142ysza\u0142em, jak powiedzia\u0142: skieruj teraz wzrok w g\u00f3r\u0119, na ga\u0142\u0119zie u szczytu tej sosny. Tak zrobi\u0142em i zrozumia\u0142em, \u017ce to w\u0142a\u015bnie szcz\u0119\u015bliwa Jemio\u0142a nie widziana przeze mnie wcze\u015bniej z tej strony. Jemio\u0142a jakby hub \u2013 dos\u0142owny i przeno\u015bny, bo koncentruj\u0105cy \u015bcie\u017cki zar\u00f3wno te realne \u2013 wydeptane i wyje\u017cd\u017cone rowerami w lesie, jak i te przeno\u015bne przetarte my\u015blami \u015bwiadomo\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

    \"\"
    Jemio\u0142a pospolita rozpierzch\u0142a (Wikipedia Kenraiz, CC BY-SA 3.0, https:\/\/commons.wikimedia.org\/w\/index.php?curid=2306763<\/a>) <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

    Tak zrelaksowani mogli\u015bmy wr\u00f3ci\u0107 do urwanego piekielnego w\u0105tku – \u201ehulaj dusza, piek\u0142a nie ma\u201d. Rzek\u0142 \u2013 mo\u017ce go i nie ma, ale czy z tego wynika dla duszy taki wniosek \u2013 \u201ehulaj\u201d? Zapominasz, \u017ce brak zbiorowego piek\u0142a to nie twoja zas\u0142uga, \u017ce to Komu\u015b zawdzi\u0119czasz. Jego brak \u2013 to wynik skutecznej obrony (\u201ebro\u0144 mnie przed sob\u0105 samym\u201d – z mickiewiczowskich Liryk loza\u0144skich – 1830+)… Jest tu podpowied\u017a, gdzie szuka\u0107 z\u0142a, a tak\u017ce wniosek, \u017ce poszukiwanie rogatego koz\u0142a ofiarnego, by zwali\u0107 na niego w\u0142asn\u0105 g\u0142upot\u0119 – to b\u0142\u0119dna \u015bcie\u017cka. Czy twa dusza potrafi by\u0107 wdzi\u0119czna? A ponadto \u2013 jak pojmujesz owo \u201ehulaj\u201d? Czy nie widzisz, \u017ce hulanki szybko si\u0119 wyczerpuj\u0105 staj\u0105c si\u0119 piekielnie nudne – staj\u0105 si\u0119, jak ten m\u0142yn piekielny Dantego na obrazku ? – prawdziwe dno!<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Odrzek\u0142em \u2013 Twoja dewiza to wdzi\u0119czno\u015b\u0107, ale jak j\u0105 uzasadniasz?<\/p>\n\n\n\n

    Odrzek\u0142: Nie ma wdzi\u0119czno\u015bci tam, gdzie nie ma spostrzegawczo\u015bci \u2013 gdzie widziane s\u0105 tylko \u201ez\u0142e pojedyncze tragedie\u201d, a nie s\u0105 postrzegane \u201edobre serie wydarze\u0144\u201d. Mo\u017ce tych ostatnich jest wi\u0119cej ni\u017c tych pierwszych? Nie odczuwasz przera\u017cenia z powodu swej niewdzi\u0119czno\u015bci? Je\u015bli tak, to \u017ale z tob\u0105! Nie pragnij \u201ewi\u0119cej\u201d, bo to dowodzi Twej niewdzi\u0119czno\u015bci. Za to co ju\u017c masz, mog\u0105 Ci\u0119 bowiem spotka\u0107 liczne \u201ez\u0142e serie\u201d i to wtedy, kiedy si\u0119 ich najmniej spodziewasz nie wiedz\u0105c w swej g\u0142upocie czemu je przypisywa\u0107 (w st\u00f3\u0142 uderzy\u0142e\u015b przed laty, a no\u017cyce odezwa\u0142y si\u0119 \u201eteraz\u201d).<\/p>\n\n\n\n

    A dalej ci\u0105gn\u0105\u0142 \u2013 jedna przyczyna, czy zesp\u00f3\u0142 zbie\u017cnych przyczyn koniunkcyjnych \u2013 bliskich, czy odleg\u0142ych (\u201euderz w st\u00f3\u0142 no\u017cyce si\u0119 odezw\u0105\u201d \u2013 tu i teraz natychmiast, czy potem \u2013 co znaczy \u201etu\u201d, co znaczy \u201epotem\u201d \u2013 mo\u017ce na innym stole i na przyk\u0142ad za 35 lat \u2013 czy wtedy b\u0119dziemy kojarzyli rzekom\u0105 przyczyn\u0119 i rzekomy skutek? A mo\u017ce nie jedna wyizolowana sztucznie przyczyna i nie jeden wyizolowany sztucznie skutek? Czy nie widzisz \u2013 g\u0142upku \u2013 \u017ce\u015b jest wynikiem niesko\u0144czonej liczby tajemniczych powi\u0105za\u0144 koniunkcyjnych. Je\u015bli jedno w tym \u0142a\u0144cuchu padnie, to oboje padamy (wszak nasza rozmowa dok\u0142ada jeszcze jedno powi\u0105zanie).<\/p>\n\n\n\n

    Nie mog\u0142em \u015bcierpie\u0107 d\u0142u\u017cej tych jego wynurze\u0144 z m\u0119tnej wody. Zacz\u0105\u0142em rozgl\u0105da\u0107 si\u0119 jak\u0105 w\u0142a\u015bciwie \u015bcie\u017ck\u0105 pod\u0105\u017camy i w kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 mnie prowadzi. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to droga przez las na D\u0119bak, gdzie jest le\u015bnicz\u00f3wka. To zwarty las g\u0142\u00f3wnie sosnowy. Odleg\u0142o\u015b\u0107 oko\u0142o jednego kilometra. Jednak gdzie\u015b w po\u0142owie zatrzymuje si\u0119 i zbacza kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w prostopadle w prawo le\u015bn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 \u2013 dok\u0105d? Pod krzy\u017c nad grobem nieznanego \u017co\u0142nierza. <\/p>\n\n\n\n

    Gr\u00f3b nieznanych \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej<\/strong>, w g\u0142\u0105b lasu od Le\u015bnicz\u00f3wki „D\u0119bak”, zdj\u0119cie z 6 kwietnia 2014, \u017ar\u00f3d\u0142o: praca w\u0142asna<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Mo\u017cna tu oprze\u0107 rower o pie\u0144 drzewa i nawet usi\u0105\u015b\u0107 na \u0142awce. Tak te\u017c robimy i zatapiamy si\u0119 w my\u015blach. Po chwili jednak podnosimy wzrok w poszukiwaniu jemio\u0142y. Mo\u017ce i tu si\u0119 znajdzie? Jednak nie. Przypominamy sobie, \u017ce to nie jedyny gr\u00f3b z czas\u00f3w wojennych 1939-1945. Znamy inne, bli\u017cej skraju p\u00f3l \u2013 mniej eksponowane, znacznie gorzej utrzymane, mniej zadbane.<\/p>\n\n\n\n

    Odliczanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Odliczanie w zabawie w chowanego:<\/p>\n\n\n\n

    \u201eEne due, rike, fake<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Torbe borbe \u00f3sme smake<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Deus Deus Cosmateus<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Baks\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Albo inaczej \u2013 tak:<\/p>\n\n\n\n

    \u201eTr\u0105 w tr\u0105 Misia, Bela<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Misia, Kasia, K\u0105facela<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Misia a, Misia b<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Misia, Kasia, K\u0105face.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: dzieci w Woli Rafa\u0142owskiej w latach 1946-1947<\/p>\n\n\n\n

    Spostrzegawczo\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Wybitny chirurg utytu\u0142owany profesor (tu tylko inicja\u0142y – E.L.) podczas zaj\u0119\u0107 ze studentami poliza\u0142 palec w prosektorium i zaraz potwierdzi\u0142: „Tak poliza\u0142em” i doda\u0142: ale pan nie by\u0142 spostrzegawczy, ja poliza\u0142em ten, a w\u0142o\u017cy\u0142em trupowi w odbyt tamten.<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: archiwum notatek Macieja Mas\u0142owskiego i zapami\u0119tane opowiadane przez niego angdoty.<\/p>\n\n\n\n

    Podobie\u0144stwo<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Podobie\u0144stwo \u2013 upodobnienie \u2013 ma\u0142powanie \u2013 czy Francuz chce w Japonii Francj\u0119, czy Japoni\u0119 zobaczy\u0107, a w Polsce Francj\u0119, czy Polsk\u0119 zobaczy\u0107 (bo, Pankiewicz, prawie jak Monet)<\/p>\n\n\n\n

    Chopin \u2013 fortepian<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \u201eMatka gra\u0142a cz\u0119sto Ballad\u0119 g-moll<\/em>20<\/sup><\/a><\/em><\/sup><\/p>\n\n\n\n

    Smutna pe\u0142na dramatycznego krzyku\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

    [\u015aliwi\u0144ski cudowny w I cz\u0119\u015bci Sonaty h-mol]<\/em><\/p>\n\n\n\n

    \u201eCudowny nokturn C-moll<\/em>21<\/sup><\/a><\/em><\/sup><\/p>\n\n\n\n

    [Matka gra\u0142a, gra\u0142 Ma\u0142cu\u017cy\u0144ski]<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Gra\u0142em Poloneza Es-mol<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    To s\u0105 niekt\u00f3re, pami\u0119tne zanotowane przez Macieja M. utwory Chopina. Warto doda\u0107, \u017ce od 1903 roku fortepian jecha\u0142 na wakacje z Warszawy do Woli Rafa\u0142owskiej. Aniela M., kt\u00f3ra by\u0142a nauczycielk\u0105 muzyki musia\u0142a mie\u0107 go stale przy sobie. Jak odbywa\u0142a si\u0119 ta ponad sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciokilometrowa podr\u00f3\u017c \u2013 tego nie wiem. Ale mo\u017cna domy\u015bla\u0107 si\u0119, \u017ce w kawa\u0142kach, kt\u00f3re by\u0142y po przywiezieniu montowane, a ca\u0142o\u015b\u0107 strojona.<\/p>\n\n\n\n

    \u201eJutro b\u0119dziesz zdrowa, jutro b\u0119dziesz m\u0142oda\u201d – to cytat z Andrzejka M., jeszcze bezimiennego (jeszcze nie by\u0142 Andrzejkiem lecz \u201eskrobkiem\u201d), nieochrzczonego, kt\u00f3ry zaledwie uczy\u0142 si\u0119 m\u00f3wi\u0107 – posadzony na ko\u0142drze starej Babci Anieli zapewne w 1940. Ten fragment \u201eJutro b\u0119dziesz zdrowa, jutro b\u0119dziesz m\u0142oda\u201d \u2013 rzeczywi\u015bcie mo\u017cna kojarzy\u0107 z ba\u015bni\u0105 Andersena \u201eNowe szaty cesarza22<\/sup><\/a><\/sup>\u201d, ale nast\u0119pny fragment: \u201eAsiu zdejmij rower ze \u015bciany\u201d to czysty realizm, bo rower nale\u017ca\u0142 do cz\u0119stego go\u015bcia M. przy ulicy Chmielnej w latach okupacji, przyjaciela M. od dzieci\u0144stwa Stasia P.23<\/sup><\/a><\/sup>, kt\u00f3ry je\u017adzi\u0142 nim na trasie Warszawa-Krak\u00f3w wo\u017c\u0105c konspiracyjne materia\u0142y. Pami\u0119tam, jak demonstrowa\u0142 dzia\u0142anie rowerowego dynamo24<\/sup><\/a><\/sup>, kt\u00f3re uruchamia\u0142o lampk\u0119. Czy to prawda, czy moje z\u0142udzenie po blisko dziewi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu latach?<\/p>\n\n\n\n

    Je\u017celi kto\u015b pow\u0105tpiewa w prawd\u0119 \u2013 to \u2013 wed\u0142ug Scrutona \u2013 oznacza pro\u015bb\u0119 (\u015bwiadom\u0105 lub nie\u015bwiadom\u0105), aby mu nie wierzy\u0107. Pro\u015bb\u0119 t\u0119 \u2013 wed\u0142ug Scrutona \u2013 nale\u017cy spe\u0142ni\u0107. Czy odnosi si\u0119 to tak\u017ce do ba\u015bni Andersena? Andersen nie zaprzecza\u0142 prawdzie.<\/p>\n\n\n\n

    Wspomnienia z okna kuchennego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    (https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pogarda<\/a>)<\/p>\n\n\n\n

    Pochwa\u0142a pogardy. Na pogard\u0119 zarabia sobie ka\u017cdy, kto jest jej godzien. Drog\u0119 szczerego, prawdziwego, nie udanego powrotu masz otwart\u0105. Tymczasem jednak b\u0142ogos\u0142awiona niech b\u0119dzie pogarda kim-czym? – pysza\u0142kami, okrutnikami, chamami25<\/sup><\/a><\/sup>, brutalami, egoistami, snobami, k\u0142amcami, ob\u0142udnikami etc., etc.; ale tak\u017ce:\u2013 blichtrem, szpetot\u0105, brzydot\u0105, nieprawd\u0105, podst\u0119pem. Od tego \u201etowarzystwa\u201d trzeba odgrodzi\u0107 si\u0119 jak najg\u0142\u0119bsz\u0105 pogard\u0105.<\/p>\n\n\n\n

    \u201eCzego sobie \u017cyczysz? Spe\u0142ni\u0119 ka\u017cd\u0105 Twoj\u0105 pro\u015bb\u0119\u201d \u2013 rzek\u0142 Aleksander do mieszkaj\u0105cego w beczce staro\u017cytnego cynika Diogenesa z Synopy. Na to \u00f3w odpar\u0142: \u2013 \u201eProsz\u0119 Ci\u0119 tylko o jedno: \u017ceby\u015b mi nie zas\u0142ania\u0142 s\u0142o\u0144ca\u201d. A na to Aleksander nie zap\u0142on\u0105\u0142 gniewem (bo by\u0142 uczniem Arystotelesa, naj\u0119tego do nauki syna przez Filipa Macedo\u0144skiego), ale odpar\u0142: \u201eGdybym nie by\u0142 Aleksandrem – chcia\u0142bym by\u0107 Diogenesem\u201d. Jakie to wspania\u0142e, \u017ce Diogenes nie chcia\u0142 \u201ezaistnie\u0107\u201d, ale chcia\u0142 by\u0107 podobny bogom, w tym, co dla nich istotne. – Bogowie niczego nie potrzebuj\u0105 \u2013 bo wystarczaj\u0105 sobie. Czasem trzeba kim\u015b pogardzi\u0107. Czasem trzeba czym\u015b pogardzi\u0107 (cho\u0107by ciasteczkiem), bo nie mo\u017cna by\u0107 wszystkim na raz (na przyk\u0142ad Norwidem i bankierem).<\/p>\n\n\n\n

    Zastanawia jednak niekiedy zbie\u017cno\u015b\u0107 przeciwno\u015bci \u2013 np. u Pi\u0142sudskiego, kt\u00f3ry nie gardzi\u0142 \u201emaminsynkiem\u201d S\u0142owackim \u2013 tym \u201ewielkim\u201d \u2013 przeciwnie by\u0142 jego wielbicielem, a zarazem by\u0142 cz\u0142owiekiem bardzo praktycznym \u2013 realist\u0105 bardzo twardo \u201echodz\u0105cym po ziemi\u201d (r\u00f3wnie\u017c zreszt\u0105 po trosze \u201emaminsynkiem\u201d).<\/p>\n\n\n\n

    Przy okazji pytanie: Czy pogardzi\u0142 ciasteczkiem teraz kto\u015b, kto zostawi\u0142 ciasteczko na p\u00f3\u017aniej \u2013 nie zjad\u0142 go teraz?<\/p>\n\n\n\n

    Kapita\u0142 nie ma narodowo\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Kapita\u0142 nie ma narodowo\u015bci, ale maj\u0105 j\u0105 jego w\u0142a\u015bciciele. Jak\u0105 narodowo\u015b\u0107 ma ten 1%, do kt\u00f3rego nale\u017cy niemal wszystko?<\/p>\n\n\n\n

    Jedno pewne, \u017ce ich zachowaniem \u2013 jak i w innych dziedzinach – kieruje \u201eniewidzialna r\u0119ka rynku\u201d. Mo\u017ce ma ona narodowo\u015b\u0107 \u201eniewidzialnej r\u0119ki rynku\u201d? Mo\u017cna j\u0105 kojarzy\u0107 z mentalno\u015bci\u0105 jako busol\u0105 \u017cyciow\u0105 osoby. Natomiast trudniej odpowiedzie\u0107, jaki czynnik decyduje o ich selekcji wedle kryterium etnicznego, j\u0119zykowego, narodowo\u015bciowego ? Czy zach\u0142anno\u015b\u0107, chciwo\u015b\u0107 Rz\u0119dziana26<\/sup><\/a><\/sup> jest zwi\u0105zana z narodowo\u015bci\u0105? Gdzie jest pr\u00f3g zasob\u00f3w lub dochod\u00f3w powy\u017cej kt\u00f3rego zaspokajane s\u0105 niegodziwe zachcianki (np. \u201erz\u0105d dusz\u201d) a nie uzasadnione potrzeby? Odrzek\u0142 mi \u2013 to naprawd\u0119 trudna sprawa, bo czy mo\u017cna na przyk\u0142ad wyznaczy\u0107 taki pr\u00f3g dochodu w odniesieniu do troski o zdrowie?<\/p>\n\n\n\n

    Tak rozmawiaj\u0105c trafili\u015bmy na znajome kopce mrowisk i usiedli\u015bmy na le\u017c\u0105cej obok k\u0142odzie \u2013 pewni, \u017ce nie spotkaj\u0105 nas tam niebezpieczne dla zdrowia kleszcze. Powiedzia\u0142 w tym momencie: \u201eUwa\u017caj , bo obok przebiega jakby autostrada mr\u00f3wek, kt\u00f3re \u015bwiadomie lub nie\u015bwiadomie dbaj\u0105 o nasze zdrowie.\u201d Ja za\u015b zapyta\u0142em: Czy troska o zdrowie jest zachciank\u0105 czy godziw\u0105 potrzeb\u0105? Czy mo\u017cna odnale\u017a\u0107 jaki\u015b pr\u00f3g zasob\u00f3w – dochod\u00f3w, powy\u017cej kt\u00f3rego zdrowie przestaje by\u0107 potrzeb\u0105, a staje si\u0119 zachciank\u0105?<\/p>\n\n\n\n

    Wojna i popyt na wszy na Kercelaku27<\/sup><\/a><\/sup> w Warszawie. Nie b\u0119d\u0119 ci podpowiada\u0142 sk\u0105d ten popyt – mam zbyt wiele szacunku dla twej inteligencji. A jak by\u0142o z tob\u0105 na komisji poborowej? – stale kategoria D (do d) – bo budowa rachityczna – takie szcz\u0119\u015bcie!<\/p>\n\n\n\n

    Zobacz co napisa\u0142 o tym prof. Szarota28<\/sup><\/a><\/sup> – historyk – zi\u0119\u0107 prof Manteuffel’a: \u201eSkoro m\u00f3wimy o Kercelaku, nie spos\u00f3b pomin\u0105\u0107 bodaj \u017ce najoryginalniejszy ze sprzedawanych tam towar\u00f3w – wszy ubraniowe. Tym razem to \u017co\u0142nierze niemieccy stanowili wdzi\u0119czn\u0105 klientel\u0119. Pow\u00f3d by\u0142 prosty: zawszenie stwierdzone u \u017co\u0142nierza poci\u0105ga\u0142o za sob\u0105 przymusow\u0105 dwutygodniow\u0105 kwarantann\u0119, a to dawa\u0142o tak upragnione przed\u0142u\u017cenie urlopu i odwleka\u0142o ma\u0142o n\u0119c\u0105c\u0105 perspektyw\u0119 powrotu na front. Ch\u0119tnych wi\u0119c nie brakowa\u0142o, towar szed\u0142 jak woda, sprytni handlarze znale\u017ali nowe \u017ar\u00f3d\u0142o zarobku. Bez \u017cenady zachwalali owe specjalnie hodowane insekty, wo\u0142aj\u0105c g\u0142o\u015bno: „Wszy dobre t\u0142uste wszy sprzedaj\u0119”<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Lasek jest pejza\u017cem z lat 1880\u20131890 malowanym technik\u0105 akwarelow\u0105 w pobli\u017cu wsi Pieczyska w okolicach Gr\u00f3jca w okresie, kiedy artysta bywa\u0142 tam cz\u0119sto z wizyt\u0105 u swego kolegi Czes\u0142awa Ta\u0144skiego. Miejsce przechowywania obrazu (2022) \u2013 nieznane. Pisali o tym obrazie: syn artysty \u2013 historyk sztuki w swym opracowaniu: Stanis\u0142aw Mas\u0142owski\u2013 Materia\u0142y do \u017cyciorysu i tw\u00f3rczo\u015bci, Halina C\u0119kalska-Zborowska w ksi\u0105\u017cce: Wie\u015b w malarstwie i rysunku naszych artyst\u00f3w, Eligiusz Niewiadomski w pracy \u201eMalarstwo polskie…\u201d, a tak\u017ce Feliks Manggha-Jasie\u0144ski w swym wst\u0119pie do reprodukcji akwareli w publikacji albumowej pt. \u201eSztuka Polska \u2013 malarstwo pod kierownictwem Feliksa Jasie\u0144skiego i Adama \u0141ady Cybulskiego\u201d.<\/p>\n\n\n\n

    Akwarela pod nazw\u0105 \u201eLasek\u201d Mas\u0142owskiego przedstawia szerok\u0105 panoram\u0119 p\u00f3l z rozleg\u0142\u0105 p\u0142aszczyzn\u0105 zoranej ziemi uprawnej z frontu i \u0142\u0105k poro\u015bni\u0119tych krzakami lub drobnymi, m\u0142odymi drzewami w dalszej perspektywie. W oddali jest widoczne pasmo zadrzewienia \u2013 zapewne sosnowego \u2013 linia drzew tworz\u0105cych tytu\u0142owy \u201elasek\u201d \u2013 tak charakterystyczny dla krajobrazu mazowieckiego na prze\u0142omie XIX\/XX stuleci. W g\u0142\u0119bi po lewej jest dostrzegalna drobna sylweta samotnego drzewa \u2013 zapewne r\u00f3wnie charakterystycznej polnej \u201egruszy\u201d. Miejsce przechowywania akwareli nie jest znane. Syn artysty (historyk sztuki) podawa\u0142 (1957), \u017ce obraz \u201edawniej znajdowa\u0142 si\u0119 w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie nr inw. 154011, ze zbior\u00f3w F.Jasie\u0144skiego, dot\u0105d nie odnaleziony.\u201d<\/p>\n\n\n\n

    Poda\u0142 te\u017c inne szczeg\u00f3\u0142owe dane na temat tej akwareli: \u201eZdaje si\u0119 zreszt\u0105, \u017ce \u201eLasek\u201d ten, dekoruj\u0105cy dzia\u0142 F. Jasie\u0144skiego w Muzeum Narodowym w Krakowie, by\u0142 tylko kopi\u0105 wykonan\u0105 na zam\u00f3wienie Jasie\u0144skiego przez artyst\u0119-malarza Grotta. Autentyk zosta\u0142 przez w\u0142a\u015bciciela najwidoczniej gdzie\u015b sprzedany. W \u00bbAlbumie sztuki polskiej\u00ab (Lw\u00f3w, 1903, wyd. Altenberga) ukaza\u0142a si\u0119 barwna reprodukcja obrazu ze wst\u0119pem Feliksa Jasie\u0144skiego, gdzie jako w\u0142a\u015bciciel figuruje B.Wyd\u017cga w Warszawie. Obraz ten by\u0142 reprodukowany tak\u017ce w \u201eMalarstwie polskim…\u201d, Niewiadomskiego Warszawa 1926, s. 212.<\/p>\n\n\n\n

    Tutaj zamieszczono kopi\u0119 z albumu \u201eSztuka Polska \u2013 malarstwo pod kierownictwem Feliksa Jasie\u0144skiego i Adama \u0141ady Cybulskiego\u201d, wydanie drugie \u2013 Pi\u0119\u0107dziesi\u0105t reprodukcyj najwybitniejszych przedstawicieli malarstwa polskiego. Orygina\u0142 w\u00f3wczas nale\u017ca\u0142 do Bohdana Wyd\u017cgi.<\/p>\n\n\n\n

    Halina C\u0119kalska-Zbrowska w ksi\u0105\u017cce \u201eWie\u015b w malarstwie i rysunku naszych artyst\u00f3w\u201d pisa\u0142a o wspomnianej akwareli w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: \u201eMas\u0142owski w tematyce pejza\u017cu zaczyna odkrywa\u0107 ulubione p\u00f3\u017aniej motywy […] Jest to wi\u0119c \u2018Lasek\u2019 malowany w okolicach Pieczysk\u201d<\/p>\n\n\n\n

    Eligiusz Niewiadomski w ksi\u0105\u017cce: \u201eMalarstwo polskie XIX i XX wieku\u201d…, zamie\u015bci\u0142 o omawianej akwareli nast\u0119puj\u0105ce uwagi: …\u201eZ energi\u0105 i zapa\u0142em m\u0142odzie\u0144ca zrzuca Mas\u0142owski star\u0105 sk\u00f3r\u0119. Zaczyna teraz malowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie akwarell\u0105, w kt\u00f3rej si\u0119 rozsmakowa\u0142 dla lekko\u015bci i przejrzysto\u015bci tonu.[…] \u201eLasek\u201d \u2013 rzadka smuga, raczej koronka sosen w dali \u2013 biedny, przetrzebiony polski lasek \u2013 jest arcydzie\u0142em wyczucia charakteru w najubo\u017cszym i najmniej wdzi\u0119cznym motywie pejza\u017cu polskiego. Mniej japo\u0144ski, ni\u017c poprzedni, ma jednak t\u0119 swobodn\u0105 lekko\u015b\u0107 szkicu odniechcenia rzuconego, w\u0142a\u015bciw\u0105 nowemu stylowi artysty.[…]<\/p>\n\n\n\n

    Wybitny koneser sztuki i kolekcjoner, jakim by\u0142 Mangha-Jasie\u0144ski opublikowa\u0142 we wst\u0119pie do reprodukcji tego obrazu nast\u0119puj\u0105cy komentarz: [\u2026] \u201epatrz\u0119 na odbitk\u0119 \u201eLasku\u201d Mas\u0142owskiego, naszego, po naszemu przetrzebionego lasku, z tak\u0105 przedziwn\u0105 finezy\u0105 i prawd\u0105, przez wielki indywidualny talent oddanego lasku, kt\u00f3ry wraz z innymi klejnocikami, kry\u0142 si\u0119 d\u0142ugo w skromnym, brudnym, male\u0144kim notatniku artysty, w jego \u00bbMandze\u00ab. Bo si\u0119 zachwycam mistrzowskiem oddaniem charakteru tej mikroskopijnej, cichej gruszy \u201eco na miedzy siedzi\u201d, za laskiem na lewo.\u201d<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Zatrzymajmy si\u0119 przy \u201eStudium wozu frachtowego\u201d – pracy 22-letniego artysty – powsta\u0142ej w 1875 roku. Ukazuje ono jego d\u0105\u017cenie do dokumentarnego autentyzmu otaczaj\u0105cej rzeczywisto\u015bci – d\u0105\u017cenie do \u201eprawdy natury\u201d, drog\u0105 realizacji szeroko znanych, podstawowych zalece\u0144 jego nauczyciela \u2013 Wojciecha Gersona, by \u201erysowa\u0107 wszystko bez wyj\u0105tku \u2013 ziemi\u0119, kamienie, niebo, trawy, drzewa, wszelkie zwierz\u0119ta, nawet drobne, jak \u017caby i owady […] nie opuszcza\u0107 \u017cadnej sposobno\u015bci nastr\u0119czaj\u0105cej si\u0119 do studiowania natury, tak w stanie spoczynku, jak i w stanie ruchu.\u201d Zalecenia te trafi\u0142y na wrodzon\u0105 dyspozycj\u0119 Mas\u0142owskiego, kt\u00f3ry z \u017cywio\u0142ow\u0105 pasj\u0105 tworzy\u0142 setki oryginalnych rysunk\u00f3w i dziesi\u0105tki drobnych akwarel, a niekiedy i olej\u00f3w. \u201eStudium wozu frachtowego\u201d jest typowym ich przyk\u0142adem.<\/p>\n\n\n\n

    Studium rysunkowe drzwi ko\u015bcio\u0142a w J\u0119drzejowie, fot. Pracownia Fotograficzna Muzeum Narodowego w Warszawie, oko\u0142o 1878<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    \u201eStudium wozu frachtowego\u201d jest, pod wzgl\u0119dem dokumentalnej precyzji wykonania, bliskie do \u201eStudium drzwi ko\u015bcio\u0142a w J\u0119drzejowie\u201d i do p\u00f3\u017aniejszego o prawie dziesi\u0119\u0107 lat \u201eTragarza\u201d. Ukazuje bry\u0142\u0119 wype\u0142nionego \u0142adunkiem i zabezpieczonego od g\u00f3ry p\u0142achtami tkanin wozu frachtowego. Zwraca w nim uwag\u0119 staranny, niemal techniczny rysunek zar\u00f3wno przestrzeni \u0142adunkowej, jak i element\u00f3w zaprz\u0119gu – dyszla wraz z okuciami i orczykami zaopatrzonymi w \u0142a\u0144cuchy. Artysta pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 tu umiej\u0119tnym stopniowaniem r\u00f3\u017cnic walorowych. U do\u0142u wida\u0107 wyodr\u0119bniony szkic dyszla wraz z okuciami i orczykiem, a tak\u017ce szkic naczynia wykonanego z klepek drewnianych – produktu \u00f3wczesnego rzemios\u0142a bednarskiego. W ten spos\u00f3b rysunek jest dokumentem dziewi\u0119tnastowiecznej wytw\u00f3rczo\u015bci rzemie\u015blniczej \u2013 ko\u0142odziejskiej, bednarskiej i kowalskiej. Po prawej, u do\u0142u umieszczono sygnatur\u0119 \u201eST.MAS\u0141OWSKI\u201d.<\/p>\n\n\n\n

    Z tego samego okresu (1878) pochodzi pokrewne w formie \u201eStudium rysunkowe drzwi ko\u015bcio\u0142a w J\u0119drzejowie\u201d. Jest to dociekliwie realistyczny, szczeg\u00f3\u0142owo potraktowany widok okutych metalem drzwi wej\u015bciowych do ko\u015bcio\u0142a w J\u0119drzejowie. U g\u00f3ry po prawej umieszczona jest sygnatura o\u0142\u00f3wkiem. Nie wynika z niej, kt\u00f3ry by\u0142 to ko\u015bci\u00f3\u0142. Jest jednak prawdopodobne, \u017ce by\u0142 to Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy, w kt\u00f3rym umieszczono epitafium dziadka artysty, Wincentego Danilewicza. Od 1844, jako emerytowany sekretarz kancelarii Senatu Kr\u00f3lestwa Kongresowego w Warszawie i g\u0142\u00f3wny archiwista Heroldii Kr\u00f3lestwa Kongresowego, mieszka\u0142 on w J\u0119drzejowie i tam\u017ce umar\u0142 23 marca 1878 w wieku 90 lat. <\/p>\n\n\n\n

    Tragarz \u2013\u00a0studium<\/a>\u00a0rysunkowe<\/a>\u00a0Stanis\u0142awa Mas\u0142owskiego<\/a><\/strong>, fot. J. Mierzecka<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Studium – cho\u0107 odleg\u0142e tematycznie i w czasie – jest bliskie pod wzgl\u0119dem techniki rysunkowej i formy p\u00f3\u017aniejszym o dziesi\u0119ciolecie pracom Mas\u0142owskiego, w kt\u00f3rych Tadeusz Dobrowolski (1960) zwraca\u0142 uwag\u0119 na zacie\u015bnianie si\u0119 (od oko\u0142o 1880 roku) „zwi\u0105zk\u00f3w artysty z natur\u0105 i \u017cywym modelem” i podkre\u015bla\u0142, \u017ce dowodz\u0105 tego „doskona\u0142e rysunki w rodzaju pe\u0142nego ekspresji 'Domokr\u0105\u017ccy’ z r. 1884”. Tu nale\u017cy wyja\u015bni\u0107, \u017ce cytowanemu autorowi chodzi\u0142o o zatytu\u0142owany pod odmienn\u0105 nazw\u0105 rysunek: \u201eTragarz\u201d (studium<\/a> rysunkowe<\/a> z 1884, fot. J. Mierzecka).<\/p>\n\n\n\n\n\n

    Studium rysunkowe zatytu\u0142owane \u201eTragarz\u201d ukazuje pe\u0142n\u0105 wyrazu figur\u0119 m\u0119\u017cczyzny z jasnym, zapewne siwym zarostem (w\u0105sy, broda), w pozycji siedz\u0105cej, ubranego w p\u0142aszcz i buty z cholewami, z g\u0142ow\u0105 nakryt\u0105 maciej\u00f3wk\u0105, z koszem \u0142adunkowym na plecach. Szkic ten wi\u0119c by\u0142 wykonany prawdopodobnie na jesieni lub w zimie. Zosta\u0142 potraktowany niezwykle realistycznie, ze starannym ukazaniem szczeg\u00f3\u0142\u00f3w \u2013 twarzy, ubioru, osznurowania kosza itd. Nawi\u0105zuje on do warunk\u00f3w \u017cycia w Warszawie w drugiej po\u0142owie XIX stulecia, kiedy znaczna cze\u015b\u0107 prac transportowych nie by\u0142a zmechanizowana (np. dostarczanie opa\u0142u do piec\u00f3w w mieszkaniach na pi\u0119trach, pozbawionych centralnego ogrzewania, bardzo rzadko w\u00f3wczas spotykanego).<\/p>\n\n\n\n

    <\/a><\/a><\/a><\/a> By\u0142a to jedna z wielu prac artysty, bliskich jej tematycznie, z 1884 roku \u2013 ukazuj\u0105cych Warszaw\u0119 z drugiej po\u0142owy dziewi\u0119tnastego wieku. Mia\u0142a by\u0107 ilustracj\u0105 do projektowanej przez Stanis\u0142awa Witkiewicza, ale nie napisanej, ksi\u0105\u017cki o Warszawie. Prace Mas\u0142owskiego mia\u0142y by\u0107 materia\u0142em ilustracyjnym do niej. By\u0142y one reprodukowane w czasopismach \u201eW\u0119drowiec\u201d i \u201eTygodnik Illustrowany\u201d. Na przyk\u0142ad w \u201eW\u0119drowcu<\/a>\u201d zamieszczono wtedy: \u201eTarg na rynku za \u017belazn\u0105 Bram\u0105<\/a>\u201d (ss.366, 457), \u201eTarg na ryby za \u017belazn\u0105 Bram\u0105\u201d (ss.357 i 366), \u201eSprzeda\u017c herbaty za \u017belazn\u0105 Bram\u0105\u201d (s.474), \u201eSprzeda\u017c chleba za \u017belazn\u0105 Bram\u0105\u201d (s.600), \u201e\u017belazna Brama\u201d \u2013 drzeworyt Mas\u0142owskiego pod nag\u0142\u00f3wkiem \u201eWarszawa zanikaj\u0105ca\u201d jako ilustracja do artyku\u0142u Artura Gruszeckiego pt. \u201e\u017belazna Brama\u201d (s.308), a wreszcie drzeworyt zatytu\u0142owany: \u201eTragarz zza \u017belaznej Bramy\u201d (s.348)29<\/sup><\/a><\/sup> W Tygodniku Ilustrowanym<\/a> (1884\/1, s.56) \u2013 mo\u017cna natomiast znale\u017a\u0107 ilustracj\u0119: \u201eZ bruku warszawskiego\u201d30<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n

    A tu znale\u017ali\u015bmy si\u0119 w rozterce – czym zako\u0144czy\u0107 nasze wypociny. Przychodzi nam na my\u015bl, \u017ce mo\u017ce obrazem tytu\u0142owego bohatera naszego serwisu St.Mas\u0142owskiego? Mamy jednak w\u0105tpliwo\u015bci, gdy\u017c powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 on na inspiracj\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 jednego z tych „wielkich” (wed\u0142ug Gombrowicza – https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Witold_Gombrowicz<\/a>) – to jest S\u0142owackiego (https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Juliusz S\u0142owacki<\/a>). Pytamy samych siebie, czy tu b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107 regu\u0142a „szcz\u0119\u015bliwy, kto si\u0119 zwi\u0105za\u0142 z gwiazd\u0105”. Czy \u00f3w wielki by\u0142 prawdziwie gwiazd\u0105? A je\u017celi tak, to kt\u00f3rej wielko\u015bci?<\/p>\n\n\n\n

    Ostatecznie robimy kompromis i w ko\u0144cowej cz\u0119\u015bci naszego serwisu umieszczamy „Wsch\u00f3d ksi\u0119\u017cyca” kieruj\u0105c si\u0119 nie tyle sentymentalizmem, co raczej sentymentem, bo data powstania obrazu jest niemal zbie\u017cna z dat\u0105 \u015bmierci matki malarza Walerii (1881).<\/p>\n\n\n\n

    Odbicie foton\u00f3w – \u201eWsch\u00f3d ksi\u0119\u017cyca\u201d w Sukiennicach<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Pozostaje druga w\u0105tpliwo\u015b\u0107: w jakim okresie rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w\u0105tek tematyczny zwi\u0105zany z obrazem. Pomocne jest tu pytanie: kiedy w tw\u00f3rczo\u015bci malarza pojawi\u0142 si\u0119 motyw ksi\u0119\u017cyca, gdzie „bohaterem jest ksi\u0119\u017cyc”. Jest to 1881 rok \u2013 data powstania obrazu Mas\u0142owskiego, zatytu\u0142owanego „Niedola” ocenianego krytycznie przez syna artysty jako nieudany „melodramat”31<\/sup><\/a><\/sup> Obraz ten istotnie nie odpowiada predyspozycjom artystycznym malarza-realisty (odmiennym od predyspozycji np. Grottgera.). Zwraca natomiast uwag\u0119 fakt, \u017ce rok powstania tego obrazu jest zbie\u017cny z dat\u0105 \u015bmierci matki artysty (21 sierpnia 1881). Tu nasuwa si\u0119 pytanie, czy zbie\u017cno\u015b\u0107 obu zdarze\u0144 w czasie jest przypadkowa? Nast\u0119pne pytanie dotyczy w\u0142a\u015bnie omawianego tu obrazu „Wsch\u00f3d ksi\u0119\u017cyca”, gdzie r\u00f3wnie\u017c ksi\u0119\u017cyc „jest bohaterem”. Jest on sygnowany dat\u0105 1884. Powstawa\u0142, jak ju\u017c wspominano – d\u0142ugo, w bli\u017cej nieokre\u015blonym kilkuletnim okresie. Mo\u017cna wi\u0119c zapyta\u0107, czy jego inspiracja – mia\u0142a jaki\u015b po\u015bredni zwi\u0105zek z inspiracj\u0105 obrazu „Niedola” – cho\u0107 jego geneza literacka wed\u0142ug samego autora nawi\u0105zywa\u0142a do „Beniowskiego” – 'Ksi\u0119\u017cyc wst\u0105pi\u0142 krwawy i oczerwienia\u0107 zacz\u0105\u0142 staw Ladawy’32<\/sup><\/a><\/sup> Tu warto zacytowa\u0107 syna artysty Macieja, kt\u00f3ry pisa\u0142: „Obraz jest bez sentymentalizmu, a jednak ten \u015bwietlny eksperyment malarski nie by\u0142 robiony bez sentymentu.\u201d<\/p>\n\n\n\n

    Syn artysty Maciej opublikowa\u0142 bowiem (1957) nast\u0119puj\u0105ce uwagi o swym ojcu i jego matce, swej babce Walerii z Danilewicz\u00f3w Mas\u0142owskiej: „Babka Waleria! – na pewno ko\u0142o niej w\u0142a\u015bnie snu\u0142y si\u0119 owe tajemnicze fluidy sztuki, t\u0119sknoty nie spe\u0142nione, zasypane gruzem pospolito\u015bci. Widz\u0119 j\u0105 oczyma wyobra\u017ani – dopomagaj\u0105c sobie ocala\u0142\u0105 fotografi\u0105 – wysmuk\u0142\u0105, o subtelnej, szlachetnej, ale nieweso\u0142ej twarzy, w sukni, p\u00f3\u0142krynolinie a la Louis Philippe, z wielkimi kokardami na froncie, oczy jasne jak u ojca, palce – takie jak u niego – o nieco za szerokich „kanelowanych” paznokciach \u015blizgaj\u0105 si\u0119 po klawiaturze, blask \u015bwiec migoce we w\u0142osach i odbija si\u0119 od \u0142a\u0144cuszka weneckiego z brelokami i zegarkiem za paskiem sukni.<\/p>\n\n\n\n

    Z biegiem lat jednak coraz mniej by\u0142o si\u0142 na muzyk\u0119, a coraz wi\u0119cej goryczy macierzy\u0144stwa. Ojciec m\u00f3j niecz\u0119sto o niej wspomina\u0142, za bardzo j\u0105 kocha\u0142, aby m\u00f3wi\u0107 o niej bez \u0142ez. Chorowa\u0142a d\u0142ugo, oczywi\u015bcie na suchoty, pospolit\u0105 chorob\u0119 \u00f3wczesnej inteligencji. Wiadomo\u015b\u0107 o jej \u015bmierci spad\u0142a na ojca, m\u0142odego ju\u017c w\u00f3wczas malarza, w czasie wakacji sp\u0119dzanych na Ukrainie. Zaszy\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas w step w jakie\u015b koralowe, k\u0142uj\u0105ce bodiaki i p\u0142aka\u0142 jak dziecko.”<\/p>\n\n\n\n

    Oset <\/strong>– szkic z lat 1876-1878 – https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Oset_(szkic_Stanis\u0142awa_Mas\u0142owskiego)<\/a><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Przytoczony fragment daje wiele do my\u015blenia. Gdyby trafna by\u0142a hipoteza, \u017ce nie przypadkowa by\u0142a zbie\u017cno\u015b\u0107 w czasie daty powstania obrazu z dat\u0105 \u015bmierci matki artysty (21 sierpnia 1881), to podkre\u015blany przez syna artysty wieloletni okres powstawania wspomnianego obrazu, mo\u017cna by szacowa\u0107 na trzy lub cztery lata: 1881-1884.<\/p>\n\n\n\n

    Obraz rzeczywi\u015bcie zmienia\u0142 w\u0142a\u015bcicieli. Cho\u0107 brak pe\u0142nych danych, to wiadomo, \u017ce na pierwszej Wielkiej Wystawie Sztuki Polskiej w Krakowie w 1887 roku wyst\u0119powa\u0142 jako \u201ew\u0142asno\u015b\u0107 L.Micha\u0142owskiego, nr kat. 151\u201d i \u017ce do zbior\u00f3w Muzeum Narodowego w Sukiennicach, w Krakowie zosta\u0142 zakupiony w 1900 roku.<\/p>\n\n\n\n

    Bez wzgl\u0119du na wszystkie w\u0105tpliwo\u015bci, mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce obraz, jako wczesne dzie\u0142o trzydziestoletniego artysty, by\u0142 istotnym wydarzeniem na jego drodze rozwojowej.<\/p>\n\n\n\n

    Jak to skonstatowa\u0142 jego syn Maciej – \u201eW malarstwie Mas\u0142owskiego wysun\u0105\u0142 si\u0119 teraz na czo\u0142o problem \u015bwiat\u0142a w nocy i w dzie\u0144 \u2013 obok koloru problem waloru. Malarstwo Mas\u0142owskiego uleg\u0142o w tym okresie g\u0142\u0119bokim przemianom.\u201d […] „Wsch\u00f3d Ksi\u0119\u017cyca” zwany tak\u017ce „Noc\u0105” lub „Grobl\u0105”, by\u0107 mo\u017ce najlepszy produkt ca\u0142ej pracownianej tw\u00f3rczo\u015bci Mas\u0142owskiego, a tak\u017ce, kto wie, czy nie jeden z najbardziej klasycznych i wczesnych dokument\u00f3w „czystego pejza\u017cu” w malarstwie polskim tej epoki.<\/p>\n\n\n\n

    Podj\u0119ty tu zosta\u0142 trudny malarsko problem powietrza i \u015bwiat\u0142a \u2013 jak to okre\u015bli\u0142 syn artysty Maciej – w \u201ekompozycji blask\u00f3w, cieni, p\u00f3\u0142mrok\u00f3w, po\u0142ysk\u00f3w, szarzyzn, br\u0105z\u00f3w, fiolet\u00f3w, czerwonawych czerni, rudzizn drgaj\u0105cych, subtelno\u015bci \u015bwiat\u0142ocieniowe nieba, wody, wibracja \u015bwiat\u0142a prawie impresjonistyczna. I znowu ksi\u0119\u017cyc i jaka\u015b ostatnia resztka gin\u0105cego dnia na zachodzie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

    W obrazie podj\u0119to – znany w fotografii – problem fotografowania pod \u015bwiat\u0142o – w tym przypadku – \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne odbite od powierzchni ksi\u0119\u017cyca.<\/p>\n\n\n\n

    Obraz spotka\u0142 si\u0119, zaraz po wystawieniu, z licznymi pozytywnymi, a nawet pochlebnymi ocenami. I tak, Wojciech Gerson w artykule zatytu\u0142owanym „Z dziedziny sztuk pi\u0119knych” pisa\u0142: „Pe\u0142en poetyczno\u015bci jest krajobraz Mas\u0142owskiego nocny [\u2026]”<\/p>\n\n\n\n

    Pochlebnie recenzowany by\u0142 i p\u00f3\u017aniej. Halina C\u0119kalska-Zborowska sformu\u0142owa\u0142a (1969) na jego temat nast\u0119puj\u0105ce uwagi: „Istotnie jest to bardzo interesuj\u0105cy obraz. Mas\u0142owski rozwi\u0105zywa\u0142 tu problem przy\u0107mionego \u015bwiat\u0142a, problem subtelnej gradacji waloru, l\u015bnienia \u015bwiat\u0142a na wodzie modeluj\u0105cego delikatnie topole na grobli dziel\u0105cej p\u0142aszczyzn\u0119 wody. Woda, niebo, drzewa ze splotem konar\u00f3w i ga\u0142\u0119zi, prawie zupe\u0142nie bez li\u015bci, z\u0142\u0105czone w ca\u0142o\u015b\u0107, s\u0105 przedmiotem obiektywizowanej obserwacji artysty. Praca nad obrazem trwa\u0142a d\u0142ugo, poprzedzona studiami.” Natomiast Wac\u0142awa Milewska z Muzeum Narodowego w Krakowie odnalaz\u0142a w omawianym obrazie zwi\u0105zki z pracami malarskimi Claude Moneta: „Zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca” i „Impresja, wsch\u00f3d s\u0142o\u0144ca” (1872) podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce opisywane „dzie\u0142o Mas\u0142owskiego \u2013 bodaj najwybitniejsze w jego dorobku \u2013 reprezentuje typ malarstwa nastrojowego, tzw. stimmungu”<\/p>\n\n\n\n

    Podkre\u015blano wcze\u015bniejsze pr\u00f3by malarskie, w takich obrazach jak \u201eOwczarek\u201d i \u201eNa pastwisku\u201d, udzia\u0142 w legendarnej pracowni w Hotelu Europejskim. Zwracano uwag\u0119 na r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 do\u015bwiadcze\u0144 malarskich artysty \u2013 zar\u00f3wno tych rodzimych pejza\u017cy malowanych na Mazowszu, Podlasiu czy Wile\u0144szczy\u017anie (zagony kwitn\u0105cych ziemniak\u00f3w, \u017c\u00f3\u0142tych p\u00f3l \u0142ubinu, koniczyny i bladoniebieskiej kapusty), jak i tych przywo\u017conych z podr\u00f3\u017cy do W\u0142och, a nawet z Tunisu.<\/p>\n\n\n\n

    Podkre\u015blano jednak nie tylko do\u015bwiadczenia retrospektywne, ale i zwi\u0105zki z nieodleg\u0142\u0105 przysz\u0142o\u015bci\u0105 M\u0142odej Polski i symbolizmem nokturnu.<\/p>\n\n\n\n

    Tak \u2013 to wszystko prawda, ale w istocie chodzi tu tylko o odbicie foton\u00f3w od powierzchni srebrnego globu i od powierzchni wody. Wsch\u00f3d ksi\u0119\u017cyca redukuje si\u0119 do odbicia foton\u00f3w, kt\u00f3re wydarzy\u0142o si\u0119 ju\u017c grubo ponad sto lat temu. Czy czas jest dobrem odnawialnym? Bo chyba jest dobrem. <\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: archiwun fotografii Macieja Mas\u0142owskiego (zdj\u0119cie zapewne przed Sanatorium Rudka, oko\u0142o 1920-1925)<\/p>\n\n\n\n

    Ballada o Kasztelance<\/strong>
    Och nie bierz tej sukienki be\u017c
    Nie do twarzy Ci w niej, nie do twarzy
    Lepiej we\u017a t\u0119 czarn\u0105 aksamitn\u0105
    I kapelusz z ry\u017cowej s\u0142omki
    I czarne koronki
    I parasolk\u0119 we\u017a czerwon\u0105
    Jak krew.
    Zmierzcha si\u0119
    Szare niebo ziemia szara i li\u015bcie
    Dziwne jakie\u015b nie te same \u015bwiat ponury
    Dziwne \u015bwiat\u0142a szumy jakie\u015b b\u0142yskawice
    My\u015bli ci\u0119\u017ckie, czarne niebo, ci\u0119\u017ckie chmury
    mierzcha si\u0119 i jakie\u015b echo
    Dziecinne
    Biegnie po \u0142\u0105kach sinych
    I olszynach.
    Ballad\u0119 chcia\u0142bym za\u015bpiewa\u0107
    O pi\u0119knej kasztelance
    Ballad\u0119, albo romanc\u0119
    O kochance
    Dawnej
    Ale si\u0119 w r\u0119kach kruszy
    Wspomnienie kiedy\u015b \u017cywe
    Serce na chwil\u0119 poruszy
    Niecierpliwe
    I cichnie.
    Pola \u017cytem pachn\u0105ce
    Kwiaty bia\u0142e na \u0142\u0105ce
    S\u0142o\u0144ce
    Na fali k\u0142os\u00f3w
    Szumi\u0105cej
    To kosmyk Twoich w\u0142os\u00f3w
    Pami\u0119tasz, na szkolnym wieczorku
    By\u0142y to rekreacje
    Mia\u0142a\u015b zielon\u0105 sukienk\u0119
    Przez okno wchodzi\u0142y akacje.
    Oczy mia\u0142a\u015b zielone
    Z ma\u0142\u0105 domieszk\u0105 lazuru.
    W ogrodzie
    Chmurnym
    I ciemnym
    \u015awiat\u0142a chodzi\u0142y
    Jak \u0142odzie
    Po stawie podziemnym.
    Jakie to czasy dalekie.
    \u015alizgawka, Dolina Szwajcarska,
    Ale na twarzy wypieki.
    Orkiestra gra walca Straussa.
    A potem sanatorium.
    Gor\u0105czka temperatura
    I g\u00f3ra rozpaczy,
    Ci\u0119\u017cka, jak kamie\u0144.
    O Kasztelanko w\u0142osoz\u0142ota
    Na Twoich palcach ze s\u0142oniowej ko\u015bci
    Krzy\u017cak cienk\u0105 nitk\u0119 mota,
    S\u0142ab\u0105 ni\u0107 nie\u015bmiertelno\u015bci.
    Ju\u017c \u015bwita.
    Mg\u0142a i cienie
    Wielkie bure cienie,
    Jak zagas\u0142e wspomnienie,
    Jak echo zapomniane, zabyte
    Jak z\u0142udzenie.<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: notatki archiwalne Macieja Mas\u0142owskiego<\/p>\n\n\n\n

    Ko\u0144cz\u0105c trudno jednak nie wspomnie\u0107 o gwie\u017adzie pierwszej wielko\u015bci, jak\u0105 by\u0142 Adam Mickiewcz (https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Adam_Mickiewicz<\/a>) i to w spos\u00f3b auto-pejoratywny (https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pejoratyw<\/a>), bo w zwi\u0105zku z fragmentem jego „Liryk Loza\u0144skich” (1839-1840) – „Bro\u0144 mnie przed sob\u0105 samym”(https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Liryki_loza\u0144skie<\/a>)<\/p>\n\n\n\n

    Bro\u0144 mnie przed sob\u0105 samym<\/h3>\n\n\n\n

    A.Mickiewicz – z „Liryk Loza\u0144skich” (1839-1840)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Bro\u0144 mnie przed sob\u0105 samym – masz\u017ce do\u015b\u0107 pot\u0119gi;
    S\u0105 chwile, w kt\u00f3rych na wskro\u015b widz\u0119 Twoje ksi\u0119gi,
    Jak s\u0142o\u0144ce mg\u0142\u0119 przeziera, kt\u00f3ra ludziom z\u0142ot\u0105,
    Brylantow\u0105 zdaje si\u0119, a s\u0142o\u0144cu \u2013 ciemnot\u0105.
    Cz\u0142owiek wi\u0119kszy nad s\u0142o\u0144ce wie, \u017ce ta pow\u0142oka
    Z\u0142ota, ciemna jest tylko tworem jego oka.
    Oko w oko utapiam w Tobie me \u017arenice,
    Chwytam Ciebie r\u0119kami za obie prawice
    I krzycz\u0119 na g\u0142os ca\u0142y: wydaj tajemnic\u0119!
    Dowied\u017a, \u017ce\u015b jest mocniejszy, lub wyznaj, \u017ce tyle
    Tylko, ile ja, mo\u017cesz w m\u0105dro\u015bci i w sile.
    Nie znasz pocz\u0105tku Twego; a czy\u017c ludzkie plemi\u0119
    Wie, od jakiego czasu upad\u0142o na ziemi\u0119?
    Bawisz si\u0119 tylko ci\u0105gle, badaj\u0105c sam siebie;
    C\u00f3\u017c robi rodzaj ludzki? – w swych dziejach si\u0119 grzebie.
    Twoja m\u0105dro\u015b\u0107 samego siebie nie dociecze.
    A czyli\u017c samo siebie zna plemi\u0119 cz\u0142owiecze?
    Jeden masz nie\u015bmiertelno\u015b\u0107, my czy jej nie mamy?
    I znasz siebie, i nie znasz, my czy siebie znamy?
    Ko\u0144ca Twojego nie znasz; my kiedy\u017c si\u0119 sko\u0144czym?
    Dzielisz si\u0119, \u0142\u0105czysz; i my dzielim si\u0119 i \u0142\u0105czym.
    Ty\u015b r\u00f3\u017cny; i my zawsze my\u015bl\u0105 rozr\u00f3\u017cnieni.<\/em>
    Ty\u015b jeden; i my zawsze sercem po\u0142\u0105czeni.
    Ty\u015b pot\u0119\u017cny w niebiosach; my tam gwiazdy \u015bledzim.
    Wielki\u015b w morzach; my po nich je\u017adzim, g\u0142\u0105b ich zwiedzim.
    O Ty, co \u015bwiec\u0105c nie znasz wschodu i zachodu,
    Powiedz, czym si\u0119 Ty r\u00f3\u017cnisz od ludzkiego rodu!
    Toczysz walk\u0119 z szatanem w niebie i na ziemi;
    My walczym w sobie, w \u015bwiecie z ch\u0119ciami w\u0142asnemi.
    Ty sam na siebie wdzia\u0142e\u015b raz posta\u0107 cz\u0142owieka,
    Powiedz, czy\u015b wzi\u0105\u0142 na chwil\u0119, czy\u015b j\u0105 mia\u0142 od wieka?<\/em>    3<\/a><\/sup>
    \u0179r\u00f3d\u0142o: kopia z A.Mickiewicza \u2013 Liryki Loza\u0144skie<\/sub>    4<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n

    Podzi\u0119kowania \u2013 dzi\u0119kuj\u0119, \u017ce jestem.<\/strong>
    Komu? Vivaldiemu i wspania\u0142ym esto\u0144skim skrzypaczkom – Kids…… za pi\u0119kny koncert na dwoje skrzypiec Vivaldiego, Haendlowi za wspania\u0142\u0105 ari\u0119 \u201eI know<\/strong> that my<\/strong> Redeemer<\/strong> liveth…..\u201d (    https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=qtU1c5JZf0k&list=RDqtU1c5JZf0k&start_radio=1<\/a>) – ale – pod\u0105\u017caj\u0105c za wspomnian\u0105 ari\u0105 z Mesjasza – na pierwszym miejscu trzeba umie\u015bci\u0107 Osob\u0119, kt\u00f3ra zainspirowa\u0142a wszystkich wy\u017cej wymienionych, o Kt\u00f3rej wiemy, przede wszystkim, \u017ce jest! (\u201eI know that my redeemer lives\u201c) (Vivaldi, Haendel, Bach – popatrz, jak dwie esto\u0144skie skrzypaczki prze\u017cywaj\u0105 koncert Vivaldiego na dwoje skrzypiec – ta muzyka – to jakby szczelina przez kt\u00f3r\u0105 przebija na ten pad\u00f3\u0142 Boskie \u015bwiat\u0142o. https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=JoIuL2GsSIs<\/a><\/p>\n\n\n\n

    1<\/a>Per wy \u2013 formu\u0142a zwracania si\u0119 do drugiej osoby w drugiej osobie liczby mnogiej. Do sformu\u0142owania zwrotu u\u017cywa si\u0119 konstrukcji pluralis maiestatis. Cz\u0119sta w dawnej polszczy\u017anie, by\u0142a u\u017cywana w zwrotach grzeczno\u015bciowych (wy, panie; wy, ojcze; wy, matko itp.) i oznacza\u0142a szacunek. Po rozpowszechnieniu si\u0119 w polszczy\u017anie zaimk\u00f3w pan, pani, pa\u0144stwo z czasownikiem w 3. osobie, forma \u201eper wy\u201d straci\u0142a na znaczeniu, a sta\u0142a si\u0119 nielubiana przez zwyk\u0142ych obywateli, gdy uczyniono z niej obowi\u0105zkow\u0105 form\u0119 zwrotu rz\u0105dz\u0105cej w PRL PZPR Wyst\u0119puje wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie jako forma grzeczno\u015bciowa w prawie wszystkich j\u0119zykach s\u0142owia\u0144skich, a tak\u017ce w niekt\u00f3rych j\u0119zykach nies\u0142owia\u0144skich (np. j\u0119zyk francuski). W r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach s\u0142owia\u0144skich u\u017cywa si\u0119 tu zaimka: wy, vy, \u0432\u044b, \u0432\u0438 (nosi w tym przypadku nazw\u0119 \u201ewykanie\u201d); we francuskim \u2013 vous; w j\u0119zyku angielskim forma you rozpowszechni\u0142a si\u0119 do tego stopnia, \u017ce zupe\u0142nie wypar\u0142a sw\u00f3j odpowiednik w liczbie pojedynczej \u2013 thou (obecnie archaizm). Swoistym wyj\u0105tkiem jest j\u0119zyk polski \u2013 dzi\u015b forma \u201eper wy\u201d jest w polszczy\u017anie w zaniku; wyst\u0119puje jeszcze w \u015brodowiskach wiejskich, w gwarach i w j\u0119zyku partii komunistycznych. Dawniej u\u017cywana tak\u017ce w zwrotach do rodzic\u00f3w w j\u0119zyku og\u00f3lnym, w wojsku, w zwrotach do obywatela i w innych zastosowaniach. [https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Per_wy]<\/p>\n\n\n\n

    2<\/a>\u0141k 17,17<\/p>\n\n\n\n

    3<\/a>Jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy my i oni, my i wy, ja i ty itd.? – taka, \u017ce my mamy racj\u0119, racja jest po naszej stronie, a oni b\u0142\u0105dz\u0105, taka, \u017ce My prowadzimy \u201ewojn\u0119 sprawiedliw\u0105\u201d, a oni \u201eniesprawiedliw\u0105\u201d \u2013 taka, \u017ce My (jak Krzy\u017cacy) nawracamy ich (jak dawnych Ba\u0142t\u00f3w, np. Jad\u017awing\u00f3w po kt\u00f3rych \u015blad zanik\u0142) i oni s\u0105 nawracani na jedyn\u0105 s\u0142uszn\u0105 wiar\u0119 – albo taka, \u017ce My nawracamy np. na demokracj\u0119 ich tkwi\u0105cych w obskurnej dyktaturze, taka, \u017ce to My orzekamy, kt\u00f3ra wojna jest sprawiedliwa (a dlaczego nie \u201ekonieczna\u201d?), a kt\u00f3ra nie jest \u2013 nawet, gdyby wojowa\u0142y nie dwie , ale dziesi\u0119\u0107 kraj\u00f3w. (o procedurze orzekania, kt\u00f3ra wojna jest sprawiedliwa zapomnieli nawet „doktorzy” \u2013 czego-jacy? – sam sobie odpowiedz). A co si\u0119 stanie, je\u017celi \u201eoni\u201d zechc\u0105 nawraca\u0107 Nas na swoj\u0105 obskurn\u0105 wiar\u0119 i b\u0119d\u0105 to robi\u0107 skutecznie? Kiedy mo\u017ce si\u0119 to zdarzy\u0107? Jak b\u0119d\u0105 mieli wystarczaj\u0105co wiele si\u0142y \u2013 jakiej si\u0142y? – czy tej mitycznej si\u0142y, w kt\u00f3r\u0105 fizycy ostatnio zw\u0105tpili. Czy si\u0142a przek\u0142ada si\u0119 na s\u0142uszno\u015b\u0107? Czy s\u0142uszno\u015b\u0107 jest rosn\u0105c\u0105 funkcj\u0105 si\u0142y \u2013 im wi\u0119cej si\u0142y tym wi\u0119cej s\u0142uszno\u015bci? Tu skojarzenie -\u201eWrogo\u015b\u0107 nienawistna\u201d wg Ryszki \u2013 to gra o sumie ujemnej \u2013 \u201eniech ja strac\u0119 a nawet niech zgin\u0119, byle on (oni) stracili (zgin\u0119li) – czy to sytuacja w wojnie niesprawiedliwej, a w sprawiedliwej \u2013 jaka? – jak w grze o sumie sta\u0142ej zerowej? – nie \u2013 jak w grze o sumie dodatniej (symbioza) [? – odpowiedz sam].<\/p>\n\n\n\n

    4<\/a>https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Plik:Stanis\u0142aw_Mas\u0142owski_(1853-1926),_Gryka,_watercolour,_1924.jpg<\/p>\n\n\n\n

    5<\/a>1 Kor 1, 26-31<\/p>\n\n\n\n

    6<\/a>https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Arthur_Schopenhauer<\/p>\n\n\n\n

    7<\/a> https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Mrozy<\/p>\n\n\n\n

    8<\/a>https:\/\/jowes.pl\/aktualnosci\/1-ludzi-posiada-wiecej-niz-reszta-ludzkosci-razem-wzieta<\/p>\n\n\n\n

    World Inequality Database<\/p>\n\n\n\n

    Property by nationality https:\/\/www.census.gov\/library\/visualizations\/interactive\/homeownership-by-race-and-ethnicity-of-householder.html<\/p>\n\n\n\n

    9<\/a>Tekst piosenki: Stanis\u0142aw Grzesiuk – Grunt to Rodzinka<\/p>\n\n\n\n

    10<\/a>Wolno\u015b\u0107 pomna\u017ca \u2013 wolno\u015bci\u0105 (podmiotowo\u015bci\u0105-osobowo\u015bci\u0105) obdarza, to jest ten, kto zmniejsza entropi\u0119 \u2013 zwi\u0119ksza pole wyboru podmiot\u00f3w w swym otoczeniu (cud malej\u0105cej entropii). Wolno\u015b\u0107 ogranicza ten, kto zwi\u0119ksza entropi\u0119 w swym otoczeniu zmniejszaj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci wyboru (wyr\u00f3wnuje stan otoczenia)<\/p>\n\n\n\n

    11<\/a>https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Niepewno%C5%9B%C4%87_pomiaru<\/a>, https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Measurement_uncertainty<\/a><\/p>\n\n\n\n

    12<\/a> Nr inwent. \u201eRys.Pol. 4624 MNW\u201d<\/p>\n\n\n\n

    13<\/a> \u0179r\u00f3d\u0142o: Praca w\u0142asna, Autor Jacek Karczmarz (https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Plik:Ruiny_katolickiego_ko%C5%9Bcio%C5%82a_parafialnego.JPG)<\/p>\n\n\n\n

    14<\/a> Henryk Musia\u0142owicz https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Henryk_Musia\u0142owicz<\/p>\n\n\n\n

    15<\/a> \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Plik:Henryk_Musia\u0142owicz.jpg<\/p>\n\n\n\n

    16<\/a>Tfurcy koszmark\u00f3w zapewne na og\u00f3\u0142 nie zdaj\u0105 sobie sprawy, ile dobrego robi\u0105. By doceni\u0107 pi\u0119kno potrzebne s\u0105 bowiem koszmarki.<\/p>\n\n\n\n

    17<\/a> S. Witkiewicz: Sztuka i krytyka u nas, s.52, https:\/\/m.publio.pl\/files\/samples\/61\/e1\/ec\/48310\/Wybor_pism_est_witkiewicz_demo.pdf (2019-10-05)<\/p>\n\n\n\n

    18<\/a> Gombrowicz: \u201eS\u0142owacki wielkim poet\u0105 by\u0142\u201d i basta. (Wypluj przymiotnik \u201ewielki\u201d, je\u017celi masz ambicj\u0119 oderwa\u0107 si\u0119 od tego, co trywialne i rozsta\u0107 si\u0119 z tch\u00f3rzliw\u0105 mentalno\u015bci\u0105 niewolnika. Wypluj \u201epoddany\u201d (Co to znaczy pod? Pod-dany \u2013 pod czym, pod kim?, dany przez kogo? Co znaczy \u201epod\u201d, czym r\u00f3zni si\u0119 od \u201enad\u201d? To nawi\u0105zanie nader wzgl\u0119dne, lokalne, bo do grawitacji i to grawitacji ziemskiej \u2013 ziemskiego pado\u0142u – bo, czy niewolnikiem jest uprzedzaj\u0105co us\u0142u\u017cny s\u0142u\u017c\u0105cy – chi\u0144ski!, kt\u00f3ry uprzedza \u017cyczenia swego pana?)<\/p>\n\n\n\n

    19<\/a>https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/File:Joseph_Mallord_William_Turner_-_Snow_Storm_-_Steam-Boat_off_a_Harbour%27s_Mouth_-_WGA23178.jpg<\/p>\n\n\n\n

    20<\/a>https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=2q0lVTwJbqs<\/p>\n\n\n\n

    21<\/a>https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=PAmFJyg53n8<\/p>\n\n\n\n

    22<\/a>https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Nowe_szaty_kr\u00f3la<\/p>\n\n\n\n

    23<\/a>https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stanis\u0142aw_Pie\u0144kowski_(\u017co\u0142nierz)<\/p>\n\n\n\n

    24<\/a>https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Dynamo_rowerowe<\/p>\n\n\n\n

    25<\/a>Cham – jeden z syn\u00f3w Noego<\/p>\n\n\n\n

    26<\/a>https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rz\u0119dzian<\/p>\n\n\n\n

    27<\/a>https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kercelak<\/p>\n\n\n\n

    28<\/a>https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Tomasz_Szarota<\/p>\n\n\n\n

    <\/a> 29<\/a> Zob.: Stanis\u0142aw Mas\u0142owski \u2013 Materia\u0142y do \u017cyciorysu i tw\u00f3rczo\u015bci, op.cit., s. 108\u2013109.<\/p>\n\n\n\n

    <\/a><\/a> 30<\/a> Zob.: Ludwik Grajewski<\/a>: Bibliografia<\/a> ilustracji w czasopismach polskich, op.cit., s. 172, poz.989<\/p>\n\n\n\n

    31<\/a> Stanis\u0142aw Mas\u0142owski – Materia\u0142y do \u017cyciorysu i tw\u00f3rczo\u015bci, ss.50-53.<\/p>\n\n\n\n

    32<\/a> J. S\u0142owacki: Beniowski, Pie\u015b\u0144 I, ww. 383-384.<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Dla Justynki – Tata Andrzej – My\u015bli niesforne bez celebry i bez fabu\u0142y – Chaotyczne zaproszenie do my\u015blenia https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Chaos_(matematyka) Sami siebie pytamy: czy ten chaotyczny groch z kapust\u0105 da si\u0119 czyta\u0107? A mo\u017ce warto zaryzykowa\u0107 kilka nieodnawialnych minut? To powa\u017cne …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":"[{\"content\":\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/The_Naked_Ape<\/a>\",\"id\":\"ea66e06e-f156-4ece-8c32-a7201046dc18\"},{\"content\":\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ko\u0144_z_Kapitolu_(obraz_Stanis\u0142awa_Mas\u0142owskiego)<\/a><\/a>\",\"id\":\"9f41ac15-cf3a-4587-a0ae-3ff3795856b8\"},{\"content\":\"https:\/\/pl.wikisource.org\/wiki\/Bro\u0144_mnie_przed_sob\u0105...<\/a>\",\"id\":\"ce2ff647-5874-435b-a2b2-3e29c06d6480\"},{\"content\":\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Liryki_loza\u0144skie<\/a>\",\"id\":\"fc90adf1-cefb-4dbc-a255-50ca91fa25ea\"}]"},"class_list":["post-218","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/maslowscy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/218","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/maslowscy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/maslowscy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maslowscy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maslowscy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=218"}],"version-history":[{"count":416,"href":"https:\/\/maslowscy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/218\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1128,"href":"https:\/\/maslowscy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/218\/revisions\/1128"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/maslowscy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=218"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}